`Vele rampen als waterbeleid zo blijft'

Het is 2030. Duizenden dakloze Nederlandse burgers zijn wegens de wateroverlast op de vlucht naar Duitsland. Maar daar wil men geen hulp meer bieden. De problemen zijn immers het gevolg van falend Nederlands overheidsbeleid en ze blijven niet aan de gang.

Het Wereld Natuur Fonds (WNF) wil de Nederlandse politiek graag naar de toekomst helpen. `Groeten uit Zeist aan zee!' heette het `spoedberaad' over watermanagement dat het WNF gistermiddag in Den Haag organiseerde. Hoe vergaat het Nederland op den duur als er in geval van wateroverlast zoals de laatste dagen, alleen maar hier en daar een dijk wordt opgehoogd? De journaalbeelden uit de toekomst waren duidelijk. Rampzalige overstromingen zullen het land ten deel vallen. Die worden afgewisseld met perioden van extreme droogte, want ook in tijden van watertekort is Nederland er op ingericht het water zo snel mogelijk naar zee af te voeren.

Maar het kan ook heel anders. De volgende beelden tonen een Biesbosch-achtig landschap met halfwilde paarden, zeldzame vlinders bijzondere planten. Tjiftjaf, koekoek en roerdomp zijn te horen. Het zijn de `wetlands' van de Millingerwaard, bij Nijmegen. `Wetlands' zijn waterrijke natuurgebieden. Ze vormen natuurlijke buffers die een teveel aan water tijdelijk kunnen vasthouden en die op die manier een oplossing bieden in tijden van wateroverlast.

De afgelopen eeuwen heeft Nederland zijn `wetlands' om zeep geholpen om land te winnen, vertelt Leen de Jong van het WNF. En dat terwijl het klimaat verandert en er steeds meer neerslag valt. Het WNF pleit ervoor een deel van Nederland weer aan het water terug te geven en zo nieuwe `wetlands' te creeren. “Beter dat dan overvallen worden door overstromingen. En de prachtigste natuurgebieden kunnen weer ontstaan.' Er zijn nu 75 `wetlands' in Nederland, waar allerlei zeldzame planten-, vogel- en insektensoorten leven. Nog niet de helft ervan is beschermd gebied.

Maar `wetlands' zijn niet alleen veilig in geval van dreigende overstromingen, belangrijk vanuit het oogpunt van natuurbescherming, en mooi als recreatiegebied benadrukt Wim Braakhekke, directeur Natuurbescherming van het WNF.

Ook zouden ze in de toekomst een rol kunnen spelen bij de Nederlandse drinkwatervoorziening. “Nederland behoort tot de zoetwaterarmste landen ter wereld. Voor onze watervoorziening zijn we volledig afhankelijk van het buitenland.'

Er moet nu snel iets gebeuren, vindt Hans van der Vlist, dijkgraaf in Noord-Holland. “Op dit moment worden allerlei grote investeringen gepland. We moeten ook denken aan de reconstructie van onze waterhuishoudkundige infrastructuur, want voordat die klaar is voltooid is zijn we dertig jaar verder.'

Maar bij lokale overheden zou het draagvlak een probleem kunnen zijn, denken de aanwezige politici. Mensen die in de tot `wetland' bestemde gebieden wonen, willen niet altijd zomaar verhuizen. Ook kan het hele idee van het onder water laten lopen van land nogal gevoelig liggen, zoals bleek in Zeeland vorig jaar. Toch staan VVD-Kamerlid Klein-Molenkamp en CDA'er Van Wijmen in het algemeen positief tegenover de ideeen van het WNF. Ze zijn bereid `wetland'-ideeen op te nemen in de Vierde Nota Waterhuishouding, die in december verschijnt.

De term `wetlands' zelf blijft problematisch. Braakhekke van het WNF wil er graag vanaf. “Ik ben al 18 jaar bezig uit te leggen wat het begrip inhoudt. Bij Economische zaken en bij VROM weet niemand het, en ook de gemiddelde Nederlander kent het niet.'