Kinderpaleis blijft mooie droom

De opwindende plannen voor een Annie M.G. Schmidt Huis in Utrecht lijken te sterven in schoonheid. Iedereen is van goede wil, maar de initiatiefnemers krijgen de financien niet rond.

De bekers met Jip en Janneke gaan nog grif over de toonbank, Otje is net verfilmd en de musical `Heerlijk duurt het langst' krijgt weer lovende kritieken. Annie M.G. Schmidt is nog springlevend. Minder goed gaat het met het Annie M.G. Schmidt Huis. Het kindercentrum voor kunst en cultuur in Utrecht wil maar niet van de grond komen.

Het stichtingsbestuur maakte gisteren bekend dat het half november definitief besluit of het huis er komt. Een obligatie-emissie die in mei was gestart om drie miljoen gulden bijeen te brengen, heeft onvoldoende opgeleverd.

Volgens de voorzitter van het stichtingsbestuur, directeur B. Bartelds van het consultancybureau Spencer Stuart, zijn er nog gesprekken gaande met financiers. Tegenover geinteresseerde ouders laat projectleider V. Koningsberger echter weten dat er geen hoop meer is. Beiden weigeren iedere verdere toelichting.

Flip van Duijn, zoon van Annie M.G. Schmidt, ziet het met lede ogen aan. “Ik zit er mee in mijn maag. De naam van mijn moeder is nu aan iets verbonden dat dreigt te mislukken.'

Van Duijn is lid van het comite van aanbeveling, maar hij heeft al een jaar niets meer van de initiatiefnemers gehoord. “Ik heb het vermoeden dat ze te idealistisch bezig zijn. Ze willen alles zonder de overheid doen, maar ik ben bang dat zoiets als dit alleen maar met overheidssteun lukt.'

De diverse overheden hebben wel steun toegezegd, maar dat betreft geen structurele financiering. Rijk, provincie en gemeente hebben vorig jaar samen 1,5 miljoen gulden toegezegd voor de verbouwingskosten. “Om duidelijkheid aan de sponsors te verschaffen', aldus het gemeentebestuur.

Aanvankelijk rekende het stichtingsbestuur op een aanvangsinvestering van elf miljoen gulden.

Daarvoor zou het voormalige Universiteitsmuseum aan de Biltstraat in Utrecht worden verbouwd tot theater, bioscoop, galerie, artotheek, mediatheek, studio's expositieruimten en kindercafe. Het moest een kunstenpaleis voor kinderen van vijf tot vijftien jaar worden, waarin alle artistieke disciplines waren vertegenwoordigd. Gerekend werd op 100.000 bezoekers per jaar.

Het idee is van Frits Ferres, directeur van de Hogeschool voor de Kunsten in Kampen. Eerdere pogingen om een Schmidt-Huis te realiseren waren gestrand in Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer, maar in Utrecht kreeg de stichting in 1994 een enthousiast onthaal van de gemeente. Met steun van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten werd in 1996 het voormalige Universiteitsmuseum aangekocht.

Een aandelenactie onder basisscholen in 1997 verliep teleurstellend. In plaats van de verwachte 350 scholen tekenden er niet meer dan zeventig voor een aandeel van duizend gulden. In ruil daarvoor zouden leerlingen via een parlement zeggenschap krijgen in de inrichting van het paleis en de programmering. Sindsdien hebben de scholen nog slechts sporadisch iets vernomen. Ondanks de tegenvallende resultaten werd diverse malen de opening van het huis aangekondigd, zoals eind '97 en zomer '98.

Een van de grote sponsors is Sara Lee/Douwe Egberts, maar haar bijdrage betreft niet de bouw. De Utrechtse onderneming is meer geinteresseerd in de exploitatie. Een woordvoerder ziet goede mogelijkheden in de combinatie met pickwickthee, zoals nu bij de Kinderboekenweek.

Aanvankelijk dachten de initiatiefnemers ook inkomsten binnen te kunnen krijgen via merchandising van het werk van Annie M.G. Schmidt, maar dat bleek een misrekening.

“Ze zijn hier een keer komen praten en wij hebben gezegd dat dat niet kon', zegt mr. M. Ruisbroek Jetten, die de rechten van de Schmidt-nalatenschap behartigt. “Ze zouden kinderen een Jip en Janneke kunnen laten tekenen en dat dan weer verkopen, maar ik denk dat daar niet veel belangstelling voor is.'

Omdat er nauwelijks sponsors te vinden waren voor de verbouwing, werd in mei van dit jaar een obligatie-emissie voor drie miljoen gulden uitgeschreven. Het plan was inmiddels tot 6,5 miljoen gulden versoberd. Doelgroep voor de emissie was de vastgoedsector.

Er kwam een prominent comite van aanbeveling, met onder anderen de Utrechtse burgemeester I. Opstelten, bestuursvoorzitter J. Simons van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten, directievoorzitter Th. Steinebach van NBM-Amstelland (beide bedrijven waren al sponsor van het Huis) en prof. R. van der Meer, lid van de Raad van Bestuur van Fortis.

Het stichtingsbestuur had om fiscale redenen gekozen voor een lening op uiterst milde voorwaarden. De inschrijvers konden hun obligatie niet verzilveren en moesten de rente terugstorten naar de stichting. In feite ging het om een schenking, maar op deze manier kan een belastingheffing van elf procent worden vermeden.

De emissie, begeleid door Moret Ernst & Young en Derks Star Busmann Hanotiau, sloot op 1 juli en is daarna tevergeefs verlengd. De vastgoedsector bleek onvoldoende gecharmeerd. Flip van Duijn vindt het raar dat men zijn heil gezocht heeft bij de vastgoedsector. “Dat heeft toch niks met kinderen te maken? Schrijf dan desnoods kledingwinkels aan.'

Het ambitieniveau was te hoog denkt Van Duijn. “Ik heb nog gezegd: begin met voorleesavonden; dan gebeurt er tenminste iets in het gebouw.

Ze zaten voortdurend te wachten tot ze het geld hadden voor de grote verbouwing. Het leek wel de banketbakker die eerst een grote bakkerij moet hebben, voordat hij een taart kan bakken.'

Intussen is het gebouw verhuurd aan de toneelgroep 't Barre Land. Dit gezelschap heeft inmiddels enige faam opgebouwd, maar met kindertheater heeft het niets te maken. Graficus M. van Nieuwland, buurtbewoner en vader van een `aandeelhoudend' kind, volgt sinds twee jaar de plannen. “Ik werd altijd aan het lijntje gehouden en kreeg amper iets te horen. Het bleef vaag, het werd nooit concreet. Vorige week hoorde ik dat ik niet meer hoefde te bellen en dat ik deze week in de pers zou lezen dat het is afgeblazen.'