VITAMINE A BESCHERMT BABY'S NIET TEGEN INFECTIEZIEKTEN

Vitamine A-toediening aan jonge kinderen in ontwikkelingslanden biedt bij nader inzien geen extra bescherming tegen infectieziekten. Dit is het resultaat van een groot onderzoek in India, Ghana en Peru onder auspicien van de WHO (Lancet, 17 oktober). Op grond van onderzoeken in ontwikkelingslanden waar vitamine A-tekort veel voorkomt, is eerder gesuggereerd dat extra doses vitamine A een flinke reductie zou kunnen geven van bijvoorbeeld diarree en luchtweginfecties, gevreesde ziekte-oorzaken in de Derde Wereld en goed voor meer dan de helft van de kindersterfte aldaar.

De weerlegging volgt uit een onderzoek onder ruim 9.000 stellen van moeder plus kind in achterstandsgebieden in genoemde drie landen, verdeeld over twee groepen die vitamine A dan wel een placebo kregen. In de vitaminegroep kreeg de moeder kort na de bevalling een dosis van 200.000 internationale eenheden vitamine A (door de langdurige borstvoeding zou dit het kind ten goede komen) en het kind steeds doses van 25.000 eenheden bij de eerste drie vaccinaties tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio (die in die landen al bij drie maanden afgerond zijn) en bij de mazelenvaccinatie bij negen maanden. De groepen werden geobserveerd tot de kinderen twaalf maanden waren.

In het algemene ziektepatroon en het patroon van specifieke aadoeningen als diarree of longontsteking vertoonden de vitamine- en placebogroep geen verschillen; wat betreft hoeveelheid van het vitamine in het lichaam, en lengte- en gewichtstoename gold hetzelfde. Ook de sterfte was niet verschillend in beide groepen (hoewel die met 3 procent gedurende 12 maanden dankzij een onderzoekssituatie lager was dan in die gebieden gewoon is). Door vitamine A kan de hersendruk toenemen en de voorste fontanel uitpuilen. Dit verschijnsel kwam maar bij een procent van de kinderne in de onderzoeksgroep voor (en niet bij 10 procent als eerder beschreven), maar was tijdelijk en niet schadelijk. Er werden geen vergiftigingsverschijnselen gezien door vitamine A, dat net als de vitaminen D, E en K overgedoseerd kan worden.

Hoewel dus geen schade werd geconstateerd door vitamine A, is een werking tegen infecties niet aangetoond. Dat betekent niet dat de vitamine A-tekorten in de wereld niet zorgelijk zijn. In zestig landen lijdt een kwart miljard kinderen er aan en het gevolg is onder andere nachtblindheid. Voldoende opname uit een verantwoorde voeding blijft dan ook van groot belang.