Vertrouwen in economie valt weg; Sterkste daling ooit

Het vertrouwen van consumenten in de economie is in de maand oktober weggevallen. Nog nooit daalde het vertrouwen zo snel als van september op oktober.

Dit heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanmorgen gemeld. De indicator voor het consumentenvertrouwen viel van 16 in september naar 4 in oktober. In juli stond de indictaor nog op een hoogtepunt van 25, om in augutus licht te dalen naar 24.

De val in oktober is de grootste ooit door het CBS gemeten. De indictaor bestaat uit antwoorden op vijf deelvragen. De beoordeling van het economisch klimaat, een van de belangrijkste deelvragen, viel zeer sterk terug van plus 11 in september naar minus 13. Dat betekent dat per saldo 13 procent van de ondervraagden het economisch klimaat als ongunstig beoordelen. In augustus vond per saldo 24 procent van de ondervraagden het economisch klimaat nog gunstig.

De bereidheid om grote aankopen te doen, een andere belangrijke deelvraag, viel veel minder sterk, van 32 naar 25. Veel economen beschouwen deze deelvraag als de belangrijkste voorlopende indicator van de consumentenbestedingen.

In een aparte melding zei het CBS dat de consumptieve bestedingen in augustus met 3,6 procent stegen op jaarbasis, met vooral een forse toename van 10,8 procent van de bestedingen aan duurzame consumptiegoederen.

P. Oomens van het CBS zwakte de onheilstijding vanmorgen enigszins af. “Het consumentenvertrouwen daalt en de koopbereidheid blijft op peil. Een beetje oneerbiedig gezegd: de consument is bijna inconsequent. Het consumentenvertrouwen is de `schrik-indicator', een reactie op de economische crises in Azie en Rusland, de heftige bewegingen op de effectenbeurzen en winstwaarschuwingen van beursgenoteerde bedrijven,' zei Oomens vanmorgen. “Begin 1996 zag je hetzelfde, toen Fokker failliet ging in een op zichzelf gunstig economisch klimaat.

Tegelijkertijd is de consument vol vertrouwen over de eigen portemonnee zodra gevraagd wordt of deze bereid is om goederen te blijven kopen. De aankoop van duurzame consumptiegoederen is typisch voor de huidige hoogconjunctuur met een forse economische groei en een stijging van de werkgelegenheid waarvan de koopbereidheid een weerslag is.' Analist E. van der Gulik van de zakenbank J.P. Morgan zei vanmorgen in een reactie dat de daling van het vertrouwen juist groter is dan op grond van de ontwikkeling van de beurskoersen mocht worden verwacht. Van der Gulik zei weinig waarde te hechten aan een `Fokker-effect', en verwacht dat de koopbereidheid de beoordeling van het economisch klimaat naar beneden zal volgens. J.P. Morgan voorziet voor 1999 een sterk terugvallende economische groei in Nederland tot 1,9 procent, met de grootste vertraging in het eerste en tweede kwartaal.