'Lewinsky' thema bij stembus VS; Tv-spotjes Republikeinen

Een week voor de tussentijdse verkiezingen in de VS is de Republikeinse partij begonnen president Clinton in reclamespotjes rechtstreeks aan te vallen op zijn gedrag in de affaire-Lewinsky.

Tot nog toe hadden ze dat juist niet gedaan, uit vrees dat de kiezers pogingen om van het seksschandaal te profiteren niet zouden waarderen.

Opiniepeilingen geven al maanden aan dat de kiezers hun buik vol hebben van de hele affaire. Velen zeggen dat ze hun stem er niet door laten beinvloeden. Maar de Republikeinen geloven nu dat het schandaal hun trouwe aanhang extra zal motiveren om volgende week te gaan stemmen. De afgelopen maanden hebben slechts enkele Republikeinen die in opiniepeilingen op grote achterstand staan het presidentiele schandaal in hun campagne betrokken.

Op 3 november stemt Amerika over alle zetels in het Huis van Afgevaardigden, een deel van de zetels in de Senaat, een aantal gouverneurschappen en allerlei lokale functies. Doorgaans laten de kiezers zich bij dergelijke verkiezingen meer leiden door lokale dan door landelijke kwesties.

Voor het slotoffensief tegen Clinton heeft de Republikeinse partij tien miljoen dollar uitgetrokken. Een van de spotjes begint met de tekst:“Bij alle verkiezingen is er een grote vraag om over na te denken. Dit jaar is de vraag: moeten we Bill Clinton belonen? En moeten we niet-de-waarheid-spreken belonen?' In een ander filmpje zitten twee vrouwen van een jaar of dertig in een huiskamer. “Wat heb jij je kinderen verteld?' vraagt de een. “Zeven maanden lang heeft hij tegen ons gelogen.'

Ook is er een filmpje dat het schandaal niet met zoveel woorden noemt, maar dat besluit met de beelden, in slow motion, van president Clinton die met dreigende vinger in de camera keek toen hij in januari het land misleidde over zijn verhouding met Lewinsky. De spotjes worden uitgezonden in 32 kiesdistricten.

Volgens de Democraten geeft de ommekeer in de campagnestrategie van de Republikeinen aan dat ze bang zijn voor tegenvallende uitslagen. Vice-president Gore zei:“Kennelijk is het aanvallen en onderzoeken van de president een obsessie van de Republikeinen geworden.'

Dick Gephardt, de leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, noemde de spotjes “een teken van wat de Republikeinen zullen doen als ze de meerderheid in het Congres behouden: doorgaan met een eindeloos impeachment-onderzoek.'

Volgens Clinton moeten de Republikeinen zelf weten of ze zijn persoonlijke leven tot inzet van de verkiezingen willen maken. Hij zei ook dat hij hoopt dat het Amerikaanse volk ziet dat hij de afgelopen maanden zijn best heeft gedaan “om boete te doen voor wat er is gebeurd' en “om mijn inzet te verdubbelen om een goede president te zijn'.

De politieke conversatie in de media, die de afgelopen twee weken werd beheerst door de strijd over de begroting en de besprekingen over het Midden-Oosten draaide gisteren door de Republikeinse spotjes weer om het Lewinsky-schandaal. De Democraten kondigden aan dat ze vandaag met spotjes komen om op het Republikeinse offensief te reageren. Daarin zullen ze hun tegenstanders verwijten dat ze door hun obsessie met het schandaal onderwerpen als onderwijs en gezondheidszorg verwaarlozen.

Dat de nieuwe strategie riskant kan zijn voor de Republikeinen geeft een nieuwe opiniepeiling van NBC en The Wall Street Journal aan, waaruit blijkt dat 68 procent van de Amerikanen vindt dat de Republikeinen in het Congres de affaire verkeerd hebben aangepakt. Bovendien vond 71 procent dat de hele kwestie geen impeachment rechtvaardigt. Sommige nerveuze Republikeinen gaven gisteren toe dat de spotjes niet alleen Republikeinen maar ongewild ook Democraten extra kunnen aansporen om dinsdag te gaan stemmen.