Half miljoen mensen wordt op het werk gepest

In de Verenigde Staten heet het mobbing, in Engeland wordt het bullying genoemd. Pesten. Het gebeurt niet alleen op school, maar ook op het werk. Ook in Nederland. Volgens een onderzoek van de FNV worden zo'n vijfhonderdduizend werknemers, acht procent van de beroepsbevolking, op het werk gepest.

Het is de eerste keer dat er in Nederland een grootschalig onderzoek naar pesten op het werk is uitgevoerd. “Natuurlijk besteden wij al jarenlang aandacht aan de kwaliteit van arbeid', vertelt een woordvoerder van de FNV. “Maar pesten is een relatief nieuw onderzoeksterrein voor ons dat nog in de kinderschoenen staat. In het buitenland zijn ze er veel verder mee. De Engelse vakcentrale TUC heeft bijvoorbeeld al enige tijd een speciale telefoonlijn waar mensen terecht kunnen, als ze op hun werk worden getreiterd.'

Voor het onderzoek, dat werd uitgevoerd door MU Consult in Amersfoort, zijn tweeduizend werknemers ondervraagd. De steekproef mag representatief worden geacht voor de beroepsbevolking. Op de vraag `bent u de afgelopen drie jaar wel eens slachtoffer geweest van pesterijen?' antwoordde acht procent van de ondervraagden met `ja'. In de meeste gevallen wordt er getreiterd door collega's, maar veertig procent van de slachtoffers gaf aan ook door de werkgever te worden gepest. Mannen en vrouwen worden ongeveer even vaak gepest. Jongeren zijn iets vaker slachtoffer van pesterijen dan ouderen. In verreweg de meeste gevallen bestaat het pesten uit `grapjes', opmerkingen, beledigingen of ander verbaal geweld. Het negeren en/of ongelijk behandelen van werknemers komt ook vaak voor. Vier procent van de slachtoffers gaf aan ook fysiek te zijn bedreigd.

Onderzoeker Coen van Rij noemt de resultaten van de enquete “schokkend'. “Uit ons onderzoek blijkt dat een half miljoen Nederlanders iedere dag het leven zuur wordt gemaakt. Wat zijn we eigenlijk kinderachtig bezig in Nederland, denk ik dan.'Een ruime meerderheid van de slachtoffers (88 procent) vindt dat de baas iets tegen het pesten zou moeten doen.

Maar ook collega's op de werkvloer zouden de daders tot de orde moeten roepen, vindt 82 procent van de gepeste werknemers. Zeventig procent van de slachtoffers verwacht hulp van de arbodienst of de arbeidsinspectie.

Het belangrijkste is dat pesten op het werk bespreekbaar wordt gemaakt, zegt onderzoeker Van Rij: “Veel daders zijn zich niet bewust van het probleem. Ze denken dat ze gewoon een 'geintje' uithalen. Ze realiseren zich niet dat hun slachtoffers er daadwerkelijk onder lijden.'