Brandweer controleert disco's vooral overdag

Een brand in een discotheek in Goteborg kostte eergisteren tientallen jongeren het leven. Hoe is het gesteld met de brandveiligheid van de Nederlandse discotheek?

“Het is niet denkbeeldig dat wat gisternacht in Zweden is gebeurd ook in Nederland zou gebeuren.' Aldus Leo van Steenkiste, hoofd preventie van de brandweer van Purmerend. Tijdens een discofeest in een Macedonische club in de Zweedse stad Goteborg kwamen in de nacht van donderdag op vrijdag 67 jongeren om het leven.

In Nederland controleert de brandweer regelmatig discotheken, maar doet dat vrijwel altijd overdag. De gemeente Purmerend voerde eind vorig jaar bij wijze van proef nachtcontroles uit in de horeca, in samenwerking met politie en justitie. Het ging daarbij volgens Van Steenkiste vooral om populaire cafes met vier- a vijfhonderd bezoekers, en een discotheek. “Als je 's morgens om negen uur komt heb je een lege tent, alles keurig netjes. Maar als je 's nachts alles volgepakt zag, vroeg je je af hoe al die mensen daar in hemelsnaam ooit uit moesten komen.' Een nooduitgang kwam bijvoorbeeld uit in een steeg, waardoor mensen naar de openbare weg zouden moeten kunnen. “Die steeg stond helemaal vol met containers en vuilniszakken.' De werkelijkheid is vaak anders dan wij denken, concludeert Van Steenkiste.

Directeur M. Claes van Koninklijke Horeca Nederland, een werkgeversorganisatie waarbij ongeveer zeshonderd van de achthonderd discotheken zijn aangesloten, meent dat het met de brandveiligheid wel goed zit. “Ondernemers doen daar ontzettend veel aan. Het is natuurlijk de angst van iedere ondernemer om brand te hebben, zeker met dodelijke afloop.' De afgelopen jaren hebben zich in Nederlandse discotheken geen ernstige branden voorgedaan.

Dion Gravenbeek (27), frequent bezoeker van disco's, heeft ook geen nare ervaringen. “Ik kijk wel altijd waar de nooduitgangen zijn.

Als het bizar druk is, en je krijgt een explosie of brand, dan heb je kans dat mensen over elkaar heen gaan lopen.' “Puur als voorbeeld' vindt hij de nooduitgangen in de Rotterdamse disco Nighttown “wel goed zichtbaar, maar nogal klein'. “Als daar opeens honderden mensen doorheen moeten, dan weet ik het niet.'

Volgens de Bouwverordening van 1992 zijn gemeenten verplicht een sluitend vergunningenstelsel in te voeren voor gebouwen, waaronder ook discotheken en die regelmatig te controleren op brandveiligheid. Aanleiding voor de verordening was een brand in het Haagse pension De Vogel in 1992, waarbij elf mensen om het leven kwamen. Gemeenten zijn bezig alle gebouwen te controleren, maar de ene is actiever dan de andere.

Zandvoort heeft voorrang gegeven aan de hotels en pensions, zegt preventie-officier Rene de Caluwe. Aan de discotheken en andere dansgelegenheden moet de gemeente nog beginnen. Maar, vergunning of niet, discotheken worden wel “regelmatig' gecontroleerd, zegt hij. Gevaarlijke situaties treft hij daarbij “alleen bij hoge uitzondering' aan. “Er zijn weleens thema-avonden, bijvoorbeeld over wintersport, waarbij mensen allerlei versieringen van kunststof of piepschuim aan het plafond hangen. Dat is heel gevaarlijk als daaronder mensen staan te roken.'

In Purmerend kreeg bijna negentig procent van de gecontroleerde cafes een boete, zegt Van Steenkiste. De discotheek ook. “Volgens de Bouwverordening is die maximaal tienduizend gulden. Maar wij hebben afgesproken het op 750 gulden te houden, omdat het om een proef ging. Nu de eigenaren gewaarschuwd zijn zullen we justitie adviseren de boete te verhogen.' Acute sluiting door de burgemeester was in geen enkel geval nodig. “We hebben alles ter plekke kunnen regelen.'