BUITENLAND; Belgie

Middeleeuwse maaltijden Precies vierhonderd jaar geleden regeerden de aartshertogen Albrecht en Isabella over de Zuidelijke Nederlanden. Vanuit hun Brussels hof stimuleerden zij de ontwikkeling van de kunsten. Met name de Vlaamse barok (Rubens) bloeide dankzij hun steun. Die rijkdom is te zien in het Jubelparkmuseum van Brussel. Wat menig bezoeker ontgaat, is dat het rijke hofleven in de kelder wordt voortgezet.

Hier worden zestiende- en zeventiende eeuwse gerechten geserveerd, zoals `gefruytte capuyn met een sauce van stekel-besien' en een `toerte reale'. Albrecht en Isabella (1598-1621), Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis Jubelpark 10, Brussel. T/m 17 jan 1999, di-zo 10-17, wo 10-21u. 00-3227417331. Maaltijden 11u30-15u, wo ook 18-21u, menu a 750 BEF (f35).

Sint-Rombout

In de aan hem gewijde kathedraal in Mechelen hangen 25 houten panelen uit de vijftiende eeuw die het leven en de wonderen van Sint-Rombout laten zien. Rombout was een Schotse monnik die in de achtste eeuw naar Mechelen kwam om de mensen van het dansen en overspel te weerhouden. Het liep slecht af met `Gods goede vriend' - zoals hij op de panelen wordt genoemd - want twee bouwvakkers sloegen zijn schedel in. Na zijn dood verrichtte Rombout vele opmerkelijke wonderen vanuit zijn graf. Doden wekte hij tot leven en met Rombouts rib in de hand verdreef de Mechelse veldheer de vijand. Sint-Romboutskathedraal, Grote Markt, Mechelen, T/m 27 okt 9u30-16u30, zo 25 okt 13u30-16u30

Hermitage

In navolging van haar grootvader, tsaar Peter de Grote bracht tsarina Catharina II de Grote in de achttiende eeuw een rijke collectie kunstwerken naar Sint-Petersburg. Toch bleef de verzameling Venetiaanse schilderijen grotendeels opgeslagen in de kelders van het Russische museum. Deze werken uit de Hermitage zijn nu voor het eerst te zien in een bijzonder museum in Brussel. Dit gerestaureerde huis in Moorse stijl van de vroegere bierbrouwer Wielemans is op zich al een bezoek waard. Art Media, Wielemanshuis, Defacqzstraat 14 Brussel. T/m 17 jan 1999, di-zo, 10-18u, wo 10-20u. 00-3225440833.

En verder

Joodse muziek, concert en inleiding, in het Zuiderpershuis Timmerwerfstraat 40, Antwerpen. Op 29 okt, 20u30, 00-3232487077. Youp van 't Hek 27 t/m 31 okt in de Bourlaschouwburg, Komedieplaats 19 Antwerpen 00-3232310750. Toneel: Top Dogs, Koninklijke Vlaamse Schouwburg Lakensestraat 146 Brussel, 20 okt-8 nov 00-3222176937.

Duitsland

Art Cologne

Met meer dan 200 deelnemende galerieen geeft de Art Cologne ook dit jaar weer een representatief overzicht van de internationale kunstmarkt. Zwaartepunt: de klassieke en minder klassieke moderne beeldhouwkunst - van bescheiden objecten tot en met ruimtevullende installaties. Ook voor nieuw werk is er weer een forum: 25 avantgarde-galerieen presenteren actuele, internationale kunststromingen en 17 jonge kunstenaars krijgen een eigen expositiehoek. Zet het alvast in uw agenda: 8 t/m 15 november, Messe Koln, Messeplatz 1. Dag 11-20u; inl 00-492218210.

Het Bauhaus weeft

De drie Duitse Bauhaus-musea, in Weimar, Dessau en Berlijn, werken voor het eerst samen: t/m 31 jan houden zij in het Berlijnse Bauhaus Archiv een grote tentoonstelling over de textielwerkplaats van het Bauhaus. De textielcollectie uit de ambachtelijk georienteerde vroege Bauhaus-periode biedt volgens de tentoonstellingsmakers de kans de Bauhaus-weefkunst in al haar vormenrijkdom te bewonderen. Zo ziet men een serie zelden of nooit getoonde stoffen voor muren, deuren, stoelen en gordijnen. Duidelijk is daarbij de invloed van Paul Klee. Klingelhoferstr. 14, wo-ma 10-17u; inl 00-4930254002-0.

