Tekort aan hoger opgeleiden ook bij stagnerende groei

Het tekort op de arbeidsmarkt aan met name hoger opgeleiden zal de komende jaren blijven bestaan, ook als de groei van de economie zou stagneren. De krapte is het afgelopen jaar aanzienlijk toegenomen.

Ook het aantal sectoren die te kampen hebben met moeilijk vervulbare vacatures, neemt toe. De belangrijkste oorzaken zijn demografische ontwikkelingen en steeds hogere opleidingseisen.

Dit concludeert het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt van de Universiteit Maastricht (ROA).

Er zijn steeds minder jongeren, waardoor de instroom van schoolverlaters op de arbeidsmarkt kleiner wordt. Het aantal ouderen daarentegen neemt juist toe, zodat er veel vraag is naar vervanging. De ontgroening gecombineerd met de vergrijzing maakt het almaar moeilijker om nieuw personeel te vinden.

Bovendien wordt het gevraagde opleidingsniveau steeds hoger. Dit is enerzijds een gevolg van een verschuiving van de werkgelegenheid naar met name dienstensector en de informatisering, zegt projectleider dr. A. de Grip. “Maar er worden ook steeds hogere eisen aan de werknemers gesteld. Veel werk wordt steeds ingewikkelder. Ook van de werknemers zelf wordt meer gevraagd. Ze moeten klantgerichter gaan werken en zich flexibel kunnen opstellen. Voor eenvoudig productiewerk wordt nu MBO-niveau gevraagd.'

Als we te maken zouden krijgen met een economische dip, zullen hoogopgeleiden daar nauwelijks iets van merken, zegt De Grip. De klappen zullen dan voornamelijk aan de onderkant van de arbeidsmarkt vallen, ook al omdat die sectoren het meest conjunctuurgevoelig zijn. De Grip: “De bouwsector en de industrie merken het meteen als het economisch minder gaat.'

Schoolverlaters hebben voordeel bij de krapte op de arbeidsmarkt. De werkloosheid onder deze groep is erg laag, met name onder MBO'ers en HBO'ers, respectievelijk 3 en 4 procent. Bovendien zijn de aanvangssalarissen gestegen, in de techniek- en informaticasector zelfs tot tien procent.

De tekorten aan personeel remmen het aantal flexibele contracten, zoals deeltijd- en tijdelijke banen, die de afgelopen jaren juist waren toegenomen. Vrouwen profiteren mee van de krapte, hun aandeel in de werkgelegenheid is licht gestegen.

Het percentage allochtonen daarentegen is niet toegenomen. Bovendien blijven zij oververtegenwoordigd in banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.