Derde Weg

In NRC Handelsblad van 15 oktober beweert de plaatsvervangend directeur van het wetenschappelijk instituut van het CDA, de heer Klop, dat de zogenoemde Derde Weg de christen-democratie is.

Nu weet ik dat Klop voortkomt uit een bijna 2000 jaar oude traditie van het monopoliseren van ideeen, normen en waarden die ook bij anderen voorkomen of zelfs religieusvrij en universeel zijn.

In zijn bijdrage aan de discussie over de Derde Weg geeft Klop via een verwijzing naar het gedachtengoed van de Quaker Macmurray een te simpele voorstelling van het liberalisme. Liberalisme is namelijk wezenlijk meer dan `het individu is vrij om te doen wat het wil onder de voorwaarde dat het geen schade berokkent aan derde'. Tot de kenmerken van het liberalisme behoren juist ook zaken als verantwoordelijkheid niet alleen voor jezelf maar ook voor anderen, sociale rechtvaardigheid en verdraagzaamheid. Ten onrechte worden derhalve in de bijdrage van de heer Klop elementen als verantwoordelijkheidsgevoel en ontplooiingsmogelijkheden als centrum-linkse waarden aangeduid. Dat hij aangeeft dat die onderdelen uitwisselbaar zijn met enige thema's uit de katholieke sociale leer, wijst in mijn optiek niet op een Derde Weg van christelijke signatuur of herkomst, maar op een in de wereldgemeenschap veel breder levend gevoel.

Klop vraagt zich af waarom in het Angelsaksische debat de christen-democratie niet wordt genoemd. Wel, wat vanzelfsprekend is behoeft wellicht geen naam. En meer dan in Nederland is in Groot-Brittannie de christen-democratie bij uitstek vertegenwoordigd door de partij die dat behoort te doen: de conservatieven. Ik vind het vrij simpel dat Klop zich impliciet afzet tegen zijn Engelse zusterpartij. Als de `echte' christen-democraten niet de rechtse krachten uit hun Europese vereniging kunnen houden, waarom bundelen zij zich dan niet tot `echte' herkenbare christen-democraten? Of gaat het toch om het behoud van de macht?

Hoe het met de Derde Weg verder zal gaan, weet ik niet maar ik hoop dat de synergie van sociaal-democratie en liberalisme het voortouw zal houden. Gelet op hun revolutionaire wortels zou dat ook passend zijn.