Samen redden wat er te redden valt

De noordelijke provincies kampen met zware wateroverlast. Iedereen is in touw om te helpen. Burgemeester C. Bijl van Meppel en commissaris van de koningin R. ter Beek van Drenthe ergeren zich aan de late komst van de beloofde militaire hulpverleners.

Wat een ongelofelijke eikels, klinkt het over het Westeinde. De bewoners van nummer 7 proberen drie berijders van bromscooters gas te laten minderen. Tevergeefs. De juist leeggepompte gang van hun woning loopt door de hoge golfslag weer halfvol. Het Westeinde de Schuttevaerstraat en Bleekerseiland in het westelijk deel van Meppel lopen vanochtend onder water. De straten liggen vol brand- en tuinslangen.

Burgemeester C. Bijl hoopt de crisis te kunnen beheersen. Vanmorgen om 10.00 uur, als twee F16's overvliegen voor een verkenningsvlucht boven het ondergelopen gebied, staat het water in het Meppelerdiep nog een meter boven NAP. “Normaal is het min 23', zegt Bijl. Met zo'n 150 vrijwilligers, ambtenaren, brandweerlieden en politie is de burgemeester sinds gisteren in touw om de stad voor een overstroming te behoeden. Na overleg met het Waterschap besluit hij het bemalen ten noorden van Meppel wat te temporiseren, “omdat anders de hele stad blank zou komen te staan.'

Meppel ligt nu eenmaal in de hoek waar het water naartoe stroomt. Vanochtend worden nog 250 woningen direct bedreigd. Als de wind weer aanwakkert en het opnieuw gaat regenen, zullen veel meer gezinnen worden getroffen. Het gemaal Zedemuden bij Zwartsluis draait de afgelopen dagen al op volle toeren. Meer water kan het dus niet 'wegslaan' naar het IJsselmeer.

Burgemeester Bijl is sarcastisch en kwaad over de hulp die Defensie belooft. “Defensie bood ons dertig militairen aan. Om die te krijgen moesten we wel eerst een bijzonder ingewikkelde procedure afwerken, en kwam er tevoren ook nog een verkenner op bezoek. Nou, tegen de tijd dat we met die zaken klaar zouden zijn, hebben we hier een verdrogingsprobleem', aldus Bijl.

In overleg met het crisisteam besluit hij te pogen het probleem zonder soldaten op te lossen. Volgens het crisisteam is het meer dan dertig jaar geleden dat deze streek in een soortgelijke nare situatie verkeerde.

Commissaris van de koningin in Drente, R. ter Beek, is even ontstemd als Bijl als het om de hulp van de krijgsmacht gaat. Hij spreekt van “een geweldige bureaucratie'. Hij wijst erop dat 's ochtends om 9 uur een beroep is gedaan op de militairen. Na vijven stelt hij vast dat ze zich nog niet hebben gemeld. Ter Beek schudt het hoofd, hij kan het niet begrijpen.

Elders in Drente, in het kassengebied bij Erica, kampen veel tuinbouwers met wateroverlast. Tuinbouwer C. van Velzen, die een hectare kassen met komkommers heeft rijdt met een heftruck pallets met zandzakken de kassen binnen. De komkommerplanten staan in drassige aarde. Het bedrijf van Van Velzen ligt aan het Dommerskanaal waarvan het water als gevolg van de hevige regenval buiten de kaden is getreden. Afgelopen nacht, om drie uur, hogen arbeiders van de gemeente de dijk op met zandzakken. Van Velzen zelf is thuis de hele nacht in touw. “Als je een borrel neemt, houd je het wel vol', zegt hij. Vanmorgen begon hij de komkommers te snijden, om te redden wat er nog te redden valt, “Het water is niet verder gestegen', merkt hij op.

Voor het bedrijf van K. de Vries, ook aan het Dommerskanaal, is een kleine nooddijk aangelegd. Bij de tuinbouwer staat het water al in de kassen waar hij komkommers en tomaten teelt. Vooral de drie hectaren tomaten baren De Vries zorgen. “Die moeten nog tot half januari in de kassen staan', zucht hij. Zijn plaatsgenoot C. Eijgenraam heeft zijn kassen tot nog toe droog kunnen houden.

Zijn tuin staat blank. “De goudvissen uit de vijver liggen op het gras', zegt hij. Hij heeft het water met een pomp in de sloot geloosd.

Hoger in het land, in de stad Groningen, maakt men zich zorgen over het Groninger Museum, dat in het Verbindingskanaal is gebouwd. Gistermiddag brengen medewerkers een deel van de collectie in veiligheid. Het water dringt via poreus geworden kit van ramen - normaal liggen die 35 centimeter boven het water - een tentoonstellingsruimte binnen. Een deel van de bibliotheek is ontruimd. Zandzakken en balken barricaderen de expositieruimten van Mendini en De Lucchi. Vanmorgen doen experts pogingen met behulp van waterpompen en waterstofzuigers het overtollige water weg te krijgen.

Het museum blijft tot zondag dicht. De schade is aanzienlijk. Zo zullen het stucwerk en de vloerbedekking moeten worden vervangen. Bovendien lijdt het museum inkomstenderving, zegt een woordvoerder. Hij zegt dat bij de bouw, vijf jaar geleden, is uitgegaan van de hoogste waterstand in de afgelopen 150 jaar. In 1995 was de situatie ook al kritiek. Om in de toekomst problemen te voorkomen overweegt de leiding van het museum een damwand rondom het museum aan te leggen, zoals in Bilbao is gedaan bij het nieuwe Guggenheimmuseum dat ook in het water ligt.