Henri Cartier-Bresson

`Le pont de l'Europe' uit 1932 is het plaatje van een voetganger die over een plas springt. `L'Est vu de l'Ouest' uit 1962 toont drie West-Berlijners die over de net neergezette Muur naar het oosten kijken. En de inhoud van `Before the Death of Lady Diana Spencer, London' spreekt haast vanzelf. De expositie `Europaer' omvat nog 181 andere foto's die de Fransman Henri Cartier-Bresson, nu 90, tussen 1929 en 1997 op zijn reizen door Europa maakte. T/m 3 jan, Kunstverein fur die Rheinlande und Westfalen Grabbeplatz 4, Dusseldorf.

Di-zo 11-18u, inl 00-49211327023.

En verder

Sunset Boulevard, Hollywoodmusical van Andrew Lloyd Webber, zolang het publiek komt kijken in het Rhein-Main-Theater in Niedernhausen 00-4918033944; Alexej von Jawlensky: Reisen - Freunde - Wandlungen t/m 15 nov in het Museum am Ostwall in Dortmund 00-492315026615; Gauguin und die Schule von Pont-Aven t/m 15 nov in de Kunsthalle der Hypo-Stiftung in Munchen 00-4989224412; Max Ernst: Skulpturen - Hauser -Landschaften t/m 29 nov in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen in Dusseldorf 00-4921183810; ansichtkaarten van Joseph Beuys t/m 30 dec in het Museum fur Post und Kommunikation in Berlijn 00-493075016801; Berlin Biennale t/m 3 jan in de Akademie der Kunste, het Postfuhramt en de Kunst-Werke 00-493028599148; Innenleben: Die Kunst des Interieurs - Vermeer bis Kabakov t/m 10 jan in de Stadtische Galerie im Stadelschen Kunstinstitut in Frankfurt/M 00-4969610163; Chagall Kandinsky, Malewitsch und die russische Avantgarde t/m 10 jan in de Hamburger Kunsthalle 00-494024862612.

Frankrijk

Hedendaagse kunst

De Rue Louise-Weiss staat alleen nog maar op de meest recente plattegronden van Parijs. Op 200 meter ten oosten van de nieuwe Bibliotheque Francois Mitterrand, tussen woningcomplexen, spoorrails en braakliggende terreinen, werd deze straat geschapen om de bijgebouwen van het aan de overkant van de Seine gesitueerde ministerie van financien te vestigen.

Maar de begane grond van de gebouwen bleef leeg, tot de dag dat zes jonge, dynamische kunstgaleries het aandurfden er zich te vestigen om een nieuw centrum van hedendaagse kunst in Parijs te scheppen. Een gewaagde, maar inmiddels zeer geslaagde onderneming.

Op de avonden van de opening worstelen ten minste drieduizend nieuwsgierigen zich er van de ene naar de andere galerie in een opgetogen sfeer. Van fotografie tot en met video, via installaties en andere nieuwe uitdrukkingsmogelijkheden. Volgende opening op 24 oktober van 16u tot laat in de avond. Bij Galerie Almine Rech: Ugo Rondinone; bij Air de Paris: Lily van der Stokker; bij Art Concept: Niek van de Steeg; bij Jennifer Flay: groepsexpositie; bij Emmanuel Perrotin: Adrian Quzari; bij Praz-Delavallade: Jeffrey Vallance. Parijs, Rue Louise-Weiss, nrs. 20, 24, 28, 30, 32 en 34. Di t/m vr 14-19u, za 11-19u. T/m 28 nov. Inl 00-33145867272; metro Chevaleret.

Schatten van de tsaren

Nummer 279 van de Rue Saint-Honore heeft een goede plaats in het adresboekje van grote verzamelaars. Nicolas en Alexis Kugel, eigenaars van de galerie, vijfde generatie van Russische antiquairs, wijden op het ogenblik een saai ingerichte, maar buitengewone tentoonstelling aan schatten afkomstig uit de paleizen van de tsaren Peter de Grote tot en met Nicolaas I. Onder de 300 werken, meubels, kostbare voorwerpen edelsmidkunst, doeken, juwelen en een blad op poten (1750) door Jerome Pauzie, bevindt zich de briljant van 54 karaat die Katherina de Grote aan haar gunsteling en minnaar, de prins Grigorij Aleksandrovitsj Potemkin schonk. Parijs, Galerie Jan Kugel. T/m 31 okt. Ma 14u30-19u, di t/m za 10-19u. Inl 00-33142601945; gratis toegang.

Hiphop

Zal de hiphop standhouden, vroegen Jean Djemad en Christine Coudun, de oprichters van het nu bekende gezelschap Black Blanc Beur d'Elancourt zich in 1984 af? Veertien jaar later is het antwoord duidelijk. Niet alleen duurt de hiphop (een vorm van muziek/dans oorspronkelijk van zwarte getto-Amerikanen, met eigen levensstijl waarbij breakdance, graffiti en rapmuziek horen, die omstreeks 1980 uit Amerika naar Europa overkwam) voort, maar bovendien spreidt hij zich uit.

