Doodswens vaak niet gehonoreerd

Jaarlijks worden tweeduizend schriftelijke verklaringen van `wilsonbekwame' patienten die eerder hebben aangegeven euthanasie te willen, door artsen niet gehonoreerd.

Dit blijkt uit het doctoraalonderzoek dat D. Blaas voor de Wetenschapswinkel in Utrecht op verzoek van de Unie Katholieke Bond van Ouderen (KBO) deed. Volgens Blaas is het nodig de status van de wilsverklaring beter vast te leggen in de wet.

De KBO had de Wetenschapswinkel gevraagd na te gaan of er reden was voor onrust onder ouderen over hun rechtspositie en rechtsbescherming als zij niet langer wilsbekwaam zijn, bijvoorbeeld door dementie of een herseninfarct. Ouderen wilden weten wie er dan over hun leven beslist.

Uit eerder onderzoek was bekend dat 23 procent van de artsen weleens een leven beeindigt zonder uitdrukkelijk verzoek van de patient. In 90 procent van de gevallen ging het daarbij om patienten die naar verwachting binnen een week zouden overlijden. Meestal werd door het toedienen van extra pijnstillende middelen de stervensfase dan verkort.

Blaas ondezocht de wetgeving en bestudeerde onderzoeken naar de gang van zaken in de praktijk, onder meer door de Inspectie voor de gezondheidszorg, die in de afgelopen jaren zijn gedaan. Volgens Blaas moet er een goede regeling komen met voorwaarden waaraan artsen moeten voldoen bij het beeindigen van het leven van wilsonbekwame patienten. Daartoe moet de status van de wilsverklaring die de patient heeft opgesteld voor hij wilsonbekwaam werd, beter worden omschreven.

Ook de zeggenschap van de naaste familie verdient verheldering, aldus Blaas. Door de onduidelijkheid in de wetgeving aarzelen artsen vaak aan een wilsverklaring gevolg te geven.

Het kabinet werkt aan een regeling voor de levensbeeindiging door artsen bij wilsonbekwamen. Het concept ligt op dit moment voor advies bij de Raad van State. Euthanasie bij wilsonbekwamen blijft strafbaar, tenzij aan een aantal voorwaarden is voldaan.