`Spanje kan Pinochet berechten'; Uitspraak gerechtshof

Het Spaanse Gerechtshof heeft gisteren bepaald dat de Spaanse justitie bevoegd is de Chileense ex-dictator Augusto Pinochet te vervolgen voor de misdaden die hem ten laste worden gelegd.

Daarmee is een belangrijk struikelblok weggevallen voor het uitleveringsverzoek voor Pinochet waaraan wordt gewerkt door de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzon.

Binnen de Spaanse politiek en justitie is de vervolging van Pinochet in Spanje wegens volkerenmoord omstreden. Al ruim voor het verzoek tot arrestatie dat Garzon twee weken geleden aan de Britse autoriteiten richtte, was er vanuit het openbaar ministerie bezwaar aangetekend tegen de lopende onderzoeken in Spanje.

Zowel hoofdofficier van justitie Fungairino als staatsaanklager Cardenal stelden zich daarbij op het standpunt dat in Spanje geen vervolging plaats kan hebben in het geval van de misdaden begaan onder de Chileense en Argentijnse dictaturen in de jaren zeventig en tachtig. Dit omdat er juridisch gesproken geen sprake was van “volkerenmoord' of “terrorisme'. Wat betreft de volkerenmoord blijkt nu dat elf magistraten van de strafkamer van het gerechtshof het openbaar ministerie in het ongelijk hebben gesteld. Zonder deze steun was het niet waarschijnlijk dat Garzon de vervolging van Pinochet zou hebben voortgezet.

Het besluit is een tegenslag voor de Spaanse conservatieve regering van premier Aznar. Het kabinet zit danig in zijn maag met de arrestatie van Pinochet, die de relaties met Chili en ook Argentinie dreigen te verstoren. Hoewel de Spaanse regering de afgelopen weken bij herhaling liet weten uitspraken van justitie te respecteren, wordt aangenomen dat het verzet van de aanklagers - wier leiding politiek benoemd is - sterk door politieke motieven is ingegeven. Het kabinet gokt er daarbij op dat een uitleveringsbevel al in een eerder stadium sneuvelt, zodat het nooit hoeft te worden ingediend.

Ondanks de bevestiging van de diplomatieke immuniteit van Pinochet in Groot-Brittannie, werkte Garzon de afgelopen dagen door aan het officiele verzoek om de voormalige Chileense dictator naar Spanje uitgewezen te krijgen. Dit zal ingediend moeten worden voor de termijn van veertig dagen is verstreken sinds de arrestatie van de ex-dictator. Garzon hoorde ondermeer getuigen in enkele zaken van ontvoeringen en martelingen die Pinochet ten laste worden gelegd. Het Britse Hooggerechtshof heeft toestemming gegeven om Pinochet op borgtocht in vrijheid te stellen. Het gaat echter om een symbolisch besluit, want de rechter verbond daaraan de voorwaarde dat Pinochet het Londense ziekenhuis niet verlaat en onder bewaking van de politie blijft.

Aan de bewijslast, die wordt verzameld ter ondersteuning van het uitleveringsverzoek, werd gisteren door een Argentijnse advocaat een telegram van de Amerikaanse FBI toegevoegd. In het telegram dat in 1976 werd verstuurd, wordt verslag gedaan van de `Operatie Condor', het pact tussen de regimes van ondermeer Chili en Argentinie om het uitroeien van de politieke tegenstanders te coordineren. Vastgesteld wordt dat de operatie onder leiding staat van de Dina, Pinochets geheime politiedienst.

Een Franse officier van justitie is een onderzoek gestart om te kijken of Pinochet ook in Frankrijk vervolgd kan worden. Eerder besloot Zwitserland al tot zo'n onderzoek, en ook Italie en Zweden overwegen om uitlevering te vragen.