Duivelse carrousel

Lef kan de Amsterdamse wethouder van kunstzaken Jikkie van der Giessen niet ontzegd worden. Tegelijk met het voornemen weer een nieuw haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren naar weer nieuwe mogelijkheden om de hoofdstedelijke schouwburg vlot te trekken, kondigde ze aan dat dit onderzoek het laatste zal zijn. Naar de toekomst van de schouwburg zijn de afgelopen twintig, dertig jaar zo talloos veel onderzoeken verricht, de discussie erover is zo oeverloos geweest en de gemeente tot op heden zo besluiteloos, dat Van der Giessen eigenlijk niet anders meer kan dan ferme taal spreken. Maar om dezelfde redenen lijkt haar belofte loos en overmoedig.

En op zijn minst voorbarig. Zij zal misschien geen onderzoek meer laten verrichten, maar dat zegt niets over haar opvolger. Ik zie wethouder Ernst Bakker (eveneens van D66) nog zitten op zijn laatste persconferentie, voor hij burgemeester van Hilversum werd en Van der Giessen zijn opvolgster. Met een kwajongensachtig sigaretje tussen de vingers somde hij de projecten op die hij gerealiseerd dan wel `op de rails' gezet had. Het rijtje is me ontschoten, maar het beeld van een innig tevreden mens bleef me bij. De aanleiding voor de bijeenkomst ook: het voornemen om ten behoeve van Toneelgroep Amsterdam - die al jaren klaagt over de zichtlijnen en de beperkte mogelijkheden van de schouwburg - een vlakke-vloertheater te bouwen aan gene zijde van het toneelhuis van de schouwburg. Deze uitbreiding van het verder intact blijvende gebouw behoefde weliswaar nog een klein technisch onderzoek, maar de steigers werden als het ware al neergezet. Er zat volop schot in les grands travaux d'Ernst Bakker. Leek het.

Voor het onderzoek dat Van der Giessen nu laat instellen is topambtenaar George Lawson, plaatsvervangend directeur kunsten van het ministerie van OC&W, aangetrokken. Hij gaat bekijken of er achter de schouwburg een geheel nieuw theater voor de nu voornamelijk op het Westergasfabriekterrein spelende Toneelgroep Amsterdam kan worden neergezet. En zo ja, wat er dan met de schouwburg moet gebeuren.

Die laatste vraag is de moeilijkste, temeer omdat TGA met een nieuw theater op dezelfde plek helemaal geen zin meer zal hebben om in het oude gebouw op te treden. Dat iemand met het prestige van Lawson zich er over buigen wil, wekt dan ook verbazing. Zijn bevindingen zijn bij voorbaat beperkt.

Het enige dat bij mijn weten nooit is voorgesteld, is om van de schouwburg een bordeel te maken. Verder is alles al een keer bedacht.

Misschien is het helemaal niet de bedoeling dat Lawson iets briljants verzint. Oude ideeen kunnen moeiteloos als nieuw gepresenteerd worden zonder dat iemand het in de gaten heeft. Misschien wil iedere wethouder per se opnieuw een eigen plan toevoegen aan de stapel die er al ligt. Misschien is er een hogere macht in het spel. Wie weet houdt de geest van een Van Dalsum of een Verkade of Heijermans een duivelse carrousel draaiende vol wethouders gemeenteraadsleden en plannenmakers. Steeds harder draait het ding iedereen wordt misselijk. Ja, ik weet het nu ineens zeker. Wie goed kijkt ziet het spook in zijn vuistje lachen.