Mata Hari

Haar bewonderaars hoeven er niet lang op te wachten: al in de openingsbeelden van Mata Hari, tijdens een quasi-Javaanse dansceremonie heeft de kostuumontwerper de borsten van Sylvia Kristel bloot gelaten. En ook als de handeling vervolgens is verplaatst naar het Parijs van 1914, vindt regisseur Curtis Harrington al snel weer een aanleiding voor het afleggen van de gedistingeerde robes die voor la Kristel op maat werden gemaakt. Per slot van rekening gaat het hier om een legendarische danseuse deshabillee die in 1917 werd geexecuteerd wegens spionage voor de Duitse vijand.

Hoe dat met die spionage nou precies zat, is nooit helemaal helder geworden - en ik geloof ook niet dat dat de makers van deze geromantiseerde kitsch iets kon schelen. Aangevuurd door het enthousiasmerende koopmanschap van de producenten Menahem Golan en Yoram Globus, zagen zij in de geschiedenis van de Leeuwardense winkelierdochter Margarethe Zelle alias Mata Hari slechts een excuus voor somptueus bedoelde lokaties (vooral gefilmd in Hongarije), weelderige verkleedpartijen en functionele ontkledingen voor de hoofdpersoon die haar seksuele gunsten immers ruimhartig verdeelde. Al in het begin moet Derek de Lint - in een figurantenrol zonder tekst - zijn gefoezel met de diva in een donkere trein onmiddellijk met de dood bekopen. Twee anderen mogen haar langer beminnen, van wie de Fransman zijn billen bedekt houdt onder het laken en de Duitser een keer onder ligt en een keer zijn uniformbroek aan houdt. Verder zit Fraulein Doktor, een teutoonse pot, geheel gekleed naast het bed waarop Mata Hari ligt bloot te zijn. Een ander hoogtepunt betreft een raadselachtig partijtje topless-schermen.

Sylvia Kristel ondergaat dit alles met een beperkt aantal gelaatsuitdrukkingen die hooguit iets van verveling prijsgeven als de scene haar te lang gaat duren. Zo te zien heeft regisseur Harrington zijn uiterste best gedaan (kosten noch moeite gespaard!) om enig medeleven op te roepen, maar alles is vergeefs - zelfs als onze heldin met gevaar voor eigen leven een kathedraal betreedt om een achter een Madonna-beeld verstopte tijdbom onschadelijk te maken.

Eerder dit jaar zond de AVRO de ordentelijke documentaire Mata Hari, de naakte waarheid uit. Het is maar goed dat die zondag, in de vroege avond, wordt herhaald.