Europese leiders blij met plan defensie Blair

Het voorstel van de Britse premier Blair voor een Europese defensiemacht is door zijn collega's uit de Europese Unie positief onthaald. Volgens diverse lidstaten is het een ommekeer in de Britse houding ten aanzien van het Europese defensiebeleid. Maar met de invulling van Blairs voorstel zijn de staats- en regeringsleiders niet veel verder gekomen, dit weekeinde tijdens een top in het Oostenrijkse Portschach.

“We staan aan het begin van het debat', zei Blair gisteren zelf. Volgens de Franse president Chirac kan de discussie pas goed op gang komen na een top van de NAVO begin volgend jaar in Washington. De staats- en regeringsleiders waren het er over eens dat een externe vertegenwoordiger voor de Europese Unie een politieke persoonlijkheid moet zijn. Dat betekent dat de enige officiele kandidaat voor deze post, een Britse diplomaat, geen kans maakt. Zo'n externe vertegenwoordiger, waartoe de EU-lidstaten vorig jaar besloten, moet de Europese Unie een gezicht geven in het buitenland.

Zoals hij vorige week al had aangekondigd, heeft premier Blair afgelopen weekeinde zijn collega's voorstellen gedaan voor een Europese defensiemacht voor bijvoorbeeld missies op het gebied van vredeshandhaving. “Het is belangrijk dat Europa een gezamenlijke rol speelt', aldus Blair, verwijzend naar de crisis in Kosovo. “Een gemeenschappelijk Europees veiligheidsbeleid is nodig en eigenlijk al te laat.' Hij onderstreepte dat een Europese defensie-identiteit “op geen enkele manier de NAVO mag ondermijnen'.

De Franse president en regering vinden een grotere defensierol voor de Europese Unie, waarvoor Parijs al langer ijvert, bespreekbaar. Frankrijk blijft er bij dat de West-Europese Unie geintegreerd moet worden in de Europese Unie. De beoogde Duitse bondskanselier, Schroder, noemde het Britse voorstel “nieuw en indrukwekkend'. De toekomstige Duitse minister van Defensie Scharping, noemde Blairs plan “een signaal dat Groot-Brittannie klaar is om ook op het gebied van defensie en Europese politiek een leidende positie in te nemen'.

Opmerkelijk is dat Groot-Brittannie niet uitsluit dat de Europese defensie-organisatie West-Europese Unie (WEU) wordt geintegreerd in de Europese Unie.

Groot-Brittannie heeft zich vorig jaar op de top van Amsterdam nog hevig verzet tegen het opgaan van de WEU in de EU. De Britse premier zou zijn collega's hebben gezegd dat hij sinds de top van Amsterdam heeft nagedacht en bijgeleerd. Neutrale landen als Finland, die zich in Amsterdam al verzetten tegen een rol van de Europese Unie op het gebied van defensie, blijven bij dit standpunt.

Ondanks de lovende officiele reacties zijn diplomaten sceptisch over Blairs voorstel. Ze wijzen er op dat Groot-Brittannie met de regeringswisseling in Bonn tussen de vriendschap van Frankrijk en Duitsland zou willen komen. “Ze hopen dat er ruimte is nu Kohl weg is.' Het enige gebied in de Europese Unie waarop Groot-Brittannie zich kan profileren is buitenlands en veiligheidsbeleid. Aan de gemeenschappelijke munt doet Londen niet mee en op het gebied van gezamenlijke grenscontroles en visa heeft het eveneens een `opt out' bedongen.