`Rotterdam, stop met hoogbouw aan rivier'

Rotterdam werkt aan een nieuw ruimtelijk plan voor het jaar 2010. Hoogbouw moet daarin een belangrijke rol spelen, maar onderzoekers waarschuwen voor een onevenwichtige `skyline'.

Honderd jaar geleden was het Witte Huis met 45 meter het hoogste kantoorgebouw in Rotterdam. Een eeuw later zijn er plannen voor twee torenflats van 250 meter hoog, op een steenworp afstand aan de noordoever van de Nieuwe Maas. Niet doen, meent de Engelse stedenbouwkundige prof. J. Worthington. Rotterdam moet stoppen met het bouwen van steeds hogere kantoortorens langs de rivier.

Met die opmerkelijke conclusie verraste Worthington vorige week de dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting van de gemeente Rotterdam. In de ogen van Worthington gaat het unieke karakter van Rotterdam verloren als de rivieroevers worden volgebouwd met hoge torens. De Maasoevers zouden juist moeten dienen als een “lage vallei' die de stad doorsnijdt.

Op verzoek van de gemeente onderzocht Worthington de afgelopen maanden de mogelijkheden van hoogbouw in Rotterdam in de volgende eeuw. Directe aanleiding voor het onderzoek zijn de plannen voor het bouwen van een nieuwe Euromast met een hoogte van 350 meter en twee torenflats van 250 meter langs de Maasoever. Die voorstellen vallen buiten het huidige bestemmingsplan voor de Rotterdamse binnenstad, dat een maximale bouwhoogte van 150 meter voorschrijft.

De huidige zone voor hoogbouw loopt langs de Weena (maximaal 150 meter) en de Coolsingel (tot 100 meter). De komende jaren wordt ook de Kop van Zuid verder ontwikkeld. En na de bouw van een nieuw centraal station kan rond 2005 ook in dat gebied worden doorgebouwd. Volgens Worthington moet de gemeente echter twee gebieden aanwijzen voor verdere hoogbouw. Een daarvan is het Centraal Station, dat al gepland is. Het tweede hoogbouwcluster zou moeten komen op de linker Maasoever rond station Zuid.

Volgens Worthington vormen de beide clusters zo twee poorten: een naar het noorden en een naar het zuiden.

“Het voorstel om ook het gebied rond station Zuid te ontwikkelen, kwam als een verrassing' zegt ir. R. Vonk van de dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting. “De linker Maasoever werd door ons tot nu toe niet beschouwd als een gebied met ontwikkelingsmogelijkheden.' Volgens Vonk is het nog maar zeer de vraag of de gemeente de voorstellen zal overnemen. “Voorlopig kunnen we nog geruime tijd vooruit. Het huidige programma voor de binnenstad gaat uit van een jaarlijkse groei van 30.000 vierkante meter kantoorruimte en 250 woningen. Met de bestaande plannen kunnen we dus zeker tot 2010 bouwen.'

De resultaten van het onderzoek worden door de gemeente betrokken bij de discussie die de komende maanden wordt gevoerd over het nieuwe Ruimtelijk Plan Rotterdam 2010.

Onlangs presenteerde de gemeente een nota die de aanzet moest geven voor een `stadsdebat' over de inrichting van Rotterdam in de volgende eeuw. Het is de bedoeling dat komend voorjaar het nieuwe ruimtelijk plan door de gemeenteraad wordt vastgesteld.

In dat plan zullen volgens Vonk zeker een aantal aanbevelingen van Worthington worden overgenomen. Zo pleit hij ervoor om een deel van de nieuwe hoogbouw te reserveren voor woningen en en andere voorzieningen zoals winkels. Op die manier kan volgens Worthington worden voorkomen dat de levendigheid van het stadscentrum verdwijnt. Ook moet de gemeente hoogbouw buiten de hoogbouwzones zoveel mogelijk beperken omdat daardoor een onevenwichtige skyline kan ontstaan.

Overigens geeft de Britse stedenbouwkundige geen kant-en-klare oplossing voor de nieuwe Euromast. Volgens Worthington moet elk gebouw dat hoger is dan 250 meter met aparte criteria worden beoordeeld.