ANC krijgt geen gelijk over rapport

Een Zuid-Afrikaanse rechter heeft vanmorgen het verzoek van het ANC verworpen om de publicatie tegen te houden van het eindverslag van de Waarheids- en Verzoeningscommissie.

Het regerende Afrikaanse Nationaal Congres had grote bezwaren tegen passages waarin de voormalige verzetsbeweging van grove schendingen van de mensenrechten wordt beschuldigd. De rechter in Kaapstad verklaarde de zaak niet-ontvankelijk.

Daardoor kon rond het middaguur het rapport officieel door commissievoorzitter Desmond Tutu aan president Nelson Mandela worden overhandigd. De commissie is in haar oordeel veel kritischer dan het ANC had verwacht. Ze schrijft dat de apartheid weliswaar volgens internationaal recht een misdaad tegen de menselijkheid was en dat het ANC een internationaal erkende bevrijdingsbeweging was, maar voegt er aan toe “een duidelijke lijn' te hebben getrokken tussen een 'rechtvaardige oorlog' en 'rechtvaardige middelen'. De commissie komt in dat licht tot de conclusie dat het ANC “ernstige schendingen van de mensenrechten heeft begaan, waarvoor het moreel en politiek verantwoordelijk is'. Met name de constatering van de commissie dat het grootste aantal moorden en aanslagen plaatshad na de legalisering van het ANC in 1990 kwam hard aan bij het ANC, dat gisteren het rapport omschreef als “zeer onnauwkeurig brandmerkend en eenvoudigweg ongeloofwaardig'.

De Waarheidscommissie verwijt het ANC ook “niet resoluut genoeg' te zijn opgetreden tegen de activiteiten van Winnie Madikizela-Mandela, die eind jaren tachtig de Mandela United voetbalclub leidde. De commissie telde “ten minste' achttien moorden uit naam van de 'voetbalclub' en meent dat het ANC waarvan Winnie Mandela lid was en is, daarvoor “enige verantwoordelijkheid' draagt.

Tutu zei gisteren dat hij geschokt was door de ANC-actie om publicatie tegen te houden. “Ik ben volkomen uit het veld geslagen. Jarenlang heb ik tegen tirannie gevochten en ik zal mij met alles verzetten tegen een nieuwe tirannie'.