Duitse controverse rond monetair beleid; VVD bezorgd over euro

De controverse over de competenties van regeringen en centrale banken met betrekking tot de ene Europese munt, de euro, is vanmorgen in Duitsland opnieuw opgelaaid.

Oorzaak van de twist tussen met name de nieuwe Duitse regering-Schroder enerzijds en de Duitse Bundesbank en de Europese Centrale Bank anderzijds zijn de oproepen tot renteverlagingen in Europa. Conflictpunt is ook het voorstel om de wisselkoers tussen de euro en de Amerikaanse dollar en wellicht ook de Japanse yen effectief te koppelen. Bondskanselier Gerhard Schroder zei gisteravond in een vraaggesprek met de Duitse zender ZDF dat de dialoog met de Bundesbank wel gevoerd moet worden, maar niet publiekelijk. “Ik denk dat men wel met de Bundesbank zou moeten praten, maar niet publiek'. Hoewel Schroder niet verder uitweidde, leek deze opmerking gericht tegen minister van Financien Lafontaine, die de laatste weken herhaaldelijk opriep tot een verlaging van de Duitse rente. Schroder liet zich overigens onlangs ook zelf in die zin uit.

Lafontaines naaste adviseur Heiner Flassbeck die staatssecretaris van Financien met als portefeuille internationale zaken wordt, herhaalde vanmorgen dat “het monetaire beleid meer moet doen' om een vertraging van de economische groei in Duitsland tegen te gaan. In een reactie op het jongste Duitse inflatiecijfer, dat over september slechts 0,7 procent bedoeg, zei Flassbeck dat “we dicht tegen een deflationaire situatie aanzitten'. De andere nieuwe staatssecretaris van Financien, Claus Noe, beschuldigde Bundesbank-president Tietmeyer er in Die Zeit van “monetaire vraagstukken te depolitiseren en rekenschap voor het monetaire beleid te ontlopen'. Hij noemde het beleid van de Bundesbank, en daarmee van de Europese Centrale Bank “pre-democratisch'en “absolutistisch'.

Zowel Bundesbank-president Tietmeyer als ECB-president Duisenberg hebben kritiek op het rentebeleid en het voorstel voor wisselkoers-doelzones al publiekelijk van de hand gewezen.

De oppositiepartijen FDP en CDU/CSU maken zich grote zorgen over de gevolgen van het beleid van de regering-Schroder en de aanvallen op de Bundesbank en de ECB. “Lafontaines plannen kunnen leiden tot meer inflatie, hogere rentes en een zwakkere economie,'zei fractieleider van de FDP in de Bondsdag Otto Solms. De voormalige minister van Financien Waigel (CSU) waarschuwde tegen het opvoeren van de druk op de Bundesbank. Erwin Teufel, een vooraanstaand CDU-lid en premier van de deelstaat Baden-Wurttemberg zei dat in de “ongelooflijke' aanval op de Bundesbank “de nieuwe regering breekt met een vijftigjarige traditie van het respecteren van de onafhankelijkheid van de Bundesbank.

De Franse president Chirac schoot de ECB gisteren te hulp in een toespraak in Zurich. Over het plan van Lafontaine om te streven naar “doelzones' waartussen de koersen van de euro, de dollar en de Japanse yen zouden moeten fluctueren, zei Chirac “dat we van een munt niet meer moeten verwachten dan hij kan geven.' Wel pleitte Chirac voor een betere dialoog tussen de EU, de VS en Japan om meer wisselkoersstabiliteit na te streven.

Hoewel ook binnen de regering-Jospin het idee voor vastere wisselkoersverhoudingen tussen euro en dollar leeft, werd de opmerking van Chirac gezien als een complicatie voor het formuleren van een Frans-Duits beleid ten opzichte van de euro.

In Nederland zei VVD-fractieleider Dijkstal vanmorgen bezorgd te zijn over de ontwikkelingen in Duitsland. Hij voorziet een verzwakking van de euro en een hogere rente als gevolg van het beleid van de regering-Schroder.