De Fokker-nomaden

“We zien het fenomeen ontstaan van de Fokker-nomade', zegt Wim Houppermans in zijn woning in Edmonds, even ten noorden van Seattle. “De ex-werknemers zijn uitgevlogen naar allerlei bedrijven en van daaruit weer naar elders.'

Houppermans (36) is net ontslagen bij Boeing waar hij sinds oktober 1996 heeft gewerkt. Hij is een van de ongeveer vijftig ex-Fokkermensen die het in Seattle bij Boeing op contractbasis zijn gaan proberen. Inmiddels lijkt het voor alle Fokkerianen ten einde te lopen. De eerste Nederlanders zijn al teruggekeerd, anderen hebben gehoord wanneer hun laatste dag is en weer anderen zoeken hard naar werk elders in de Verenigde Staten.

De meeste contractanten hoorden voor het eerst bij geruchte dat er mensen gingen uitvliegen. Vervolgens kregen sommigen te horen dat ze bijna van de ene op de andere dag moesten vertrokken. Een bijzonder schrijnend geval is dat van de ex-Fokkerman die op vakantie in Nederland hoorde dat het afgelopen was terwijl hij juist al zijn bezittingen naar Seattle had verscheept. De container met zijn huisraad dobberde op de oceaan.

Moesten al die mensen er echt zo abrupt uit? “Dat is de cultuur in dit land', zegt Boeing-woordvoerder Mark Hooper schaapachtig, als hij het voorbeeld van de ex-Fokkerman hoort. “Volgens de contracten van die werknemers kunnen we de verbintenis direct beeindigen.'

Leo Van Son (45) weet dat zijn laatste werkdag ergens in de week van 18 december is, al bestaat er nog een kleine kans dat hij langer kan blijven. Frans Rekers (53) is al vertrokken en kon een baan krijgen bij Gulfstream Jets, een bedrijf in Georgia dat luxe prive-vliegtuigen maakt. Daar kwam hij toevallig een andere `nomade' tegen, Frans Verbunt, die al voor Fokkers einde in januari 1996 naar Gulfstream is gegaan.

Rekers, die tweeentwintig jaar bij Fokker werkte, was een van de eerste Fokkerianen bij Boeing die hoorde dat hij wegmoest en zit al sinds eind juli in Georgia.

“Ik was in Nederland op vakantie en de eerste dag dat ik weer op mijn werk kwam kreeg ik te horen dat ik kon vertrekken', zegt Rekers telefonisch vanuit Savannah. Inmiddels was Rekers ook alweer niet zeker van zijn baan bij Gulfstream en kreeg hij deze week een andere functie binnen het bedrijf.

Rekers was bij Fokker werkzaam op de sterkte-afdeling maar had zich verdiept in de veiligheidsaspecten van passagiersstoelen. Bij Boeing werkte hij in het begin ook op de sterkte-afdeling maar de laatste zes maanden kreeg hij daar werk bij stoelveiligheid.

Leo van Son was al helemaal gesetteld in Issaquah, een randgemeente van Seattle. Naast de voordeur hangt een paar klompjes en een bordje vraagt beleefd om je schoenen uit te doen. “Nee, hou maar aan. Dat was voor de kandidaat-kopers die het huis wilden zien', zegt Van Son. Het huis is inmiddels verkocht en de overdracht valt samen met de laatste werkdag van Van Son.

Behalve een eigen huis, had het gezin twee auto's en iedereen had net zijn draai gevonden in de VS. De kinderen, Michelle en Joas, hebben in twee jaar perfect Amerikaans geleerd. Hun tweetaligheid neemt niemand hen meer af.

“Het is verschrikkelijk jammer dat we hier weg gaan', zegt Van Son “maar we hebben nergens spijt van. Gelukkig hebben we ons huis in Nederland aangehouden. We gaan terug naar Nederland want wij zijn niet in staat om rond te trekken en ons elke paar jaar ergens anders te vestigen.' Volgens Van Son was er nog voldoende werk bij Boeing en ook nu nog wordt hem elke week gevraagd over te werken op zaterdag. “Ik vind dat hij best `nee' kan zeggen', zegt zijn vrouw Gerda, “want straks ligt hij er toch gewoon uit.'

Houppermans heeft nooit een huis gekocht en dat geeft hem nu de flexibiliteit om naar werk te zoeken in de omgeving van Seattle maar hij kan ook gemakkelijk elders heen.

Omdat bijna alle Fokkerianen via uitzendbureau Randstad Polytechniek werkten, is dat hun eigenlijke werkgever en hebben ze daar altijd premies aan afgedragen. Randstad zoekt nu ook naar werk voor hen. “Ik ben zeer goed te spreken over Randstad', zegt Houppermans. “Ze doen hun uiterste best voor me.'

Houppermans, die in oktober 1996 alleen naar Seattle kwam, heeft enkele ijzers in het vuur liggen en is optimistisch over zijn vooruitzichten. “Ik werkte bij Boeing in de wide bodies en het einde was in zicht. Dat kon je merken', zegt hij in zijn huiskamer. “Ik ben direct aan het solliciteren geslagen. Dat gaat allemaal via Internet. Van sommige bedrijven hoor je lange tijd niks, anderen mikken op het aanleggen van een databank van cv's. Ik heb in de omgeving gekeken want ik zou graag in Washington of Oregon blijven.'

Houppermans is een `eindig element specialist', dat wil zeggen dat hij met behulp van modellen en differentiaalvergelijkingen kan voorspellen hoeveel spanning een deel van een vliegtuig kan hebben. Dit specialisme wordt onder meer ook in de auto-industrie gebruikt. Houppermans zoekt geduldig naar ander werk en is optimistisch. Maar hij weet ook dat hij altijd terug kan naar Nederland. “Ik zou nog graag voor Boeing werken', zegt hij, “maar ja...'