ANC sterk verdeeld over rapport `waarheid'

Binnen de Zuid-Afrikaanse regeringspartij ANC is grote verdeeldheid ontstaan over het eindrapport van de Waarheids- en Verzoeningscommissie zo bleek het afgelopen weekeinde. Terwijl president Nelson Mandela het verslag, inclusief de kritiek op zijn eigen partij, accepteerde, liet Thabo Mbeki, vice-president en tevens ANC-leider, weten de “bezoedeling van de vrijheidsstrijd' onaanvaardbaar te vinden.

De Waarheidscommissie onder voorzitterschap van Desmond Tutu publiceerde het rapport afgelopen donderdag. Hoewel het overgrote deel is gewijd aan de misdaden begaan door de apartheidsstaat, komt het ANC er niet zonder commentaar vanaf. De commissie maakt gewag van moord en marteling in ANC-trainingskampen in de jaren tachtig en meent ook dat aanslagen op burgerdoelen neerkwamen op schendingen van de mensenrechten.

Het ANC probeerde op het laatste moment via de rechter het rapport tegen te houden, hetgeen mislukte. Het is deze poging die heeft geleid tot scherpe tegenstellingen binnen het ANC. Mandela zei over het werk van de Waarheidscommissie: “Het ANC vocht een rechtvaardige strijd, maar beging daarbij grove schendingen van de mensenrechten. Niemand kan ontkennen dat in onze kampen mensen stierven en dat is wat de commissie constateert.'

Maar Ronnie Mamoepa, woordvoerder van Thabo Mbeki, verkondigde gisteren een hele andere mening. “Geen enkel lid van het ANC kan instemmen met de botte pogingen de vrijheidsstrijd te bezoedelen door de heroische strijd van het Zuid-Afrikaanse volk voor te stellen als grove schendingen van de mensenrechten', zo verwoordde hij de mening van de vice-president.

Volgens bronnen in het ANC werd Mandela vorige week wel op de hoogte gesteld van de voorgenomen juridische stappen. De president gaf te kennen het niet eens te zijn met het voornemen, maar aangezien hij vorig jaar december het partijleiderschap overdroeg aan Thabo Mbeki, had Mandela als `gewoon lid' niets in te brengen. En Mbeki, de gedoodverfde nieuwe president van Zuid-Afrika na de verkiezingen van 1999, wenste niet naar `Madiba' te luisteren.