Oliepijpleiding Baku-Ceyhan krijgt voorkeur

Turkije, Azerbajdzjan, Georgie, Oezbekistan en Kazachstan hebben gisteren in Ankara hun voorkeur uitgesproken voor een oliepijpleiding van Baku in Azerbajdzjan naar Ceyhan aan de Turkse zuidkust, als de belangrijkste toekomstige verbinding voor het vervoer van olie en gas uit zowel de Kaukasus als Centraal-Azie.

Deze optie heeft ook de voorkeur van de VS, die op die manier zowel de invloed van Rusland als die van Iran in deze door etnische twisten verscheurde regio willen terugdringen. De Verklaring van Ankara werd getekend in de wandelgangen van de festiviteiten voor de 75ste verjaardag van de Turkse republiek. De Amerikaanse minister van Energie, Bill Richardson, was als waarnemer aanwezig.

De show van regionale samenwerking is een reactie op berichten in de laatste weken dat het internationale consortium AIOC, dat de eerste offshore-olie in Azerbajzdjan exploiteert, voorlopig de voorkeur geeft aan een goedkopere oplossing, de verbinding van Baku naar Soepsa in Georgie. Naar verwachting komt het AIOC op 12 november met deze beslissing naar buiten. Gezien de lage olieprijzen, de onzekerheid over de uiteindelijke omvang van de energiebronnen in de Kaukasus en Centraal-Azie - waarvan de bewezen reserves voorlopig worden vergeleken met die in de Noordzee (20 tot 30 miljard vaten) - en de mogelijkheid dat een belangrijk deel van de olie en het gas in de toekomst in de regio zelf zullen worden opgebruikt willen de internationale oliemaatschappijen zich voorlopig niet vastleggen op de Baku-Ceyhan-verbinding. De kosten van deze oliepijpleiding worden door Turkije op 2,4 miljard dollar geraamd, maar internationaal wordt 4 miljard dollar als een realistischer schatting gezien.

De Amerikaanse minister Richardson zei gisteren dat “het nu niet langer de vraag is of de Baku-Ceyhan-verbinding doorgaat, maar op welke manier'. In Turkije zelf wordt evenwel ook uitgegaan van de mogelijkheid dat als het AIOC de verbinding naar Turkije torpedeert of op de lange baan schuift, er naar alternatieven zal worden gezocht om alsnog een pijpleiding over Turks grondgebied aan te leggen.

Shell heeft zich al opgeworpen als een gegadigde in dit spel. Bovendien weigert Turkije de steeds grotere olietankers de doorvaart door de Bosporus, die dwars door de miljoenenstad Istanbul loopt.

Turkmenistan zag gisteren plotseling af van plannen om te tekenen. Het op drie na grootste gasland in de wereld wenste zich uiteindelijk niet over de oliepolitiek in de regio uit te spreken. Wel kwamen Ankara en Asjchabat een afzonderlijke gasovereenkomst overeen. De steun van Kazachstan werd pas verkregen nadat in de Verklaring van Ankara ook de geplande verbinding van het Tengiz-gebied in West-Kazachstan naar het Russische Novorossijsk werd genoemd.