Al verkoopt 't beter: geen navelring; De lancering van Ilse Delange uit Almelo als countryster in Nashville

De voormalige schoenenverkoopster uit Almelo, Ilse Delange, werd deze maand door de vaderlandse muziekpers uitgeroepen tot wereldster. Ze maakte de best verkochte country-cd in Nederland aller tijden.

Marcel Haenen begeleidde Ilse Delange een half jaar lang op haar muzikale veroveringstocht langs Twente, Den Bosch en Nashville.

“Ik ben wereldberoemd in mijn huizenblok', zegt Ilse Delange kort na het voorstellen en ze ploft in het te grote bankstel van non-smoking kamer 201. Ze is 21, onopgemaakt en draagt een blauwe trainingsbroek en een witte sweater met de letters Reebok. Voor de laatste keer vertelt ze deze regenachtige dinsdag de 23e juni in het Amsterdamse Sas-hotel geroutineerd maar bereidwillig haar eigen scheppingsverhaal.

Negen keer heeft ze vandaag journalisten van muziekbladen, tv-gidsen en weekbladen uitgelegd waar ze zo plotseling vandaan komt. Ja, hoe gaat zoiets. Je doet vanaf je tiende jaar mee aan talentenjachten. Je wint de Deventer Donderdagen met het playbacken van Ik stuur je een boeketje rode rozen en Paper Roses. Amerikaanse kennissen sturen je bandjes met country-muziek, je zingt, neemt gitaarlessen en dan zit er opeens een Amerikaanse platenbons in de zaal die helemaal weg van je is.

En dan kan het heel snel gaan. Op een goede dag verspreidt een platenmaatschappij een persbericht waarin je lancering wordt aangekondigd. Dat een 21-jarige Nederlandse vrouw - `een singer/songwriter uit Almelo' - er in is geslaagd een contract af te sluiten bij Warner Brothers in Amerika. Ze heeft vorig jaar in Nashville met Amerikaanse muzikanten de cd World of Hurt opgenomen. Er staat een talent op doorbreken. “Gedreven door een grenzeloze ambitie' was de boodschap die - aanvankelijk als primeur van het streekorgaan Tubantia - maar vervolgens de Nederlandse pers behekste.

Geen strijkers

En nu, 23 juni is de voormalige Twentse schoenenverkoopster dan wereldberoemd in haar huizenblok. De debuutsingle van Ilse Delange I'm not so tough is begin deze maand uitgekomen en staat als `klimmer' in de Mega top 100.

Ze bezet de 39ste plaats. Het is de derde week dat de plaat een plek in de hitparade bezet, ze komt van 48. Ilse Delange heeft de Spice Girls (41) Madonna (45) en Janet Jackson (51) inmiddels het nakijken gegeven. “Te gek, he', zegt ze.

Vorig jaar zomer reisde ze voor het eerst van haar leven naar de Verenigde Staten. Of ze maar wilde laten weten met welke producer ze het liefste een cd wilde opnemen, vroeg de platenmaatschappij in Nashville - de hoofdstad van de countrymuziek. Uiteindelijk viel haar keus op Barry Beckett, een gezette vijftiger die furore maakte als producer van Bob Dylan, de Rolling Stones en Tammy Wynette. Ilse - die vlak bij het kantoor van Warner Reprise records werd ondergebracht in een hotel met een groot zwembad in de vorm van een gitaar - begon het steeds meer te dagen dat er Grote Dingen stonden te gebeuren.

Een hele stoet songwriters trok aan haar voorbij. Uiteindelijk koos ze veertien nummers. “Ik mocht volledig mijn eigen smaak volgen. Belangrijk vond ik dat de muziek een open sound kreeg. Dus geen strijkers op de achtergrond. Liever een cello.'

“Ik wil niet doorsnee zijn' herhaalt Ilse zelfbewust in verschillende toonzettingen. “Het moest mijn plaat zijn.' Als die niet succesvol is, pech gehad. “Als de plaat flopt en de platenmaatschappij zegt straks: doe je haar eens wat anders, trek een korter rokje aan en zing eens andere liedjes dan doe ik dat echt niet. Ook niet als ik veel kan verdienen. Ik heb geen luxe nodig. Vorig jaar had ik ook geen geld. Ik ben niet wanhopig om beroemd te worden.'

Als alles maar goed geregeld is, vertelt ze. Hele boekenkasten heeft ze doorgenomen met tips over hoe je het beste contracten kunt afsluiten over zaken als royalties of het regelen van de rechten van zelfgeschreven nummers.

Want als je niet uitkijkt, zal iedereen proberen je te belazeren, heeft Ilse begrepen. Ze heeft ook laten vastleggen dat de Amerikanen er alles aan zullen doen om haar volgend jaar “als het Nederlandse meisje met het southern accent' goed te lanceren in de States. Dat moet trouwens wel, als Warner geld wil terugverdienen. Alleen al de opnamekosten van de cd bedroegen 162.000 dollar.

