De Franse pop heeft met Air weer een eigen stijl

Concert: Air en Sean Lennon.

“Ik zou geen concert kunnen bedenken dat ik liever wil zien dan dit' zei een jongen tegen zijn vriend in de gang van het Amsterdamse Paradiso en dat leek te gelden voor een groot deel van het publiek: de verwachtingen waren hoog voor het concert van het Franse duo Air dat begin voorig jaar een prachtig debuut-album uitbracht.

Voor Air speelde iemand waar iedereen om een andere reden nieuwsgierig naar was: Sean Lennon. De zanger klaagt regelmatig dat zijn muziek niet serieus wordt genomen, omdat iedereen hem alleen vragen stelt over zijn vader. Maar het mes snijdt aan twee kanten: als hij niet Lennon had geheten zou Sean zaterdagavond niet op dat podium hebben gestaan. Alleen op basis van zijn muziek zou hij niet geboekt zijn: die is te matig.

Lennon kwam over als een enigszins teruggetrokken studentikoos ogende, sympathieke jongen. Geen geboren performer, eerder iemand die zich niet zo goed raad leek te weten als middelpunt van zijn band. Hij speelde afwisselend rustige, dromerige liedjes en ruigere nummers met tegendraads klinkende ritmes en akkoorden. Voor zover de muziek aan die van John Lennon deed denken, was het in de lichte gelijkenis van de stem. Het best waren enkele slepende, melodieuze songs; daartegenover stonden een saai stuurloos instrumentaal nummer, een mislukte poging tot rappen en een liedje met een merkwaardig metal-uitstapje dat nogal warrig overkwam.

Van groter belang was het optreden van Air, het duo dat er samen met ondermeer Daft Punk voor zorgde dat de Franse popmuziek weer interessant is. Na een lange tijd waarin uit Frankrijk bijna alleen maar zwakke imitaties van Engelse en Amerikaanse pop leken te komen, presenteerden Daft Punk en Air vol zelfvertrouwen elk een eigen stijl, los van Engelse of Amerikaanse trends.

Terwijl Daft Punk met een stevige disco-beat vooral op de dansvloer een succes is, maakt Air muziek die weldadig is om thuis na het dansen naar te luisteren: zachte, zeer verfijnde nummers met gevoelige melodieen. Met oude orgels en synthesizers, veel strijkers, blazers en hier en daar een akoestische of elektrische gitaar creeren Nicolas Godin en Jean-Benoit Dunckel klanken die als een warm bad zijn, met de fraaie easy listening uit de jaren zeventig van Burt Bacharach en de Franse chanson-traditie als inspiratiebronnen.

Dat gebeurt in combinatie met synthesizerpop uit de jaren zeventig en tachtig, en een lichtvoetig-ironisch gevoel voor stijl dat zich uit in de door de Amerikaanse beeldende kunstenaar Mike Mills ontworpen hoezen en de geestige videoclips die hij maakte bij de hits van Air.

Het duo trad op met vier extra muzikanten, waaronder leden van het Amerikaanse Moog Cookbook, die een paar jaar geleden een album maakten waarop ze op oude synthesizers grappige easy listening-versies speelden van alternatieve rockhits. Het podium stond nu dan ook vol met oude Moog- en Korg-synthesizers, naast een drumstel een gitaar en een basgitaar.

Al snel bleek dat Air niet probeerde de subtiliteit van de plaat live te reproduceren: de nummers kregen kalere, iets ruwere uitvoeringen, die soms volkomen anders dan de originele versies waren. Zo werd de hit Kelly Watch The Stars, op de cd een dromerig, zacht liedje, live een ruig nummer met harde elektrische gitaar en gierende elektronische geluiden: een vondst die heel goed bleek te werken. Ook de eerste Air-hit Sexy Boy was nauwelijks herkenbaar, met het ritme van The Beatles' Tomorrow Never Knows als intro en vervolgens een frisse electro-hiphop-beat.

De groep kwam opgeruimd en opgewekt over, gekleed in sportieve witte en grijze outfits en grappen makend met stemmen die met een apparaatje komisch vervormd werden. Naast eigen werk werd het vrolijke thema van een natuur-serie van de Franse tv gespeeld en een nummer dat klonk als de soundtrack van een softporno-film als Emanuelle. Het was even wennen dat die vrolijkheid en opwinding in de plaats kwamen van de gevoelige, licht-melancholieke sfeer van het album. Soms kwam de muziek daardoor minder serieus en vrijblijvender over op andere momenten bleef de pracht van de nummers zonder problemen overeind.