Voor de kiezer is `Washington' ver weg

Bij de tussentijdse verkiezingen van dinsdag in Amerika zijn lokale kwesties voor velen belangrijker dan de grote politiek in Washington. In het conservatieve South Carolina gaan de verkiezingen over kansspelen de vlag en een lokaal seksschandaal.

De kleine loods aan de rand van het stadje Aiken, in South Carolina zou in het donker niet opvallen als er niet een groot, verlicht bord op palen naast stond met de woorden Just Fun, Inc. De deur is op slot, maar na enig rammelen komt een jonge vrouw met lange paarse kunstnagels open doen. Klanten zijn welkom tot middernacht, zegt ze, maar voor de veiligheid doet ze 's avonds de deur op de knip.

Binnen staan twee vrouwen elk achter een speelautomaat die af en toe een elektronisch riedeltje geeft. Zwijgend spelen ze video-poker, een spel dat de Republikeinse gouverneur David Beasley vergeefs heeft geprobeerd te verbieden. In de kale ruimte, verlicht met een batterij tl-buizen aan het plafond, staan vijf speelautomaten, een versleten bankstel en een stalen bureau met dikke stapels bankbiljetten. Aan de muur hangt een affiche van Jim Hodges, de Democratische uitdager van Beasley die in het gokwezen een belangrijke bondgenoot heeft gevonden - en bovendien een met diepe zakken.

In een sterk Republikeinse staat als South Carolina zou het een conservatieve politicus als Beasley (41), die bovendien een herboren christen is, geen moeite moeten kosten om herkozen te worden. Economisch gaat het South Carolina, ooit een van de armste staten van het land, voor de wind. Grote en kleine bedrijven schieten er als paddestoelen uit de grond, het gemiddelde inkomen stijgt al jaren gestaag en steeds meer ouderen vestigen zich in de staat wegens het aangename subtropische klimaat. Zelfs de herinneringen aan de slavernij en de rassenscheiding beginnen langzamerhand op de achtergrond te raken.

Maar toch moet Beasley alles op alles zetten om dinsdag bij de verkiezingen niet verslagen te worden.

Vanuit speelhallen als Just Fun, die hier in ieder gehucht te vinden zijn, wordt een intensieve campagne tegen hem gevoerd. Want zijn aanslag op het video-poker mag mislukt zijn, hij verzet zich nog steeds tegen invoering van een loterij, waarin zijn rivaal een goed middel ziet om verbetering van het onderwijssysteem mee te betalen.

“Het hele weekend gaan we mensen opbellen om hen op het hart te drukken voor Hodges te stemmen', zegt Shala McMillan (22), die zes avonden per week bij Just Fun werkt. En terwijl ze een losgeraakte paarse nagel weer vastplakt, vervolgt ze enthousiast: “Het bedrijf dat de automaten aan ons verhuurt, heeft zelfs een ploeg professionele bellers ingehuurd.'

De conservatief-christelijke achterban van Beasley is goed te spreken over zijn verzet tegen de kansspelen. Maar de gouverneur heeft de onvoorwaardelijke steun van deze belangrijke groep verspeeld door een incident met een motorfiets en een vermeende buitenechtelijke affaire. Beasleys imago van vrome christen liep eerst een deuk op toen hij zich in een leren jack en met een rode hoofdband per Harley-Davidson naar de feestelijke opening begaf van een nachtclub in Charleston, een plaats die bij zijn gelovige achterban toch al doorgaat voor een voorstad van Sodom en Gommora.

Alsof dat nog niet erg genoeg was, moest Beasley zich vervolgens verweren tegen hardnekkige geruchten dat hij een verhouding had met zijn voormalige perswoordvoerster. Terwijl Republikeinen overal in het land hun verontwaardiging over de affaire-Lewinsky de vrij loop lieten, moest Beasley getuigen over zijn huwelijkse trouw. De gouverneur zijn vrouw, de voormalige woordvoerster en haar man hielden gezamenlijk een persconferentie om het hele verhaal in alle toonaarden te ontkennen.

