NAVO ziet af van acties Joegoslavie; Luchtvloot blijft paraat

De NAVO heeft gisteren besloten niet over te gaan tot luchtaanvallen tegen Joegoslavie. Om de militaire druk te handhaven houdt de NAVO wel haar luchtvloot klaar voor eventuele actie.

Om tot zulke luchtacties over te gaan is wel een nieuw besluit van de lidstaten nodig.

Gisteren liep een NAVO-ultimatum aan de Joegoslavische president Milosevic af. De zestien ambassadeurs besloten gisteren dat hij voldoende had gedaan om de directe dreiging met geweld op te heffen, onder andere door leger- en politietroepen uit Kosovo terug te trekken. “De eenheid en vastberadenheid van de NAVO hebben de Servische speciale politie en militaire eenheden gedwongen terughoudend te zijn en hun intimiderende aanwezigheid in Kosovo te verminderen', aldus gisteravond de secretaris-generaal van de NAVO, Solana. “We zijn er in geslaagd het niveau van geweld aanzienlijk te verlagen en een bestand te bereiken dat stand heeft gehouden, ondanks sporadische incidenten.' Solana was “blij te kunnen melden' dat in 24 uur ruim 4.000 man van de speciale politie, eenderde van de totale sterkte, zijn teruggetrokken uit Kosovo. Ook eenheden die normaliter in Kosovo gestationeerd zijn, keren terug naar hun kazernes.

“Ondanks de vooruitgang is deze crisis verre van voorbij', aldus Solana. “Het is de hoogste tijd dat beide partijen de Serviers en de Kosovaarse Albanezen, begrijpen dat de internationale gemeenschap een voortzetting van de status quo niet tolereert.'

Na een eerste ultimatum dat elf dagen geleden afliep, had de Joegoslavische president Milosevic nauwelijks troepen teruggetrokken. “De eerste keer heeft hij het niet geloofd dat we echt zouden bombarderen', zeggen NAVO-functionarissen. De twee hoogste generaals van de NAVO waren afgelopen weekeinde in Belgrado om nog eens de ernst van de situatie uit te leggen. Solana, die eerder zelf in Belgrado was, heeft Milosevic twee keer geschreven “om de ernst van de situatie te onderstrepen'.

Wanneer aan de militaire dreiging tegen Belgrado een einde komt kon Solana niet zeggen. Hij waarschuwde dat ook de Albanezen moeten voldoen aan de eisen van de VN-Veiligheidsraad. “Ik doe een beroep op de Kosovo-Albanese troepen om het staakt-het-vuren dat ze beloofd hebben te handhaven.'

De afgelopen weken hebben Westerse waarnemers in Kosovo aanhangers van het Kosovo Bevrijdingsleger UCK gewaarschuwd niet te provoceren. “We zeggen de Albanezen: als er door jullie ellende geweld plaatsheeft, kunnen wij niets doen', aldus een diplomaat. Eventueel optreden na provocaties moet wel proportioneel zijn, waarschuwt de NAVO. “Servische troepen moeten niet een heel dorp met de grond gelijk maken als een man heeft geschoten.' De 2.000 zogeheten verificateurs van de OVSE die moeten toezien of Belgrado zijn beloften nakomt, zullen ook het UCK in de gaten houden.

De 2.000 OVSE-verificateurs zullen volgens een diplomaat over ongeveer acht weken in Kosovo zijn. De NAVO werkt verder aan de voorbereidingen voor een zogeheten extraction force die de waarnemers in geval van nood moet weghalen. Deze troepenmacht zal waarschijnlijk in Macedonie en/of op schepen worden gestationeerd. In Albanie zouden de wegen te slecht zijn. Tot zover onze correspondent.

Een woordvoerder van het Kosovo Bevrijdingsleger UCK heeft gisteren in Geneve gezegd dat het Bevrijdingsleger bereid is tot onderhandelingen met de Serviers als die al hun troepen “definitief' uit Kosovo hebben teruggetrokken. Tot dusverre heeft het UCK elke vorm van dialoog met de autoriteiten in Belgrado uitgesloten en politici die wel zo'n dialoog willen voor verraders uitgemaakt.

In Kosovo zelf maken internationale waarnemers melding van een zeer sterke toename van het aantal vluchtelingen dat pogingen doet naar de oorspronkelijke woonplaatsen terug te keren.

Het stadje Malisevo, een voormalig bolwerk van het UCK in Centraal-Kosovo, werd gisteren overstroomd door duizenden terugkerende vluchtelingen uit Malisevo en omliggende dorpen. Even ontstond paniek onder de Albanezen toen enkele pantserwagens met gewapende leden van de speciale Servische politietroepen in camouflagepak in het centrum van Malisevo verschenen; later trokken zij zich weer terug. (AFP)