Het aantal amateurs- en beroepsgroepen neemt snel toe in Frankrijk, Duitsland, Zweden en zelfs in Japan. “In 1000 jaar zal men erover spreken als de traditionele stadsdans van de 20ste eeuw', aldus Jose Martinez van het gezelschap Choream (`corps et ame'). Rencontres des cultures urbaines de La Villette heet de gebeurtenis met dans, muziek, theater, debatten en een cybercafe die La Villette aan deze `stadscultuur' wijdt. Parijs, La Villette, La Grande Halle, Porte de Pantin. T/m 1 nov. Inl 00-33803306306.

En verder

Gustave Moreau, Lorenzo Lotto en Tresors du Musee National du Palais, Taipei t/m respectievelijk 4, 11 en 25 jan in het Grand Palais te Parijs (00-33144131717); Giambattista Tiepolo t/m 24 jan in het Petit Palais te Parijs (00-33142651273); Les Fresques de Tiepolo t/m 20 jan in het Musee Jacquemart-Andre te Parijs (00-33142890491); Picasso Chefs-d'Oeuvre du Metropolitan Museum of Art, New York t/m 25 jan in het Musee Picasso te Parijs (00-33142712521); Variations enigmatiques een stuk van Eric-Emmanuel Schmitt voor onbepaalde tijd in het Theatre de Paris te Parijs (00-33148742537); Pour un oui ou pour un non, een stuk van Nathalie Sarraute t/m 31 okt in de kleine zaal van het Theatre National de la Colline te Parijs (00-33144625252).

Groot-Brittannie

John Singer Sargent

De Londonse Tate Gallery toont het werk van John Singer Sargent (1856-1925), een schilder die nauw betrokken had kunnen zijn bij de ontwikkeling van het Impressionisme, maar liever zijn eigen koers uitzette. Portretten van Britse en Amerikaanse notabelen vormen de kern van Sargents oeuvre: overmatig poserende vrouwen in avondjurk of drie dochters quasi-nonchalant giechelend op een bank.

De expositie omvat ook fotografische aquarellen van Venetiaanse paleizen, de periode dat Sargent landschappen schilderde en zijn muurschilderingen voor de Boston Public Library. T/m 17 jan John Singer Sargent in de Tate Gallery. Dagelijks 10-17 uur. 24 t/m 26 dec gesloten. Metro Pimlico. Inl 00-441718878000

English National Opera

Met de voorlopige sluiting van Covent Garden, waar de Royal Opera van Bernard Haitink is gehuisvest, heeft de English National Opera (ENO) als enig ander Londonse operagezelschap met een eigen zaal vrij spel. Het verschil met de Royal Opera: alle teksten worden in het Engels gezongen. De lopende producties van de ENO zijn de opera's Mary Stuart van Donizetti en Hansel und Gretel van Humperdinck. Vanaf 11 nov staat ook Moussorgski's Boris Godoenov op de speellijst en wordt de eerder dit seizoen goed ontvangen Madame Butterfly van Puccini nog enkele keren herhaald. Eind nov en begin dec gaan de Barbier van Sevilla en La Traviata in productie. English National Opera in de London Coliseum. Voor data, aanvangstijden en reserveren: 00-441716328300 (24 uur open). Metro Charing Cross.

Naar de markt

De markt is niet meer wat zij is geweest, ook niet in Londen. Toch is een aantal markten de moeite waard om af te struinen. De meest centraal gelegen zijn de Camden Market en die op Portobello Road. Camden Market is aan te raden in het weekend als de Stables Market ook open is: boeken platen, antiek, kleren en vegetarische hapjes, en vooral veel mensen om te bekijken. Aan de zuidkant van Portobello Road zijn de mooie antiek stallen en noordelijker volgen fruit en kleding. Hoe verder weg van het deftige Kensington, hoe kleurrijker de atmosfeer.

Op driekwart van de route is er een reden om af te buigen. Want in Osteria Basilico, een authentiek Italiaans restaurant, zijn heerlijke hapjes en gezellige obers en kinderen zijn er van harte welkom, wat niet altijd het geval in de Engelse horeca. Camden Market metro Camden Town. Portobello Road Market metro Notting Hill Gate. Osteria Basilico 29, Kensington Park Road. Tel 00-441717279372.

