Wie belt betaalt en berekent; Slim telefoonbeleid scheelt in kosten

Wie belt betaalt. Maar niet altijd evenveel. Er zijn vele manieren om lang te bellen voor minder geld. Het is even rekenen, maar een uitgekiend telefoonbeleid kan voordeel opleveren.

De telefoonrekening binnen de perken houden was tot anderhalf jaar geleden betrekkelijk eenvoudig. Een kwestie van de daluren gebruiken korte gesprekken voeren of de telefoontikker in de gaten houden. Sinds op 1 juli vorig jaar de markt voor spraaktelefonie is geliberaliseerd bieden KPN's concurrenten goedkope alternatieven.

Het doel van de liberalisering van de Nederlandse markt voor telefonie was het bereiken van lagere tarieven, een hogere kwaliteit en meer keuzemogelijkheden. Het gaat dan om vaste telefonie, de markt voor telecommunicatie (o.a. mobiel bellen) was al jaren vrij. Sinds vorige zomer zijn tientallen bedrijven de strijd aangegaan met KPN. Zij bieden zelden hetzelfde als KPN, dat als enige telecommunicatiebedrijf over een uitgestrekt net van telefoonlijnen beschikt. De nieuwe bedrijven concurreren vooral op onderdelen van de telefoonrekening: interlokaal, internationaal of bijvoorbeeld naar een mobiel nummer.

Een aantal kabelbedrijven, waaronder het Amsterdamse A2000, komt wel met een totaalpakket. Zij bieden namelijk via de radio- en tv-kabel vaste telefonie aan. A2000 brengt onder de naam Netpoint twee abonnementen. Het basispakket voor 24,50 gulden en het `Bel en Bespaarpakket' voor 31,50 gulden, waarbij de tarieven lager zijn dan voor de eerste mogelijkheid. In plaats van de wandcontactdoos installeert het bedrijf een soort modem tussen telefoon en kabel. Dit kastje blijft eigendom van A2000 en er hoeft dus niet voor betaald te worden. De gesprekskosten bij het kabelbedrijf zijn vooral tijdens de piekuren lager dan KPN, in daluren zijn zij juist hoger. Alleen bellers in de regio Amsterdam en omstreken kunnen zich aanmelden bij Netpoint.

Een effect van de concurrentie is dat KPN juni vorig jaar drie abonnementen voor vaste telefonie heeft geintroduceerd. Het Belbasis-abonnement van KPN Telecom lijkt het meest op het oude standaardabonnement van voor 1 juni 1997. Een Belplusabonnement is voor de frequente bellers (goedkoper per tik; abonnement zes gulden duurder) aan te raden. BelBudget is speciaal bedoeld voor de sobere beller (gesprekskosten duurder; abonnement goedkoper).

Voor de meeste bellers geldt dat zij in ieder geval een van de drie KPN-abonnementen gebruiken. Naast die vaste maandelijkse lasten, is het mogelijk gebruik te maken van een heel scala aan telefoondiensten. Belangrijk daarbij is na te gaan welke aanbiedingen het beste passen bij het persoonlijke `belgedrag'. De tarieven verschillen overal.

De meeste nieuwe `operators' richten zich op carrierselect-diensten. Bedrijven als Enertel, TELE2, NetSource Select WorldxChange, Telegroup en Telfort maken gebruik van de ruime capaciteit op de kabels van KPN. Zij betalen KPN het `interconnectietarief' voor het gebruik van het stukje netwerk dat de beller verbindt met het eigen netwerk van de operator.

De OPTA, de organisatie die toezicht houdt op de Nederlandse telecommunicatiemarkt, besloot afgelopen voorjaar dat KPN deze tarieven fors moest verlagen. Zij stonden echte concurrentie nog in de weg. Dankzij die ontwikkeling bieden carrierselect-bedrijven goedkope tarieven voor interlokaal en internationaal bellen en gesprekken naar een mobiele telefoon. Het voordeel geldt niet voor lokaal bellen. Mensen met een BelBasis- of BelPlusabonnement kunnen zich inschrijven bij een van de bedrijven. Per gesprek is er de keuze tussen KPN Telecom of de carrierselect-onderneming.

