Looneis

In NRC Handelsblad van 22 oktober is mijn uitspraak gekritiseerd dat een looneis voor volgend jaar van 3,5 procent onverantwoord en evident te hoog is met het argument dat we de zaak breder, Europeser, moeten zien. Want Europa zou vraagstimulering nodig hebben vanwege het `ineenschrompelen' van de groeiverwachtingen door de `dramatische' vraaguitval uit Azie. Hogere reele loonstijgingen zouden daarvoor het aangewezen middel zijn.

Dit geluid horen we ook van de nieuwe Duitse minister van Financien die zegt dat de tijd van bescheidenheid bij de CAO's voorbij moet zijn om de bestedingen te stimuleren.

Het is een onverantwoord verhaal. Vanwege de onjuiste diagnose en vanwege de verkeerde therapie. Zeker, ook Europa ondervindt een terugslag van de crisis elders in de wereld. Er is daarom reden om heel goed bij de les te blijven. Maar ook de nieuwste ramingen van de Europese Commissie laten zien dat van `ineenschrompelen' van de groei of bestedingen in Europa geen sprake is. Met 2,4 procent economische groei volgend jaar na 2,9 procent dit jaar, het nog wat teruglopen van de groei van de particuliere consumptie (van 2,5 naar 2,7 procent) en het zelfs iets teruglopen van het overschot op de lopende rekening van Europa.

Reele loonstijgingen die ten koste gaan van de winstgevendheid van bedrijven zijn in ieder geval niet het antwoord, ook als er van die bestedingsuitval wel sprake zou zijn. Die winstverslechtering zal in de Nederlandse economie gaan optreden bij loonstijgingen van 3 procent of hoger volgend jaar, zo heeft ook het CPB ons in september voorgerekend.

Loonsverhogingen die ten koste gaan van de winstgevendheid zijn bepaald geen bijdrage aan versterking van de groeikracht van de economie. Die wakkeren mogelijk wel even de consumptieve bestedingen aan. Maar dat zijn strovuurtjes. De rekening en kater komen snel in minder investeringen en minder banengroei. Dat in Europa nu eindelijk en in Nederland al langer de werkgelegenheid flink groeit, heeft alles te maken met het kiezen voor de weg van een gematigde loonkostenontwikkeling. In Nederland hebben we bewezen dat de beste en bestendigste bestedingsimpuls loopt via banengroei, mogelijk gemaakt voor verantwoorde loonkostenontwikkeling in combinatie met lastenverlichting, flexibilisering van het arbeidsrecht arbeids- en winkeltijden. Die weg heeft Nederland vooruit geholpen. Die weg is ook goed voor Europa.