Gatsometer

In het bijschrift van Guus van Holland (NRC Handelsblad, 17 oktober) bij de Ford Zephyr van Maus Gatsonides is sprake van de Gatsometer, een apparaat om de snelheid van de auto te meten. Deze stelling behoeft enige correctie en aanvulling. Toen Gatsonides de Gatsometer uitvond, was het al decennialang mogelijk de snelheid van een voertuig accuraat te meten. De Gatsometer had dan ook een ander doel.

Terecht beschrijft Guus van Holland dat rally's meer een soort sterritten waren. Een van de onderdelen van het rallyrijden was, om in een gegeven tijd een bepaalde afstand te rijden. Daarmee was niet de grootste snelheid, maar een gemiddelde snelheid die de organisatoren van tevoren opgaven, bepalend voor de eerste prijs.

De vondst van Gatsonides was een combinatie van tijdsklok en snelheidsmeter. Dit apparaat was vooraf in te stellen op een zeker aantal kilometers per uur in een gegeven tijd. Het enige wat Maus Gatsonides behoefde te doen was zijn zelfgemaakte Gatsometer in de gaten te houden om te zien of hij sneller of langzamer moest rijden om de afstand van de proef in de opgegeven gemiddelde snelheid af te leggen. Daarmee troefde hij al zijn concurrenten af. Deze moesten gedurende de proef talloze berekeningen maken om bij benadering op het juiste moment aan te komen.

Niet onvermeld mag blijven dat de Gatsometer een vervolg kreeg. Politiemensen konden met de combinatie van afstand en tijd snelheidsovertreders op de bon slingeren. Het bedrijf dat Gatsonides oprichtte is dan ook nog steeds leverancier van snelheidscamera's en niet alleen in Nederland. Tijdens mijn laatste vakantie in Engeland kwam ik op veel plaatsen de bekende grijze kast op een paal tegen met de merknaam `Gatso'.