Afschuiven

PHILIPS' HOOGSTE man, Boonstra, moet hard zijn geraakt door de afgang van de concernactiviteiten in de mobiele telefonie. Door beeindiging van de samenwerking met het Amerikaanse bedrijf Lucent is duidelijk geworden dat het elektronicaconcern een jaar en ten minste een miljard gulden heeft verloren in deze kansrijke, maar moeilijke markt. Voor het eerst heeft Boonstra een eigen initiatief volledig zien mislukken.

De beslissing om veel geld in zaktelefoons te steken werd weliswaar voor zijn tijd genomen, maar Boonstra koos ervoor die markt samen met de Amerikanen in een hogere versnelling te bestormen. Dit keer kon Boonstra niet volstaan met verwijten aan zijn voorgangers of kritiek op de structuur bij Philips. Voor het eerst werd hij direct geconfronteerd met de vraag of hij zijn verantwoordelijkheid niet moet nemen en moet aftreden.

De problemen met de zaktelefoons zijn niet alleen interessant omdat daardoor de positie van Boonstra ter discussie is gesteld. Het mislukte avontuur geeft tevens een leerzame kijk in de keuken van Philips. De onderneming is een van de grootste leveranciers van de mobiele telecommarkt, maar slaagt er zelf niet in om op tijd met eigen producten te komen. Normaal krijgt de marketing van Philips de schuld van mislukkingen, maar dat verwijt gaat nu niet op. Door haperingen in de productie van de telefoons hebben de verkopers niet eens een eerlijke kans gekregen. Voor een befaamd technologiebedrijf als Philips is dat een hard gelag.

VOLGENS BOONSTRA is het telecomdebacle onder andere het gevolg van falen bij ex-partner Lucent en een Amerikaanse toeleverancier van chips die zich niet aan zijn afspraken hield. Met die verwijten gaat Boonstra in tegen zijn eigen gebod dat hij twee jaar geleden presenteerde: Philips moet de schuld voortaan bij zichzelf zoeken en niet bij buitenstaanders. Het concern kan zich beter afvragen waarom onophoudelijk crises optreden, ondanks alle aanwezige technologische kennis. Geen jaar gaat voorbij zonder dat sprake is van verliesgevende activiteiten - zie Superclub, megachipproject, Grundig.

Boonstra komt net als eerder zijn voorgangers tot de conclusie dat cultuurveranderingen bij een multinational veel tijd nodig hebben. Dat geldt niet alleen diep in de organisatie, maar ook in de hoogste top. De Philips-president heeft dit ongewild geillustreerd. Twee jaar geleden sprak hij over het afrekenen van managers. Nu leert zijn persoonlijk optreden dat het afschuiven van verantwoordelijkheden binnen een organisatie niet met ferme taal is verdwenen.