De komende weken moeten belangrijke beslissingen worden genomen. Ze zoekt nog steeds een manager. En wat te doen met haar huidige begeleidingsband Cash on Delivery? De groep bestaat uit oudere jongeren die muziek maken naast hun volledige baan. Straks wacht het clubcircuit. Kunnen ze Ilse dan nog begeleiden en willen ze dat? “Ik word nu al uit de band getild als artieste. De jongens zeggen dat ze het hartstikke leuk voor me vinden maar blijft dat zo?'

Maar goed, wie dan leeft wie dan zorgt. Van de single zijn nu al 5.000 exemplaren verkocht. De videoclip is gemaakt. Het filmpje - waarin Ilse van stoere fabrieksarbeider verandert in een teer zangeresje - zal high rotation op tv-muziekzender TMF worden vertoond, heeft Ilse gehoord. Alles loopt op rolletjes. Dan komt de press promoter van Warner Music Benelux, William Janssens, de kamer binnen. De persdag is afgelopen.

Tienerkamer

Menno Timmerman (36 jaar) product manager van Warner, is deze dinsdagochtend 30 juni net terug van de drukker. Er gaat vlak voor de release van een nieuwe cd altijd wel wat mis. Maar het is op te lossen en weldra kunnen de naakte cd's, waarvan er een aantal in een kartonnen doos liggen op zijn Hilversumse kantoor worden voorzien van een boekje met songteksten en aantrekkelijke foto's van Ilse.

Het ruime kantoor van Timmerman oogt als een tienerkamer. Er staat een muziekinstallatie, een televisie en overal hangen posters van verleidelijke artiesten uit `zijn' stal. In een hoek van de kamer is met regenbestendige houten tuinmeubels een zithoekje gemaakt.

Timmerman, gymnastiekleraar van beroep, is al zo'n elf jaar actief in de muziekindustrie, waar hij bekendheid geniet als de man achter de campagne Absolute Country. Geinspireerd door het enorme commerciele succes van country-muziek in Amerika, ontwikkelde Timmerman plannen om deze muziekvorm “gewoon door de voordeur' acceptabel en aantrekkelijk in Nederland te maken.

Country heeft volgens hem namelijk te veel last van “een beroerd imago'. De muziek dient voornamelijk als excuus om te kunnen linedancen of lassowerpen. Er is vooral in het zuiden en oosten van Nederland wel een fanatiek country-circuit, maar dat zijn mensen die allemaal platen importeren. Timmerman wilde produceren met eigen artiesten. Met kwaliteit en liefst jeugdig.

Menno Timmerman mag zich een van de grote ontdekkers van Ilse Delange noemen. Hij zag haar - toen ze nog gewoon Ilse de Lange heette - voor het eerst als zeventienjarige optreden bij de Nederlandse Country Music Awards in Veenendaal. “Toen ze haar scheur opentrok, was ik meteen helemaal verkocht. Overal kippenvel.'

Na te hebben “afgetast' of Ilse en hij elkaar “op het geestelijke en muzikale vlak konden vinden' introduceerde Timmerman haar bij de platenmaatschappij BMG. Zijn toenmalige werkgever reageerde weinig enthousiast. We zijn niet geinteresseerd in een country-Wilma, kreeg Timmerman te horen.

Nieuwe perspectieven openden zich toen Timmerman twee jaar geleden verkaste naar Warner en hernieuwd contact kreeg met Bob Saporiti, zijn Amerikaanse collega van Warner Brothers in Nashville, Tennessee.

Saporiti kende Delange omdat ook hij haar in '94 in Veenendaal had horen zingen. De twee platenboeren waren het snel eens: Delange heeft talent.

Gelet op de hoge investeringskosten die gemoeid zijn met het lanceren van een nieuwe artiest, besloot Warner uiteindelijk dat Delange door het Amerikaanse moederbedrijf zou worden gecontracteerd. De plaat zou om te beginnen in Nederland worden uitgebracht, waarbij Warner Music Benelux de publiciteits- en marketingkosten zou dragen. Zo werd Ilse Delange de eerste Europese artiest met een contract in de VS voor het maken van country.

Het zijn spannende tijden, want “het lanceren van een artiest is een tricky business', zegt Timmerman. Een verkeerde stap en je blijkt een nieuwe variant van een zangeres als Mieke te maken. Er is veel geld uitgetrokken voor de videoclip (100.000 gulden), want Ilse moet zichtbaar worden. “De tijd dat je in ruil voor een koelkast of snoepreisje een discjockey bereid kon vinden om eindeloos jouw product te draaien, is voorbij.'

Alle marketing ten spijt, het introduceren van een artiest is toch echt anders dan het op de markt brengen van een nieuw toetje. Een goede muzikant moet een sterke eigen wil hebben en laat zich niet kneden. Ilse is zo'n type, zegt Timmerman. “Ze heeft ook een stevige achterban die geen gekke dingen wil.'

Ilse woont nog thuis bij haar ouders in Almelo, die de ontwikkelingen rond hun dochter nauwkeurig gadeslaan. “Ik heb haar moeder gisteren nog gesproken: ze vindt het wel een beetje eng worden. Haar enige dochter in de grote boze wereld...', zegt Timmerman. Gelukkig heeft Ilse ook sinds haar vijftiende een vaste vriend. “Een goede peer uit Almelo', vindt Timmerman.

“En Ilse is niet iemand die zo'n jongen opeens aan de kant zet voor een beroemde bink uit Goede Tijden, Slechte Tijden'.