En verder

T/m 11 jan Adressing the Century: 100 years of Art & Fashion in de Hayward Gallery, Londen. Inl 00-441719283144. Films: Love is the Devil met Derek Jacobi als de kunstenaar Francis Bacon en Elizabeth met Cate Blanchett als de Virgin Queen. T/m dec West Side Story in het Prince Edward Theatre, inl & res 00-441714475400

Italie

Truffel

Herfst betekent truffeltijd in Italie. Vooral in de regio's Piemonte en Umbrie, de twee belangrijkste vindplaatsen, organiseren dorpen speciale feesten rondom deze delicatesse. In Alba wordt de komende twee weekeinden een truffelmarkt gehouden (inl 00-39017235833). In Acqualagna, de enige gemeente in Italie met een wethouder voor truffelzaken, zijn de komende drie zondagen plus 2 nov gewijd aan de truffel. Er worden ook speciale truffelwandelingen georganiseerd, al is de kans klein dat je dan zelf zo'n klein geurig bolletje vindt. (Inl 00-390721796714)

Parmiggiani

De alchemist, zo wordt Claudio Parmiggiani wel genoemd, omdat hij verschillende kunstsoorten door elkaar mengt. In Turijn is een `poetisch parkoers' ingericht van deze contemporaine kunstenaar. Promotrice delle Belle Arti. T/m 15 nov. Di t/m zo 10-19u30. Inl 00-390116692545

Glas

Het Venetiaanse eiland Murano is beroemd wegens zijn glaskunst.

De mooiste stukken van de Venetiaanse glasblazers zijn te zien in een reeks tentoonstellingen waaraan wordt deelgenomen door Palazzo Ducale (9-17u), Palazzo Fortuny (10-18u, ma dicht), Fondazione Bevilacqua (9-17u di dicht), het Istituto Statale d'Arte (10-16u, za 10-13u, zo dicht) en het Centro Studio Vetro Merano (10-16u, wo dicht). T/m 16 jan. Inl 00-390415226356.

En verder:

20ste-eeuwse Italiaanse meesters t/m 15 nov in Palazzo delle Albere in Trento (00-390461986588); Alvar Aalto t/m 22 nov in Palazzo Te in Mantua (00-390376369198); Paul Delvaux t/m 8 dec in palazzo Corsini in Florence (00-390552340742); Man Ray t/m 24 jan in de Fondazione Marzotto in Milaan (00-3902878197); de Maya's t/m 16 mei in Palazzo Grassi in Venetie (00-390415229875)

New York

Degas, fotograaf

Nooit eerder tentoongesteld: ongeveer 40 foto's gemaakt door de schilder Edgar Degas omstreeks 1895. In portretten (onder meer van zijn vrienden Renoir en Mallarme) en dubbeldrukken van dansers bewijst zich weer, als in zijn andere werk, de inventieve Modernist. `Edgar Degas, Photographer'. In het Metropolitan Museum, Fifth Avenue bij 82nd Street. T/m 3 jan 1998. Inl 00-12128795500.

Folks

De veteranen van de Amerikaanse folksongkunst, Arlo `Alice's Restaurant' Guthrie, zoon van Woody Guthrie, en Pete Seeger, die regelmatig met Woody optrad - samen zijn ze verantwoordelijk voor onder meer `This land is your land' - geven hun jaarlijkse concert in Carnegie Hall, 57th Street, bij Seventh Avenue, op 27 en 28 nov. Inl 00-12122477800.

Oprah Winfrey for President

De wonderbaarlijke Oprah Winfrey was de drijvende kracht, een van de producers en de hoofdrolspeler in de verfilming door Jonathan Demme van Toni Morrissons roman `Beloved', een epos over een ex-slaaf, aan het eind van de Civil War.

In vele bioscopen.

En verder

Mark Rotho in het Whitney Museum, t/m 29 nov (00-12125703676); Rendezvous: Masterpieces from the Centre Georges Pompidou and the Guggenheim Museums in het Guggenheim Museum Uptown, t/m 24 jan 1999 (00-12124233840); Inside Out: New Chinese Art in P.S.1 Contemporary Art Center (00-17187842084) en de The Asia Society (00-12125172742), t/m 3 jan 1999; Dancing at the Louvre: Faith Ringgold`s French Collection and other story quilts in het New Museum of Contemporary Art, t/m 3 jan 1999 (00-12122191222); Jackson Pollock in het Museum of Modern Art 1 nov t/m 2 febr 1999 (00-12127089480); Joseph Buys in het Dia Center for the Arts in Chelsea, t/m 13 juni 1999 (00-12129895566); Laurie Anderson in Artist Space, t/m 7 nov (00-12122263970); New York Begins in het Museum of the City of New York, t/m 29 nov (00-12125341672); After Rabin: New Art from Israel in het Jewish Museum, t/m 3 jan 1999 (00-12124233200); Van Gogh's Van Goghs in de National Gallery of Art in Washington, t/m 3 jan 1999 (00-12027374215).