“David en ik hebben een prachtig,vroom, Christus-gericht huwelijk', verklaarde Mary Wood Beasley. En de echtgenoot van de woordvoerster zei over de aantijgingen: “Zelfs onze honden zijn woedend.' Maar het aantal South Carolinians dat een positief oordeel over Beasley heeft, daalde van tweederde tot nog slechts zo'n veertig procent.

Driehonderd trouwe aanhangers stonden Beasley gisteren op te wachten, toen hij een dag campagne voeren kwam afsluiten in het centrum van Aiken. Hij werd vergezeld door een van de meest geliefde politici in deze streek, de 95-jarige senator Strom Thurmond. Thurmond wekt op Capitol Hill nog wel eens de indruk dat de drukte hem na 42 jaar in de Senaat wat veel wordt. Maar op verkiezingstournee is hij energiek, alert en een publiekstrekker.

Voor Thurmond en Beasley het woord namen, gingen drie padvinders hen voor in de eed van trouw aan de vlag, die door iedereen hardop werd uitgesproken. Pas daarna trok men van leer tegen de Democraat Hodges, zijn duivelse verbond met de kansspelindustrie (die meer dan een miljoen dollar aan zijn campagne heeft bijgedragen) en de Democraten in het algemeen. Het publiek hield borden op met teksten als “Gok niet met de toekomst van onze kinderen' en “South Carolina is niet te koop'.

De vlag waar Beasley en zijn aanhang hun trouw aan verklaarden, de Stars and Stripes, hing aan een standaard naast het spreekgestoelte. Een andere vlag heeft de achterban van de gouverneur is nog steeds een heikel onderwerp. In 1996 stelde Beasley voor om de oude oorlogsvlag van de Confederatie van zuidelijke staten, de vlag die in de Burgeroorlog de strijd voor instandhouding van de slavernij symboliseerde te verwijderen van de koepel van het het capitool in Columbia, de hoofdstad van de staat.

De meeste zwarten (zo'n dertig procent van de bevolking) beschouwen die vlag als een belediging en een ontkenning van het onrecht dat er historisch mee verbonden is. Als gebaar van raciale verzoening, als teken dat South Carolina het verleden achter zich heeft gelaten, wilde Beasley de vlag laten strijken.

Maar de herinneringen aan de Burgeroorlog (1861-1865) leven hier nog aan beide zijden. Veel conservatieve blanken zijn nog steeds bitter over de genadeloze strafcampagne, waarmee het noordelijke leger aan het eind van de oorlog een spoor van verwoesting, dood en verderf trok van Atlanta tot de kust. Beasley kreeg van zijn eigen achterban de volle laag en moest het plan inslikken. De vlag wappert nog op de koepel.

Of Beasley de aanval van Hodges en het gokwezen overleeft, of hij zijn teleurgestelde achterban weer aan zich kan binden, voorspellen opiniepeilers niet. Zeker is wel dat hij zelfs een stadje als Aiken, dat altijd overweldigend Republikeins stemt, nog moet overhalen om op hem te stemmen.

In Just Fun telt Shala McMillan de dollarbiljetten. “Videopoker heeft in deze staat voor 30.000 banen gezorgd. Als Hodges gouverneur wordt zal de sector nog veel groter worden. Ik begrijp niet dat Beasley de mensen wil verhinderen om hun geld te besteden zoals ze willen. Dat is toch je reinste communisme?'

Al drie jaar werkt Shala in automatenhallen. “Makkelijk werk waarbij je andere dingen kan doen, lezen en studeren.' Ze is getrouwd heeft twee kinderen en studeert overdag aan een college in het nabijgelegen Augusta, in Georgia, waarvoor ze een beurs heeft. “In Georgia bestaat al een loterij. Uit de opbrengst worden studiebeurzen zoals de mijne betaald.'

Conservatief

South Carolina laat zich niet kopen