Krullenpruik

Vijftien jaar was Ilse toen ze bij Joop van Liefland (52 jaar) aanklopte voor gitaarlessen. Hij zal het moment niet licht vergeten. Die stem. “Ik zei: meid, je klinkt als een Amerikaanse zangeres die vijf huwelijken en evenveel kratten whisky heeft genuttigd.' Het was als compliment bedoeld. “Ik wist gelijk: dit wordt een kanjer.'

Van Liefland woont op vijf minuten lopen van Ilse in dezelfde nieuwbouwwijk Schelfhorst aan de noordrand van Almelo. Op de bank en tegen de muur staan vijf gitaren. Achter hem, op de rug van het bankstel, slaapt zijn hoogbejaarde poes.

`Oubollig country-repertoire', zong Ilse in de periode van de eerste kennismaking. Van Liefland, graficus en semi-professioneel muzikant, herinnert zich dat zijn nieuwe pupil muziek maakte met een “enorm hoog paardenhorsestal-gehalte'. Maar na een periode van luistertips - veel platen van Bonnie Raitt - ontwikkelde zich al snel “een opvallend rijpe smaak'.

De gitaarlessen sloegen overigens niet aan. “Daar baal ik wel een beetje van', zegt Van Liefland. Ilse slaat goede after beats, maar haar fingerpicking is matig. Toch vormden Van Liefland en Ilse al snel een gouden combinatie. De leraar kan het bewijzen. Hij laat video-opnames zien. De eerste dateren uit 1992. Begeleid door Van Liefland zingt Ilse Somewhere between voor de bejaarden in Hengelo.

Ilse ziet eruit als een mini-Dolly Parton. Ze draagt een witte cowboyhoed op een blonde krullenpruik. De witte laarzen steken scherp af tegen het zwarte glitterrokje. Het duo reist eindeloos talentenjachten af en niet zonder succes.

“Ilse kan mensen ontroeren. Als ze begon te zingen, zag je het publiek van verbazing de hand voor de mond slaan.'

Andere video-opnames tonen Ilse en Joop in het Amsterdamse Lido bij een show van Barry Stevens. Je ziet en hoort haar veranderen. Ook de foto's die Van Liefland van Ilse maakte in zijn tuin of op straat laten de metamorfose van kindsterretje tot vrouw goed zien. De laatste serie foto's tonen Ilse in een te kort truitje, steunend op een rode sportwagen. Er zijn nepzwarte vegen smeer op haar gezicht aangebracht. Ilse als pitspoes.

Talrijk waren de gasten - `haaien' - die Ilse wilden afpakken van Van Liefland om een onnozel plaatje met haar te maken. Maar Ilse wilde altijd al naar Nashville, Tennessee. En wat ze wil, dat wil ze. “Ze heeft een eigen mening', zegt Van Liefland.

Aan de samenwerking tussen mentor en pupil kwam twee jaar geleden een einde toen Van Liefland door ziekte, reuma, niet meer kon optreden. Hij is er depressief van geweest, maar Ilse helpt hem nog steeds.

En nu ziet Van Liefland als toeschouwer hoe zijn muzikale raket wordt gelanceerd. Natuurlijk houdt hij alles bij, de tv-optredens bij Paul de Leeuw en de knipsels uit de krant.

Het is “machtig mooi', maar Van Liefland maakt zich zorgen. “Die muziekbusiness is keihard.' En dan al die media. Ze kunnen je maken maar ze breken je ook zo weer af. Gelukkig is Ilse heel gewoon en `katzelfstandig'. En ze heeft Joop gewaarschuwd. “Als je merkt dat ik kapsones krijg, moet je me een schop geven.' Van Liefland heeft het beloofd.

Vanavond, 1 juli, volgt een betrekkelijk anoniem optreden. Het gaat om een oude boeking met haar band Cash on delivery. Ilse speelt in het Van der Valk-theaterhotel van Almelo.

Zeshonderd personeelsleden van de regionale thuiszorg worden 's avonds bij wijze van toetje getrakteerd op twee uur live muziek.

Al bij het tweede nummer gaan de voetjes van de vloer. Vier dames van middelbare leeftijd voeren met voorzichtige pasjes en af en toe om hun as draaiend een dansje uit. En wat de band ook speelt - een western swing, een honky tonk of een blue grass - de bewegingen blijven hetzelfde. “Als we het weerbericht hadden afgedraaid, hadden ze net zo verder gedanst', moppert steelgitarist Johan Jansen in de pauze.

De band heeft zich inmiddels vijf nummers eigen gemaakt van Ilse's te verschijnen cd. De uitvoering klinkt redelijk, al is het verschil met de door Amerikanen gemaakte plaat goed hoorbaar. Alleen de single komt er overtuigend uit. Het is het enige nummer waarbij Ilse, in een eenvoudig rood truitje met korte mouwen en een zwarte broek, haar gitaar even neerlegt. Ze sluit de ogen, wappert met haar haren en bespeelt met de linkerhand haar dij.

“Dit nummer staat deze week 43 in de top 100', zegt gitarist Ad bij de aankondiging. Het publiek lijkt niet onder de indruk en de sfeer blijft mat. Nog voor middernacht en voor het einde van het concert is tachtig procent van de thuiszorgers al op weg naar huis.

