Geen breipen te zien op congres van de Groenen; NIEUWSANALYSE

Het partijcongres van de Duitse Groenen werd dit weekeinde overheerst door de Realo's. Nooit meer mag de partij opgeschrikt worden door voorstellen om de benzineprijs te verhogen tot vijf mark per liter.

“Ik had tranen in mijn ogen toen ik Joschka Fischer een week geleden met de Amerikaanse president Bill Clinton uit het Witte Huis zag komen', zegt Daniel Cohn-Bendit over zijn vriend, de leider van de Duitse Groenen. “De Groenen in het Witte Huis! Wie had dat in de jaren zestig gedacht. Onze generatie heeft gewonnen. Duitsland is werkelijk veranderd. We zijn een normaal land geworden.'

Cohn-Bendit, die samen met Fischer in de jaren zestig de straten van Frankfurt onrustig maakte en nu Europarlementarier is voor de Groenen, kan zijn geluk niet op. In de wandelgangen van het partijcongres van de Groenen in de Beethovenhal in Bonn zegt hij het iedereen die het maar horen wil.

“Natuurlijk is het regeerakkoord vaag. Het zal vallen en opstaan zijn. Maar er zijn nieuwe gezichten, er komt een nieuwe politiek. Laten we eerst onze overwinning vieren en dan aan de slag gaan', zegt Cohn-Bendit, die Rode Danny wordt genoemd, ook vanwege zijn rossige haardos.

Niet alleen de Bondsrepubliek is veranderd, ook de partij zelf. Dat bleek wel op het congres in Bonn. Een overweldigende meerderheid stemde zaterdag in met het coalitie-akkoord, waardoor de weg vrij is voor de eerste rood-groene regering in Duitsland.

Op het partijcongres van de Groenen overheerste de `Realo'-stemming. De realistische voorhoede van de partij drukte onder leiding van Fischer zo'n zwaar stempel op de bijeenkomst dat vrijwel alle kritiek over principes die `verkwanseld' dreigen te worden verstomde. “We zijn aan het einde van een hoofdstuk gekomen' zei Fischer in zijn onafscheidelijke zwarte T-shirt met grijs colbert. De tijd van het vrolijke antiautoritairisme in de oppositie is voorbij. “We moeten nu bewijzen dat we dit land verantwoord kunnen besturen' doceerde de toekomstige minister van Buitenlandse Zaken.

De `goeroe' van de partij had de zaal aan zijn lippen. Nog nooit kreeg Fischer zo'n lange, staande ovatie, die sterk deed denken aan het applaus dat scheidend kanselier Helmut Kohl op het CDU-partijcongres wist te oogsten.

Na 18 jaar roerige partijgeschiedenis zijn de Groenen hard op weg een volwassen partij te worden. In de Bondsdagfractie geven pragmatici al veel langer de toon aan. Rondom Joschka Fischer heeft zich in Bonn een invloedrijke groep gevormd, die met economische en sociale hervormingsvoorstellen veel verder is in het ontwikkelen van alternatieven voor de huidige verzorgingsstaat dan hun grote coalitiepartner SPD.

Ze hebben een lange weg afgelegd van protest naar pragmatisme, nu moet ook de partijbasis “volwassen' worden, hield Fischer de zaal voor. “Een tweede Maagdenburg mag nooit meer voorkomen', waarschuwde hij, doelend op het verkiezingscongres afgelopen jaar, waarbij de partijbasis tot verrassing van de leiding plotsklaps stemde voor een benzineprijs van 5 mark per liter en het opheffen van de NAVO en tegen militaire vredesoperaties van de Bundeswehr. Het kostte Fischer en zijn realo's maanden om de schade te beperken en de burgers duidelijk te maken dat het zo'n vaart niet zal lopen. Nog dit jaar moet de partij worden hervormd zodat een overval van de `basis' a la Maagdenburg niet meer kan voorkomen.

De 800 gedelegeerden willen hun beste beentje voorzetten om te laten zien dat Groenen niet alleen gemeenten en deelstaten kunnen meeregeren maar ook het hele land. De vroegere punkers hadden de gekleurde hanenkammen uit hun haar gehaald, en zelfs de breipennen waren weggestopt. Had het ironische dreigement van partijvoorzitter Jurgen Trittin toekomstig minister van Milieu, gewerkt, dat de partijtop even had overwogen om alle breipennen in beslag te laten nemen, alleen al om te voorkomen dat televisiebeelden van breiende Groenen opnieuw het beeld van een alternatieve partij zouden bevestigen?

Uiteraard waren er enige wanklanken te horen; een verhoging van de benzineprijs met 6 pfennig per jaar werd “een lachertje' genoemd, over de gewenste verkleining van het leger wordt in het regeerakkoord niet eens gesproken, en wanneer worden de negentien kerncentrales uberhaupt platgelegd, wilde een afgevaardigde uit Dortmund weten. “Nu moeten we ons toch weer aan de treinrails vastketenen om transporten met atoomafval te verhinderen' klaagde Katja Husen van de Groen-Alternatieve Jongerenorganisatie.

Maar uiteindelijk stemde de hele zaal ermee in dat alleen al de aangekondigde afschaffing van de kernenergie, het dubbele staatsburgerschap en de milieubelastingen “belangrijke vernieuwingen' zijn, die zonder inbreng van de Groenen niet in het regeerakkoord waren gekomen.

Nu komt het er op aan “deze republiek sociaal en ecologisch te vernieuwen', zei Fischer. De Groenen zijn na 18 jaren een stinknormale Partei geworden, zoals de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung schreef. Nu moeten Fischer en zijn troepen alleen nog bewijzen dat ze het beter doen dan de anderen.