Op een dag komen de armen wraak nemen; Sylvia Poorta speelt `De Koorts' van Shawn

Voorstelling: De Koorts, van Wallace Shawn, door De Trust. Regie: Theu Boermans. Vertaling: Tom Kleijn. Spel: Sylvia Poorta.

Er is wijn, whiskey en een keur aan smakelijk water; kaarsen branden en aan gesoigneerde tafels zit het publiek. Een klein, welwillend publiek dat graag van de goede dingen des levens geniet. Van een onderhoudend verhaal bijvoorbeeld. Maar het verhaal dat die dame daar achter haar kopje koffie begint te vertellen, blijkt toch niet zo bar amusant.

Sylvia Poorta speelt Wallace Shawn's De Koorts en dat is inderdaad een monoloog over een koortsachtige toestand. Ze glimlacht, deze blonde, beschaafde vertelster, maar haar stembanden rillen en haar ogen zoeken steun bij de andere dames en heren. Verslag wil ze doen van haar crisis die de kop opstak in een arm en ontwricht land, maar hoe blijf je daar rustig bij en hoe breng je onwetenden aan het verstand dat jouw crisis geen puur persoonlijke crisis is.

Shawn's acht jaar oude tekst gaat over de onpasselijkheid van de rijke die voor het eerst de armen gewaarwordt. De armen, zo peinst de rijke, genieten niet van de goede dingen des levens hebben geen goede smaak en zijn dus eigenlijk slecht. Anderzijds: waar halen rijken de brutaliteit vandaan om steeds het beste van het beste voor zichzelf en hun koters te eisen? Wie heeft het beste van het beste voor hen en hun koters gemaakt? De luizige massa natuurlijk, en die zal zich op een dag komen wreken. Met grof geweld zal de welwillende schoonheidsminnende en o zo fijnzinnige liberale elite de revolutie neerslaan - en in de enscenering bij De Trust zijn deze liberalen de vrienden van de vertelster. Schulddoordrenkte nachtmerries scheiden haar van hen, maar vrienden verraad je niet en zo loopt Sylvia Poorta aan het eind van haar monoloog verzoenend langs de tafeltjes, zwaaiend met flessen goede rode, misschien door arme sloebers geproduceerde wijn: Ons Soort Mensen, proost! Op het genot en het vergeten!

Dat deze voorstelling over het opspelen van het geweten niet al te prekerig is uitgevallen komt vooral door de tekst zelf. Die maakt, ook in de vertaling van Tom Kleijn, een authentieke indruk. Alsof Wallace Shawn kid uit de upperclass van New York, er zijn eigen morele dilemma's in heeft gestopt. Bovendien heeft Sylvia Poorta, nadat de premieredatum twee keer was opgeschoven, zich die tekst zodanig eigen gemaakt dat je ademloos aan haar lippen hangt. Deze vrouw, heen en weer geslingerd tussen zelfrechtvaardiging en zelfkastijding, tussen hemeltergende naiviteit en plotse wereldwijsheid, deze vrouw wil oprecht weten hoe wij over de dingen denken en dat neemt ons voor haar in.

Speelde Poorta in Rouwklacht ook een stuk van Wallace Shawn en eveneens uitgebracht bij De Trust, nog een bleek en overbodig personage, hier is haar aanwezigheid dwingend. Terwijl de eenvoud van Theu Boermans' mise-en-scene nu niet slaapverwekkend werkt maar eerder theatraal. Binnenkort staat Poorta met De Koorts in het huis van Schelto Patijn. En dan maar hopen dat de Amsterdamse burgemeester en de genodigde vips van haar woorden schrikken.