Wie kiest voor de concurrent toetst eerst een viercijferige code in, daarna het telefoonnummer. De rekening van deze telefoontjes volgt, naast die van KPN, gewoon met de post.

Een voorbeeld: Telfort (samenwerking tussen de NS en British Telecom) introduceerde eind maart de 1616-service. Voor bellen buiten de regio rekent het bedrijf 11,74 cent per minuut tijdens piekuren. KPN hanteert in datzelfde geval een tarief van 14,50 cent bij BelBasis en 20 cent per minuut bij BelPlus. In de daluren komt een minuut bellen met Telfort op 5,90 cent per minuut, KPN-BelBasis rekent 7,25 cent, maar BelPlus is hier voordeliger met 5,44 cent per zestig seconden.

Het begrip `Daluren' is overigens tegenwoordig rekbaar. KPN verschoof vanaf 1 juli van dit jaar de goedkope uren. Die beginnen niet meer om zes uur 's avonds, maar pas om acht uur. Veel carrierselectbedrijven houden vast aan daluren vanaf zes uur, waardoor zij juist in die twee uurtjes hoge kortingen kunnen geven. Telfort claimt dat bellen via 1616 tussen zes en acht tot 53 procent goedkoper is dan met KPN.

Als extra service komen nieuwe bedrijven vaak met aanvullende korting. Zo kent A2000 de `Vriendendienst'. Bij de zelf op te geven top vijf van veelgebelde nummers geeft het bedrijf een extra korting van tien procent. Telfort doet het iets bescheidener. Drie telefoonnummers kunnen rekenen op een voordeel van drie procent bovenop de al geldende korting.

Voor bellen naar het buitenland is het woud aan kortingen minstens zo dicht. De meeste bedrijven, waaronder KPN, verkopen telefoon- of landenkaarten met een vast bedrag aan belminuten en lage tarieven. Er is echter in de meeste gevallen weinig prijsverschil met de tarieven van carrierselect-bedrijven.

Van een heel andere orde is het bellen via Internet. Met een zakenpartner in Australie bellen via Internet, dat klinkt aantrekkelijk. Want bellen via Internet is praktisch gratis. Maar zo mooi is de werkelijkheid niet. De kwaliteit van spraakdiensten via Internet laat vooralsnog te wensen over. De lijn zit vaak vol ruis en kan zelfs helemaal wegvallen. De telecombedrijven laten de keus om te investeren in die kwaliteit over aan de Internetproviders. De vraag is nog of en wanneer ze dat gaan doen en hoe hoog de bijbehorende kosten voor de beller zullen uitvallen.

Een slim telefoonbeleid kan dus tientallen guldens korting op de telefoonnota opleveren. Het maken van de beste keuze, afhankelijk van het belgedrag, kost alleen wel tijd en rekenwerk. Om geinteresseerde bellers tegemoet te komen en enigszins orde te scheppen, ontwikkelde de Consumentenbond de gids `Telecommunicatie en computer'. Daarin staat uitleg over diensten, abonnementen, aansluitingen en tarieven. Bovendien adviseert de bond door alle bellers grofweg op te splitsen in vier typen: de bescheiden, de gemiddelde, de veelbeller en de Internetgebruiker. Voor iedere groep staan de meest geschikte aanbieders op een rijtje.

Aangezien nog steeds nieuwe bedrijven opduiken en tarieven en diensten voortdurend veranderen, levert de Consumentenbond de diskette `Kosten telecommunicatie en Internet' bij de gids. Daarop is het mogelijk te berekenen welke combinatie van abonnementen en tarieven het best past bij de wensen van de beller. Het is simpel nieuwe tarieven in te voeren en zo het overzicht bij te houden.

Wie echt goedkoop uit wil zijn en geen zin heeft om de voordeligste combinatie te berekenen, kan gewoon gratis bellen.

Gratis betekent in dit geval dat natuurlijk wel de telefoonaansluiting en het -abonnement geld kosten. Na inschrijving bij `De Gratis Beller', een Amsterdams telefoonbedrijf, mag er maandelijks een vastgesteld aantal minuten gratis worden getelefoneerd. Maar - voor wat hoort wat - het gesprek begint met een korte reclametekst, die voor beide partijen te beluisteren is. Ook tijdens het telefonische onderhoud is het om de twee tot drie minuten tijd voor een commerciele onderbreking.