Persuasion van Austen

Een van de talenten van de Engelse schrijfster Jane Austen was om haar helden en heldinnen te laten schitteren in een gezelschap van mensen die nauwelijks serieus te nemen waren, zo dom of sentimenteel of zwak of saai of ijdel of domweg oninteressant waren ze.

Verfilmingen van haar boeken moeten dat verschil tussen held en heldin en de bijfiguren uit laten komen, zonder overboord te gaan. Zo waren de ouders van Elizabeth in de BBC-serie Pride And Prejudice net wat te karikaturaal neergezet, waardoor het effect eerder irritant dan komisch was (verder geen kwaad woord over die serie trouwens).

In Persuasion, een ingetogener BBC-film, is het precies goed gedaan.

De figuren rond Anne en Captain Wentworth zijn in het beste geval goedbedoelend maar minder slim of galant, en in het slechtste geval onwetend, oerdom, egoistisch en volkomen ongevoelig. Zo wordt Anne aan de lopende band gekwetst, zonder dat degenen die het doen het zelfs maar door hebben of zich om haar welzijn bekommeren.

Op wie denkt Anne dat Captain Wentworth verliefd is, vraagt haar truttige, hypochondrische zus Mary - op Henrietta of Louisa? Anne kan niet antwoorden: de mogelijkheid dat hij op een andere vrouw verliefd wordt vervult haar met afgrijzen. Wentworth komt per toeval terug in haar leven, jaren nadat ze zijn huwelijksaanzoek heeft afgeslagen op aanraden van haar vriendin Lady Russell - omdat hij niet van goede komaf was. Achteraf heeft ze grote spijt van die beslissing.

Austen beschrijft een maatschappij, aan het begin van de 19e eeuw, waarin het niet alleen genant, maar ook hoogst ongepast was om romantische gevoelens duidelijk te laten blijken. De verwarring die dat oplevert en de ingewikkelde spelletjes die gespeeld moeten worden, worden door Austen geweldig uitgebuit.

Ook op dat punt slaagt de verfilming van Persuasion met verve. Het stuntelige gesprekje van Anne en Wentworth als ze elkaar onverwacht in Bath tegen het lijf lopen bijvoorbeeld, wanneer zij zich niet door hem in de regen kan laten vergezellen omdat haar neef daarvoor al klaar staat: het zou ondenkbaar zijn dat ze de waarheid zegt: oneindig veel liever onder Wentworth's paraplu te lopen.

Anne wordt erg goed gespeeld door Amanda Root, die haar gemoedstoestanden - ingehouden paniek, een wanhopig verlangen dat ze probeert niet te laten blijken - perfect uitbeeldt in gezichtsuitdrukkingen die neutraal lijken maar een dieper, turbulent gevoels-leven verraden, al wordt dat natuurlijk door geen van de mensen om haar heen herkend.