Stoepje vegen

The morning after komt de zomerdag maar moeizaam op gang. “Ik zit nog in mijn pyjama', zegt Ilse om tien uur 's ochtends aan de telefoon. Ze vraagt of het bezoek om twaalf uur kan komen.

Op dat tijdstip is haar moeder bezig het stoepje voor de woning te vegen. De tuin en het huis zijn smetteloos ordelijk. In de klassiek ingerichte woonkamer met grote rood fluwelen zetels wijst niets erop dat dit een broedplaats is voor muzikaal talent.

In de kast staat een zwart-wit foto van een lachende Ilse met gitaar, een plank daaronder ligt het liedboek van de kerk. Een cd-speler staat er niet.

Moeder Carla (56 jaar) smeert boterhammen voor een van de twee oudere broers van Ilse, die zoals altijd zijn half uurtje lunchpauze van het werk benut om thuis te eten. Ja, het is me wat. Vanaf je tiende volg je je dochter op talentenjachten en nu dit. Het gaat zo snel, het is allemaal zo `officieel' opeens. Je maakt je wel eens zorgen.

Gelukkig is Ilse heel nuchter, die laat zich niet gek maken. `Eenvoud siert de mens', is de lijfspreuk van de De Langes, zegt moeder Carla. Zelf werkt ze parttime als schoonmaakster in een verzorgingstehuis. “We zijn hele gewone mensen hoor', verzekert ze.

Ilse komt terug van het winkelcentrum met een zak broodjes en twee tijdschriften. Het glossy maandblad Man heeft foto's van Ilse en weekblad HP/De Tijd doet verslag van “de bliksemstart van country zangeres Ilse Delange'. De geportretteerde bekijkt vluchtig met de familie de artikelen. “Het gaat me vooral om de foto's', zegt Ilse. “De verhalen ken ik al'.

Het was laat geworden vannacht. Ze heeft haar bandleden geinformeerd over de plannen. Dat ze concerten wil gaan geven waar mensen echt komen om Ilse Delange te zien. Waar je een echte show kunt weggeven. Een clubtour. “Ilse plays Paradiso, dat is mijn droom.'

Puistjes plagen Ilse's gezicht. De zorgen zijn groot. “Ik moet mensen gaan inhuren. Een manager. En ik wil bandleden met een commitment, die een goede drive hebben. Muzikanten waarmee ik gigantisch kan kicken. Maar ik ben bang dat anderen me opeens gaan zien als een arrogante bitch die oude vrienden aan de kant zet.

Toch moet ik aan mijn toekomst denken: ik wil een show die knalt.'

Voor het zo ver is, moet er nog heel wat worden geregeld en liefst in eigen beheer. Op haar kamertje liggen tussen de cd's boeken over Amerikaans verbintenissenrecht: This business of music en All you need to know about the music business. Dit is het zakelijk hoofdkwartier waar Ilse na haar optredens bellend, faxend en e-mailend zaken doet. “Platenmaatschappijen willen je helemaal onder controle hebben: dat je hun pionnetje bent.'

Ilse is op haar hoede. “De muziekindustrie is heel corrupt. Er zijn zoveel artiesten genaaid en daardoor bouwen ze een muur van wantrouwen om zich heen. De buitenwereld verwart dat vaak met kapsones, maar dat is onzin. Hoewel ik me ook kan voorstellen dat het erin sluipt. Dat je echt gaat denken dat je heel bijzonder bent. Dat je verwend raakt. Zo van, welke kleur vliegtuig zal ik nu weer aanschaffen?'

Toch is de nieuwsgierigheid naar het avontuur groter dan de zorgen om het onbekende. Eind dit jaar moet Nederland zijn veroverd, dan volgt de rest van Europa, dan Australie en eind volgend jaar de Verenigde Staten. Ze somt het achteloos op, of ze een boodschappenlijstje voordraagt.

De platenmaatschappij in Nashville heeft al laten weten dat op de cd voor de Amerikaanse markt meer radio minded tracks moeten. “Dan begint het bij mij te kriebelen. Die term alleen al. Ik wil zelf kiezen wat ik zing en heb geen zin om door de Nashville-fabriek te worden gehaald.'

Bij de lunch eet Ilse een veel te zacht gekookt eitje. In de keuken speelt de draagbare radio. Als haar single te horen is blijft dat in huize-De Lange niet onopgemerkt. “Op Drie!' schalt het dan als verwijzing naar de nationale publieke popzender.

En dan is het opletten geblazen. Hoe wordt Ilse afgekondigd?

Midden-Oosten

Op de official Ilse Delange homepage op Internet wordt er al geruime tijd afgeteld: nog een maand, een week en dan: morgen is het zover. Op 31 juli wordt hij uitgebracht: de cd World of Hurt.

De fans geven via boodschappen in het guestbook van hun hunkering blijk. “Ik wacht met smart op je cd', e-mailt Diane. “You made me see the light', bericht Benjamin, die “in blijde verwachting' is van de cd. En zelfs uit Paramaribo en Abudabi regent het berichten. “Ilse, mag ik je klonen' vraagt een liefhebber uit het Midden-Oosten.

