Manteau; Berichten uit de branche

Het Antwerpse Archief en Museum voor het Vlaamse cultuurwezen (AMVC) is stomverbaasd over de beslissing van de Vlaamse uitgever Angele Manteau om haar archief aan de Nederlandse Koninklijke Bibliotheek te schenken. Een ander deel van haar archief schonk Manteau (87) enige jaren geleden wel aan de Antwerpse instelling. ``Ik kan het alleen maar betreuren', zegt Leen van Dijck van het AMVC. ``Er zou een vertrouwensbreuk zijn, maar tot vanmorgen hebben wij daar nooit iets van gemerkt.'

Manteau blijkt al enige jaren boos op de instelling, de Vlaamse pendant van het Nederlands Letterkundig Museum. Toen de Vlaamse schrijfster Greta Seghers in 1992 `Het eigenzinnige leven van Angele Manteau' publiceerde, schreef Jeroen Brouwers een vernietigende recensie van het boek. Brouwers had toen al een paar jaar ruzie met de uitgeefster. Hij vond niet alleen dat het boek onvolledig was en vol stond met `keukenmeidenpraatjes' over hemzelf, maar meende bovendien dat het archief in Antwerpen `al incompleet was toen het er terechtkwam en dat in deze incompleetheid later ook nog danig is geplukt en geplunderd, onder meer met de voorbedachtheid van hiatenveroorzaking.'

Manteau vindt dat de directie van het Antwerpse centrum op die aantijgingen had moeten reageren. Toen dat niet gebeurde zou ze hebben besloten de rest van haar archief elders onder te brengen. Na bemiddeling van een Leidse boekhandelaar kwam het bij de KB terecht.

Het archief van Manteau bestaat uit een groot aantal manuscripten, brieven en foto's. Het meeste materiaal dateert van na 1971, het jaar waarin Manteau in dienst trad van de Nederlandse uitgever Elsevier. Daar had zij onder anderen Gerard Reve Godfried Bomans, Heinrich Boll en Hannes Meinkema onder haar hoede.Vandaar ook dat de Koninklijke Bibliotheek het archief als zeer waardevol voor het Nederlandse literaire leven beschouwt.

`Wij zijn van mening dat het archief eigenlijk in Vlaanderen thuishoort', zegt Van Dijck. `Op die aantijgingen van Jeroen Brouwers hebben we destijds niet gereageerd omdat iedereen weet dat hij graag een beetje overdrijft. Het archief van Manteau is nog even volledig als op het moment waarop het bij ons binnenkwam.

Wij hebben waarschijnlijk minder geld dan het Letterkundig Museum, maar wij hebben een uitstekende naam. Er wordt hier niet geplunderd.'

Van Dijck vindt het jammer dat zij niet door de Koninklijke Bibliotheek is ingelicht over het voornemen van Angele Manteau. ``Dan hadden wij misschien nog met haar kunnen praten.' Volgens Reinder Storm van de KB heeft hij de uitgeefster wel gewezen op de mogelijkheid haar archief bij het AMVC onder te brengen. ``Zij was echter zeer gedecideerd en mevrouw Manteau is niet het type persoon dat je gaat tegenspreken.' Storm is erg blij met de nieuwe aanwinst. ``Er staat bijvoorbeeld veel interessants in over haar verhouding tot Jeroen Brouwers. Dat is allemaal keurig bijgehouden.'