Dansende camera

Hoe jonger iemand is, des te langer houdt hij het vol in tollende kermistoestellen. Programmamakers hebben daaruit geconcludeerd dat het voor jongeren moet duizelen, twintig shots wisselend door elkaar gesneden, schuddende en zwierende camera's, van boven, van onder.

Maar hoe hard de camera's van Waskracht! en Honk! ook slingeren, er kijkt alleen een handjevol nieuwsgierige ouderen naar. Volgens een onderzoek vorige week van het Algemeen Dagblad is minder dan 10 procent van de kijkers naar Waskracht! en minder dan een vijfde van de kijkers naar Honk! beneden de 25 jaar.

Ook naar andere jongerenprogramma's kijken hoofdzakelijk oudere volwassenen, zelfs naar het nieuwe BNN van het eeuwige kind Bart de Graaff. Iets meer dan een kwart van de kijkers is beneden de 25 maar omdat de totalen zo hoog zijn, geldt het als de enige echte jongerenomroep. Bart brengt zijn leut op zondagavond en een keer per maand het serieuze informatieve werk op maandag. “Loodzwaar, doodsaai', waarschuwt hij. Wel weet hij dat ook jongeren misselijk kunnen worden zodat hij het beeld redelijk stabiel houdt.

Waarom moet de omroep tieners en pubers apart aanlokken? Dat de adverteerders het vragen, kan ik me wel voorstellen. Die willen hun sneakers en Doomspelletjes kwijt. Natuurlijk maakt de publieke omroep zich zorgen dat de meeste jongeren commercieel kijken naar soaps en Amerikaanse b-films. Zelfs de kleintjes zien liever Amerikaanse sla- en smijtcartoons dan Villa Achterwerk. Maar is jong geleerd wel oud gedaan? Zou de belangstelling in de loop der tijd niet veranderen?

Hoe moeilijk het is om de aandacht van pubers en tieners te vangen, weten gemeentebestuurders. Die kunnen de hangjongeren ook niet op een hangplek of in een buurthuis bijeendrijven. De nerds willen niet met alternativo's, gabbers mijden beide groepen. De smaken van jongeren zijn zo uiteenlopend als van volwassenen. Er worden ook geen speciale programma's gemaakt voor dertigers of midlifers. Omdat jongeren langer thuis wonen, kijken ze met ouderen mee of ze vluchten naar buiten.

Tot nu toe zijn de pogingen van de publieke omroep om de middelbare schooljeugd tussen vijf en acht van het huiswerk af te houden mislukt. VPRO's Waskracht! zoekt het op zondagavond in publieke vernedering. Rob Muntz bezorgt pornotapes op verzoek aan huis.

Afgelopen zondag werd een arme Vlaamse sloeber in onderbroek in zijn rommelige zitkamer overvallen en publiekelijk tentoongesteld. “Je hebt zeker zitten rukken' zei Muntz. Verstandig van de jonge kijkers dat ze het niet waarderen.

In Vara's Honk! zag ik gisteren presentatrice Maud Hawinkels als roady met de popgroep Undeclinable Ambuscade meereizen. Ook bezocht ze Almere waar Geen Reet te Beleve is. Yoy (10 procent van de kijkers beneden 25) maakte gisteren een lang gefilmd portret van twee rappers.

Camera Loopt! (een vijfde beneden de 25) laat jongeren hun eigen leven filmen. Ik behoor tot de niet-doelgroep die dat interessant vindt, al zijn de bijdragen uiteenlopend. Tragisch was het portret van het Nederlandse meisje en haar Somalische vriend die een echte Nederlandse tiener werd maar na vijf jaar misschien het land uit moet.

De zogenaamde jongerenprogramma's hebben een afkeer van informatie. Die geldt als saai. Muzikanten worden in hun eigen woorden en muziek geportretteerd en nooit kritisch doorgelicht. De humor is zelden leuk. De journalistieke producten zijn vrijwel nooit af. Na een goed half uur kijken weet ik nog te weinig van die rappers uit Yoy. Van Undeclinable Ambuscade weet ik niets meer dan dat ze reizen en spelen. Ik mis een helder gepresenteerd kritisch muziekprogramma dat belangrijke ontwikkelingen elke week de revue laat passeren.Maar goed vakwerk is te gewoontjes voor de creatieve Hilversumse swingers.