Op de grote dag kwijt Ilse's vader Joop de Lange (58 jaar) zich, zoals meestal, van zijn taak als chauffeur. Vandaag worden er in drie Brabantse platenzaken in-stores georganiseerd. Ilse speelt steeds vier nummers en zal haar nieuwe cd signeren.

Neen, hij is helemaal niet zenuwachtig, zegt Joop de Lange terwijl de autoradio onverstoorbaar hard blijft spelen. Verdere overpeinzingen zijn overbodig. Het gaat zoals het gaat. En gisteren, toen Hengelo, Enschede en Almelo als thuissteden een voorproefje kregen van de nieuwe cd, bleek trouwens dat het succes naakt. “De hele passage in Almelo zat stampend vol', zegt Joop. In een half uur tijd verkocht Ilse 150 cd's. Parkeerwachten lieten hun bonnenboekje signeren.

De geboortestad leeft enorm mee. De webmaster van de gemeente laat op Internet weten dat Ilse een prominent plekje heeft gekregen in de eregalerij van Almeloers die ook buiten de stad bekend zijn. Ilse staat op de gemeentelijke webpage samen met Herman Finkers en sportjournalist Tom Egbers. “Jij helpt Almelo eindelijk van het stoffige stoplicht-imago af', e-mailt Jan Willem Kobes van omroep Almelo.

Geroutineerd rijdt `vutter' Joop de Lange die dag naar de Rompert-passage in Den Bosch waar de derde platenzaak van de dag zal worden bezocht. Dertig jaar reed en installeerde hij meubels door heel Nederland, dus hij weet zijn weg wel te vinden. Pa en dochter helpen mee met sjouwen van apparatuur naar het podium bij de platenzaak. Ze speelt voor het uithangbord van de supermarkt Jumbo met de tekst: `Elke dag beter'.

Even later staat een groep mensen met winkelwagentjes enthousiast mee te klappen met de nummers van Ilse Delange. Pa - die zelf enige muzikale vorming zegt te hebben genoten in het kerkkoor en bij het tamboerkorps van de gymnastiekvereniging - staat van een afstandje tegen een pilaar geleund te roken.

Na overleg met de platenverkoper geeft de organisator van platenmaatschappij Warner toestemming voor een toegift. Ilse speelt twee nummers extra. De Rompert bedankt met een gul applaus. Een Brabander laat zijn forse arm met een zwarte viltstift van onder tot boven signeren.

Ilse kwijt zich schaterend van haar taak. Na een stevige maaltijd - sate met patat - houdt ze in het Bossche centrum een hardloopwedstrijd met de leden van haar nieuwe groep: de Ilse Delange-band. Ze heeft inmiddels beroepsmuzikanten uit Brabant en Limburg aangetrokken. Het gaat om de musici Bart Vergoossen (drums), Cor Mutsers (lead guitar), Eric Coenen (bas) en Nico Brandsen (hammond orgel), die tot voor kort voornamelijk dienst deden als begeleiders van de Limburgse popzanger Ge Reinders of zangeres Margriet Eshuis.

In het propvolle cafe Reinders in de Bossche binnenstad is het publiek in afwachting van het vierde en laatste promotionele optreden dat Ilse Delange deze vrijdagavond geeft.

Meisjes van een jaar of zestien staan voor het podium te dringen. Voor het eerst is goed zichtbaar dat de zangeres heuse eigen fans heeft. Het publiek zingt de hit I'm not so tough woord voor woord mee.

Het applaus is zo enthousiast dat Ilse Delange op de vensterbank klimt om ook het publiek dat vanaf de straatkant het optreden door een open raam volgt nog een keer exclusief toe te zingen. Er joelt een menigte en in de Kruisstraat loopt het verkeer vast.

Twee weken later gaat bij de Hilversumse platenmaatschappij de vlag uit. De cd van Ilse is in de Mega-top 100 in een keer op de vierde plek binnengekomen. Een week later staat de cd nummer-1. Een historische prestatie voor een debuterende zangeres. Menno Timmerman zit jubelend achter zijn bureau. “Een komeet heb je maar een keer in je leven.'

Playa des Ingles

Uitstekend verloopt de verkoop van de cd. Begin september is al duidelijk dat de Gouden Plaat (50.000 verkochte exemplaren) binnen handbereik is. Maar gek genoeg is de jubelsfeer verdwenen. Tussen Ilse en de platenmaatschappij is bonje ontstaan.

Een weekje heeft Ilse vakantie gevierd op Playa des Ingles op de Canarische eilanden. Ze heeft er alleen maar geslapen. Eindelijk was ze weer eens samen met haar vriend Chester, een bouwkundig ingenieur. Een vriendelijke, timide jongen, die zonder te mopperen bereid is de verkering ondergeschikt te maken aan het huwelijk van zijn vriendin met de muziekindustrie.

Na de vakantie ging het tussen Ilse en Warner mis. “Ik dacht van de week werkelijk even: ik ben Ilse kwijt. Ik zag het heel dramatisch', zegt Timmerman. De beslissingen over het aantrekken van nieuwe bandleden waren nog redelijk soepel verlopen, al had Ilse moeite met het nemen van pijnlijke beslissingen.

