Palestijnse mannen zijn hitsiger dan ooit

Vroeger kregen Palestijnen een reprimande van de sjeik als ze flirtten maar die tijd is voorbij. Vrouwen zijn nu vogelvrij voor het mannelijk libido. “Jij ziet er lekker uit, waar woon je?'

Laila, een 30-jarige bankbediende, gaat alleen nog naar Ramallah in gezelschap van haar echtgenoot of haar moeder. Hanan, een scholiere, maakt een omweg naar school en gaat op zaterdag de deur niet meer uit. Beiden hebben genoeg van de hordes jonge mannen die de laatste tijd naar vrouwen fluiten en sissen. De beruchtste plek is voor de deur bij de ijswinkel Ruqab. Maar ook elders draaien automobilisten soms hun raampje open en roepen: `Mijn god wat een benen' of `He, ga je mee?' Dat kwam een paar jaar geleden niet voor. “Ik ben niet superreligieus,' zegt Hanan, met haar mopsneus en kleine postuur niet bepaald een klassieke schoonheid “maar in de dagen dat Hamas de straat nog controleerde voelde ik me meer op m'n gemak in de stad.'

In de ogen van veel Westerlingen leidt islamitisch gezag tot vrouwenonderdrukking, maar het gros van de Palestijnse vrouwen denkt er anders over. Nu de islamitische beweging Hamas haar greep op de samenleving heeft moeten overdragen aan de Palestijnse Autoriteit, voelen zij zich op straat vogelvrij. Tijdens de Intifadah, de Palestijnse opstand tegen Israel die in 1987 begon, lieten mannen het wel uit hun hoofd om openlijk met vrouwen te flirten, uit angst voor een reprimande van de sjeik.

Maar sinds de Palestijnse Autoriteit in 1994 haar intrede deed in Gaza en sommige steden op de Westelijke Jordaanoever, en het gezag van Hamas begon te tanen, is er niemand meer die ze op de vingers tikt. Ze slingeren vrijwel iedere passant met een rok aan de meest obscene teksten naar het hoofd. Een groep jongens joeg laatst een meisje achterna tot in een bank in Oost-Jeruzalem om daar slaags te raken met haar woedende broer. Toen de politie arriveerde, waren er al ruiten gebroken.

En Arafats Fatahpartij laat 's avonds zelfs gewapende burgers patrouilleren: zij krijgt steeds meer klachten dat overmoedige veiligheidsagenten hun handen niet thuishouden.

In de Arabische cultuur is openlijk flirten taboe. Mannen en vrouwen dienen hun seksuele driften te beheersen, mede omdat het als gevaar wordt gezien voor het familieleven. Als er toch geflirt wordt, dient de vrouw zich schuldig te voelen omdat ze kennelijk aanleiding heeft gegeven. In conservatieve gezinnen worden dochters door hun broers of vaders gestraft soms vermoord, als ze openlijk worden achternagezeten. In Bet Hanina vlakbij Jeruzalem, stuurde een vader onlangs zijn drie dochters naar Amerika omdat hitsige jongens stenen door de ruiten bleven gooien om een glimp van de meisjes op te vangen. Niet de jongens, maar de vader van de meisjes werd er in de buurt op aangekeken. Belaagde vrouwen tasten de eer van hun vaders aan, de hoeders van een smetteloos familieblazoen. Veel vrouwen onderschrijven het credo dat er geen man is die met hen wil trouwen als ze geen goede reputatie hebben, en proberen zo min mogelijk aanleiding te geven.

Het probleem is nu dat ze niet meer weten wanneer ze aanleiding geven. Mooi, lelijk, in strak truitje of wijd gewaad - het maakt niet meer uit. Zelfs de sluier, die hen in de Hamas-dagen tegen ongewenste intimiteiten beschermde, is geen garantie meer. “Laatst', klaagt een 35-jarige gesluierde moeder van vijf kinderen in Gaza, “hield een politieagent van 18 of 19 me aan en zei: `Jij ziet er lekker uit, waar woon je?”

Opdringerige mannen zijn zo'n probleem aan het worden dat zelfs kranten er artikelen aan wagen. De Youth Times liet een functionaris van het ministerie van Sociale Zaken aan het woord die zei dat “flirten toeneemt als de publieke orde verstoord wordt'.

Velen wijzen de beschuldigende vinger naar de Palestijnen die sinds de Oslo-akkoorden vanuit het Westen terugkeren om voor de Palestijnse Autoriteit te werken. Zij nemen verdorven Westerse zeden mee, suggereerde een columnist in Al-Ayyam.

Een andere krant legde een verband tussen het bandeloze gedrag van mannen op straat en het stijgende aantal kinderen dat bij moskeeen te vondeling wordt gelegd: ongewenste telgen, fluistert men, van lokale meisjes en werknemers van Arafat die recentelijk uit Tunis of nog wereldser oorden zijn teruggekeerd. Zoals iedereen weet, zitten de Palestijnse weeshuizen vol met deze baby's. Ze worden verzorgd door tienermeisjes die een ander probleem hebben: ze zijn zwanger gemaakt door een vader of broer, en kunnen pas weer terug naar huis na de geboorte - met achterlating van het kind natuurlijk.

“Wat wij nodig hebben zijn bordelen', zucht een winkelier in Ramallah, die dozijnen gevallen van incest en ongewenste zwangerschap weet op te noemen. “Ik weet, dat is verboden hier. Maar mannen zijn hitsiger dan ooit. Iedereen kijkt nu bovendien via de satelliet naar de Libanese Mustaqbel-tv en Turkse pornofilms. Het is niet meer te onderdrukken. In plaats van onschuldige meisjes lastig te vallen, kunnen we maar beter naar de hoeren. Zo gebeurt het in Jordanie en Egypte ook.'

Anderen houden vol dat het beter is om jonge mannen wat te doen te geven. “Ze vervelen zich', zegt Eileen Kuttab, sociologe aan de Birzeit-universiteit. “Het is het ergst op dagen dat de scholen en kantoren dicht zijn, als ze niets om handen hebben.' Jeugdclubs en sportcentra, in deze barre economische tijden de sluitpost op de Palestijnse begroting, kunnen er volgens haar voor zorgen dat de mannen wat beters te doen hebben dan op straat meisjes lastigvallen.

“En liefst gemengd, zodat ze normaal met de andere sekse leren omgaan. Want dat is ze in de Hamas-jaren afgeleerd.' Omdat zeker een kwart van de Palestijnse mannen werkloos is, denkt zij dat ook werkgelegenheidsprogramma's de combinatie van frustratie en verveling te lijf kunnen. Maar ook Kuttab geeft toe dat het opdringende gedrag van de mannen een politieke dimensie heeft. Haar generatie, die van de veertigers, was politiek actief tegen de Israelische bezetting. Haar tienerdochter heeft andere prioriteiten in het leven: pret maken met vrienden. Het activisme van haar moeder, vindt zij, heeft niets opgeleverd. Israelische soldaten zijn immers nog steeds overal. Het meisje lijkt voor haar hele generatie te spreken als zij de sociale revolutie die met de komst van Arafat in gang is gezet, verwoordt: “Jullie waren politiek extreem. Wij zijn sociaal extreem.'