Houtsmuller

Als gevolg van de tragische dood van de ex-vrouw van Roel van Duyn woedt een discussie over kanker en voeding. Piet Borst liet zich in zijn bijdrage daaraan nogal laatdunkend uit over dokter Houtsmuller. Daarop verscheen een ingezonden brief waarin een patient verhaalde hoe hij met het Moerman- en Houtsmuller-dieet van kanker was genezen. Vanaf mijn doorweekte klei wil ik bij deze discussie een kanttekening maken. Het boek van dr. A.J. Houtsmuller, Niet-toxische tumortherapie, lijkt mij een uitmuntend, doorwrocht werkstuk. Net als in tal van andere publicaties over het eventuele verband tussen kanker en voeding, wordt ook door Houtsmuller het grote belang van de consumptie van groente en fruit onderstreept.

Als het waar is dat de consumptie van ten minste tweehonderd gram groente en twee stuks fruit per dag de kans op het optreden van sommige soorten van kanker voorkomt, is er in onze samenleving een groep mensen die in de hoek zit waar de slagen niet vallen. Namelijk degenen die in hun eigen tuintje zelf hun groenten telen. Wie zelf teelt, baadt vooral in de zomer steevast in groenteweelde. Als gevolg daarvan eet je doorgaans twee of drie verschillende groenten per dag. En meestal ook in flinke hoeveelheden. Zelfs in zo'n ongelofelijk slecht seizoen als wij nu achter de rug hebben, heb ik meer groente geoogst dan Hanneke en ik op konden. Dit geldt voor alle volkstuinders. Daarom delen degenen die zelf hun groente telen in het hoogseizoen altijd maaltjes bonen, kroppen sla bossen bietjes uit aan hun vrienden.

Wat let ons dus om een groot onderzoek uit te voeren? Wie teelt zelf en eet dus veel groente, en wie doet dat niet? Snel kan dan al blijken of het waar is dat flinke consumptie van groente en fruit de kans op kanker verkleint. De meeste volkstuinders hebben immers op hun perceeltjes ook wat vrucht- en bessenbomen staan. Dus eten zij doorgaans ook meer fruit en meer (vitamine-c-rijke zwarte) bessen dan niet-telers.

Zo'n bevolkingsonderzoek zou ons misschien ook kunnen leren welke groentes bij voorkeur gegeten moet worden, wil men kanker voorkomen. Koolsoorten, en dan vooral broccoli, worden regelmatig in publicaties over dit onderwerp genoemd als heilzaam. Welnu - en dan zie je maar weer hoezeer de kleibewoner in het nadeel is - op de klei is de teelt van koolsoorten vooral in de zomer vrijwel onmogelijk wegens het optreden van knolvoet. Deze ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel.

De sporen daarvan kunnen zeven jaar latent in de bodem aanwezig blijven. Teel je dus acht jaar geen kool, dan ben je ze misschien kwijt. Maar dat is lang!

De schimmel veroorzaakt knobbels en misvormingen aan de wortel en daardoor verschrompelt de koolplant. Ik kan op mijn klei alleen in het vroege voorjaar bloemkool telen. Kennelijk wordt de schimmel pas actief als de temperatuur stijgt. Alle koolsoorten kunnen geteisterd worden door knolvoet, maar mijn ervaring is dat bloemkool enorm kwetsbaar blijkt terwijl boerenkool er zelden last van heeft. Hoe het ook zij, wie teelt op de klei eet waarschijnlijk minder kool dan wie teelt op het zand. Dit levert de mogelijkheid om de koolparameter te onderzoeken.

Wellicht is er compensatie. Wie dagelijks een kleine dosis binnen krijgt van het sporenelement selenium zou minder kans lopen op kanker. De Nederlandse bodem is in het algemeen zeer arm aan selenium, maar mijn klei blijkt dat niet te zijn. Heb ik dat te danken aan het feit dat op mijn grond nooit kunstmest is gestrooid en altijd is getuinierd volgens biologisch-dynamische principes? Ik weet het niet, maar zoveel is zeker: het moet mogelijk zijn de aanwezigheid van het sporenelement selenium in de diverse grondsoorten van Nederland nauwkeurig in kaart te brengen. Wie veel groenten eet en teelt op een selenium-rijke bodem is wellicht wat beter beschermd dan degeen die wel veel groenten eet, maar teelt op een selenium-arme bodem. Uit grote bevolkingsonderzoeken in China is in ieder geval al gebleken dat een dieet met veel vlees en weinig groente predisponeert voor kanker, terwijl arme Chinezen die al dan niet noodgedwongen vegetarisch eten wat betreft het optreden van kanker veel beter af zijn.

Maar ik ken ook een kerngezonde kunstschilder inmiddels 88 jaar oud, die zijn leven lang geweigerd heeft om groenten te eten, met het argument: `Ik ben bang dat ik anders uitloop.'

Een dieet met veel groente en fruit heeft een groot bezwaar. Je hebt misschien wel meer tijd van leven, maar die tijd breng je voornamelijk door op het toilet.