“Voor het eerst was Ilse niet alleen maar het vrolijke meisje, maar hebben we haar in tranen gezien', zegt Timmerman.

Het kiezen van een boekingskantoor in Nederland gaf spanningen en echte ruzie ontstond naar aanleiding van Ilse's pogingen een eigen manager te zoeken. “Van de week belde me namens haar een manager met wie ik niets te maken wil hebben: een halve crimineel', zegt Timmerman. “Ik zat achter mijn bureau te gillen. Zo kwaad was ik.'

De kwestie is voorlopig opgelost. Ilse's management zal worden behartigd door de Amerikaan Charles Tharp (51), de compagnon van producer Beckett. Bij Warner zijn ze niet echt blij met de gekozen manager omdat hij wat al te weinig subtiel laat blijken niet geheel tevreden te zijn met de in zijn ogen amateuristische wijze waarop Warner Ilse begeleidt.

“Ilse is het overzicht kwijt. Ze is allergisch voor mensen die achter haar portemonnee aanzitten, maar ze moet mij in godsnaam vertrouwen', zegt Timmerman. Lang kwaad is hij niet. “Er komt ook zoveel op haar af. Ik heb haar gewaarschuwd, maar ja, ze is pas 21. Iedereen zet haar nu op een voetstuk en ze wordt er onzeker van. Ze heeft zich ook veel te zwaar belast. Ze wil alles zelf doen.'

Nashville

“Een enorme eikel', zegt Ilse. Ze zit in Nashville op het kantoor van manager Tharp en producer Beckett. Ze heeft net een steel-guitarist weggestuurd die op auditie kwam. “Er ging niets van die man uit', verduidelijkt Ilse.

Voornamelijk voor haar lol - de uitreiking van de country music awards - en om te netwerken is Ilse deze laatste week van september in het Almelo van de Verenigde Staten. Nashville, de hoofdstad van Tennessee, is een booming city. De paar oorspronkelijke straatjes laagbouw vol muziekcafes en kleren- en laarzenwinkels zijn omsingeld door moderne wolkenkrabbers en kantoorgebouwen waar alle platenmaatschappijen van Amerika te vinden zijn.

Tharp zit in suite 106 op het Music Square en laat niet na duidelijk te maken waarom hij met Ilse zo'n gouden combinatie vormt. “We houden er allebei van een dolletje te maken', zegt Tharp. “Ja, we zijn alle twee gek', vult Ilse aan. “We zijn beiden heel eerlijk, hebben hoge normen, zijn integer en we nemen onszelf niet al te serieus', vertelt Tharp weer.

Het gesprek kan niet te lang duren, want er is werk aan de winkel. Ilse en haar manager worden voor een kennismaking verwacht bij Creative Artists Agency, het grootste boekingskantoor ter wereld, dat de belangen behartigt van artiesten als Prince, ZZ-Top en Bryan Adams. In de grote vergaderzaal met uitzicht op de skyline van Nashville leidt directeur Ron Baird het gesprek, dat nog 't meest lijkt op een vriendelijke ondervraging van Ilse Delange. Af en toe loopt er een collega binnen die zich in het verhoor mengt en ongegeneerd vraagt waar deze zangeres vandaan komt. “Over welk land hebben we het eigenlijk, Zweden?'

Halverwege het gesprek - Ilse heeft het scheppingsverhaal verteld - gooit manager Tharp de Veronica-gids van die week (nummer 38) op tafel. Een wulps kijkende Ilse met een scherp decollete en wild getoupeerd haar staat op de cover. “Wow', klinkt het in koor. “Ah, gaan we praten over een wicked-babe-plan?' stelt een van de boekers voor.

Tharp schetst de mogelijkheden. Warner Nederland snapt niet wat voor goudmijn ze in handen hebben. Het groeit ze boven het hoofd. Ze hebben geen visie legt de manager uit. De in zijn ogen truttige foto's op de Nederlandse cd bewijzen Tharps gelijk. “Ja, wat een verschrikkelijke junk', zegt een Amerikaan als hij het Nederlandse cd-boekje bekijkt. De Veronica-gids gaat van hand tot hand.

“Ze zou eigenlijk een navelring moeten hebben' zegt een boeker.

Ilse roept de heren tot de orde. Baird legt enigszins beduusd uit dat hij eigenlijk zeggen wil dat “de headstart' van Ilse voortreffelijk is. “We zien veranderingen in de country-markt en jij bent precies het type dat veel steun kan krijgen. Je bent voor niemand een bedreiging. Je bent jong, vrouw en attractief. Je bent het goede product en ik hoop dat we je niet beledigen door zo over je te praten.'

Tharp doet er nog een schepje bovenop. “Ilse kan alles. Ze kan dansen. Ze heeft de kwaliteit van een model. Ze kan een film- of tv-ster worden. Ze is een goede schrijver: Ilse is touched by God.'

Vervolgens gaat het gesprek over de vraag wanneer Ilse het beste in Amerika kan gaan spelen. Voor de hoofdrolspeelster is die vraag eenvoudig te beantwoorden. Het liefst morgen. “Ik wil met mijn band over de highway tuffen. Ik wil naar LA', zegt Ilse. Baird begrijpt de haast niet. “Als je in Europa heel veel geld kunt verdienen, denk ik dat je voorlopig daar moet blijven.'

Iedereen is het er uiteindelijk over eens dat het lanceren van Delange in de VS eenvoudiger zal gaan als ze in Europa een grote ster is geworden. Baird verzekert Ilse dat zijn kantoor haar in principe graag wil contracteren. “We hebben nog geen plannen, maar het is ons al opgevallen dat jouw naam een buzz veroorzaakt in Nashville. Als de tijd rijp is voor een aanval op de VS en Canada willen we er maar al te graag bij betrokken zijn. We willen je dan zelfs wereldwijd gaan begeleiden.'

Op weg naar de uitgang slaakt Ilse in de lift opgelucht een zucht. “Het ziet er goed uit.' Even later staat ze op de zoveelste receptie die in deze country-week wordt georganiseerd in een cafe, met een nieuwe groep mannen om zich heen.

Ze slaat wild met haar armen in de lucht. Ilse doet een raadseltje: het is een haas in een cabriolet.

Nadat ze een uur lang de meeste gasten heeft laten weten hoe het vandaag met haar gaat en verteld heeft blij te zijn met de ontmoeting piept ze er opeens tussenuit. “Als je het niet leuk vindt, moet je gewoon weggaan he', adviseert ze.

Neppigheid

“Er is hier erg veel neppigheid', zegt Ilse de volgende ochtend bij het ontbijt - yoghurt met fruit - in het hotel. “Maar ja, ik blijf gewoon lachen. Die feestjes en partijen horen er nu eenmaal bij.'

De suggestie van het boekingskantoor om toch vooral eerst financieel haar slag te slaan in Europa heeft ook na een nachtje slapen weinig indruk gemaakt. “Geld ambieer ik niet. Het gaat om het avontuur. Amerika is mijn droombeeld. Country leeft hier zo en daarom zou het echt te gek zijn om 't hier te maken. Het is zo apart. Ik hou van dingen die niet te vaak gebeuren.'

Ze is nu gelukkiger dan ooit, verzekert Ilse. Ja, vorige maand dreigde het even mis te gaan. Te hectisch. Hele dagen op promotie repeteren en 's nachts bellen was te veel van het goede. “In mijn bed hoorde ik urenlang stemmen in mijn kop.' Maar nu met een manager thuis en eentje hier, een eigen accountant en een lease Volkswagen van de platenmaatschappij krijgt ze meer tijd om zich volledig op de muziek te concentreren.

“Mijn ouders vonden het ook eng dat ik zo moe werd. Er wordt een enorm beroep op me gedaan. Veel mensen waar je vroeger nauwelijks van hoorde, bellen nu op. De vreemden proberen bezit van je te nemen. Hoe bekender, hoe meer gezeik', is Ilse opgevallen.

Pijnlijk vond ze het dat haar muzikale vriend - steelguitarist Johan Jansen - afhaakte.

Hij wilde zijn onderwijsbaan alleen inruilen als hem meer financiele zekerheid werd geboden dan Ilse verantwoord achtte. “Ik kan mensen een commitment geven maar garanderen kan ik niets.'

Mensen mogen wel denken dat Ilse Delange snel rijk wordt, maar voorlopig kost het succes alleen maar geld, zegt ze. De investering die Warner Nashville heeft gedaan, moet ze terugbetalen. De helft van de kosten van de eerste videoclip zijn voor eigen rekening. Ze moet mensen inhuren voor licht en geluid. En dan de merchandising: de bestelde petjes en de t-shirts moeten allemaal nog worden verkocht. “Kijk, zo'n Anouk (zingende collega, red.) verdient nu soms wel 80.000 gulden per optreden, heb ik gehoord. Die is binnen en hoeft nooit meer te werken. Maar ik heb een lange weg te gaan

Neen, echt beroemd is Ilse Delange nog niet. Ze wordt nog steeds niet op straat herkend. “Ze zeggen dat ik er in het echt heel anders uitzie dan op de foto', klinkt het haast teleurgesteld. “Maar ja, dat heeft ook wel iets fijns he.'

Het mooiste kantoor van Nashville wordt ingenomen door Jim Ed Norman (50 jaar), de hoogste baas van Warner Reprise Records. Licht hout en zwart marmer en overal ramen die een fraai uitzicht bieden. De ruimte is gevuld met de onvermijdelijke gouden platen en onderscheidingen voor de man die vroeger muzikale arrangementen maakte voor Eagles en Linda Ronstadt.

President-directeur Norman draait er niet omheen. Ilse Delange is de eerste Europese artiest die hij heeft gecontracteerd omdat ze “een uitzonderlijk goede zangeres' is. “Ze houdt oprecht van country en beheerst de taal. Ze heeft een beetje een accent maar mensen kunnen makkelijk denken dat het midwestern is en in ieder geval niet van een foreigner.'

En er is meer. Tot voor kort waren populaire country-artiesten vooral viriele mannen met hoeden en laarzen. Maar nu vallen de cd-kopers - die voor tachtig procent uit vrouwen bestaan - vooral voor frisse, jonge en welhaast poppy klinkende meiden als Shania Twain of Faith Hill. “Ilse heeft alle eigenschappen die nodig zijn om succesvol te worden: talent, aardige ouders, charme en een visie voor de toekomst. Alles bij elkaar is Ilse echt de kans om iets compleet nieuws te doen in de VS.'

Norman becijfert de investeringskosten die zijn firma uittrekt om Delange volgend jaar november in de VS te introduceren op een miljoen dollar. Haar cd moet met iets meer country-klanken worden `veramerikaniseerd'. De plaat is er een van in totaal twintig die Warner in 1999 in de VS gaat uitbrengen. In totaal zullen er in de VS volgend jaar 25.000 nieuwe platen worden uitgebracht. Negentig procent zal floppen. Over de kansen van Ilse laat Norman zich liever niet uit. Succes is relatief. Verkoopcijfers vertekenen. “Het gaat er uiteindelijk om hoeveel 't kost om een miljoen kopers te vinden.'

Global peace

Zijn collega en ontdekker van Ilse, Bob Saporiti (51 jaar) is minder voorzichtig. “Ilse zal een voetnoot zijn in de muzikale geschiedenis', zegt hij onomwonden. “Ze wordt de beroemdste Europese country-ster aller tijden. Ze zal als ambassadeur de Europese weg bereiden voor veel Amerikaanse country-artiesten. Ze is een ster.'

“De meest excentrieke man van Nashville', noemt de alpino-pet dragende Saporiti zichzelf terwijl hij ontspannen zijn cabriolet over de bloedhete driebaanswegen stuurt. Saporiti is directeur van Warner Nashville. Hij noemt Ilse, die hij in Veenendaal voor het eerst zag, zijn baby.

Saporiti, voormalig folkzanger uit Boston en hippie in Californie voert de door hemzelf bedachte beweging aan die luistert naar de naam: Global peace through country music. “Ilse is mijn wensdroom. Zoals Amerika de rock en roll en de jazz in Europa heeft gebracht, zo zal Ilse nu de country verspreiden.'

Ilse Delange is in Nashville “to build the story', zegt Saporiti. Hij is naar eigen zeggen druk bezig de buzz over het Europese zangmirakel te verspreiden. Op zijn bureau ligt Close Up, een tijdschrift voor intern gebruik in de muziekindustrie. Op de cover staat Dolly Parton, maar het grootste artikel gaat over Ilse Delange. “De plaat is er nog niet, maar voorlopig slagen we er heel goed in mystiek te verkopen.'

Saporiti kreeg net een e-mail uit Nederland van het VARA-televisieprogramma `Twee meter'. Zij willen opnamen maken van een zingende Ilse in Nashville. Saporiti moet er niet aan denken. “Stel je voor dat de Amerikaanse pers komt luisteren. Dat is niet de bedoeling. Ilse moet eerst nog veel beter worden. Voorlopig verkoop ik haar prima door niemand haar muziek te laten horen. Ik heb al twee aanbiedingen van bookers die blind op Ilse bieden.'

Saporiti voorspelt Ilse een gekkenhuis. “Ik zeg steeds calm down and have fun want alle paparazzi zullen zich op je storten. Maar ga niet klagen als je een ster wordt, dat hoort bij het spel. Ze moet ook niet gaan geloven in alle bullshit die wij om haar heen creeren. Ilse kan goed zingen. Dat is heel wat, maar meer ook niet.'

Die avond is de Oscar-uitreiking van de country-muziek. Ilse slaat het spektakel vanuit de zaal aandachtig gade. Ze draagt een lange witte jurk - met vleermuismouwen - en heeft voor het eerst van haar leven vanmiddag haar nagels laten doen.

Kijk, een mooi wit randje.

Na afloop van de awards-show is er een besloten partijtje voor alle toppers op het dakterras van haar platenboer. Temidden van artiesten die miljoenen platen hebben verkocht, wordt Delange exclusief naar voren geroepen om haar aan het publiek voor te stellen.

Uit handen van Saporiti krijgt Ilse een onderscheiding wegens de ongeevenaarde prestatie 60.000 country-platen in Nederland te hebben verkocht. Delange spreekt een dankwoord. Het is “extremely special', zegt ze, maar dan wordt ook de nuchtere Twentse overmand door emoties. Het toespraakje eindigt in tranen.

Manager Tharp is als gevolg van alle aandacht voor `zijn' Ilse door het dolle heen. “Ik heb het allemaal dik-voor-mekaar', juicht hij en wijst naar zijn hoofd. Midden in de nacht vraagt Ilse om een lift naar het hotel. De gehuurde limousine is al vertrokken. Eenmaal op straat begint ze onmiddellijk haar schoenen uit te trekken. Die naaldhakken knellen je gek.

Vier oktober begint ze in Amsterdam aan een reeks van dertig concerten. Even na negenen betreedt ze het podium. Ilse plays Paradiso. “Nou daar gaat-ie, he', zegt ze bij de aftrap. Ze speelt een uitverkochte poptempel aan flarden. In niet voor iedereen verstaanbaar Twents maant ze het uitzinnige publiek niet te overdreven te klappen. Halverwege ontwaart ze op de bovenste ring de familie uit Almelo. “Dag Mam', roept Ilse Delange.