Apple is weer helemaal terug

Apple heeft altijd de reputatie gehad van een bedrijf dat gebruiksvriendelijke computers maakt. Het laatste product is de iMac, “een computer die je zelfs aan je moeder cadeau kunt doen'.

Apple is weer helemaal terug. De iMac-computers van het bedrijf gaan als warme broodjes over de toonbank en de computerfabrikant maakte vorige week verrassend goede resultaten bekend. Dat is vooral de verdienste van Steve Jobs, ooit oprichter van Apple, en inmiddels teruggekeerd als interim-topman. Hij gaf de markt het vertrouwen in Apple terug en introduceerde deze zomer een leuke, gemakkelijke computer, de iMac. “Dit is een computer die ik zelfs aan mijn moeder of grootmoeder kan geven en die ze binnen vijf minuten zonder problemen kunnen gebruiken', zegt Brian Zisk, topman van het bedrijfje TransactionNet en producent van software voor Apple-computers.

Apple heeft altijd al bekendgestaan om zijn gebruiksgemak. Dat is in de iMac verder geperfectioneerd. De distributie ervan is vereenvoudigd door maar een model in een uitvoering te produceren. In de Verenigde Staten kost de iMac 1.400 dollar. Vorige week maakte Apple bekend al 280.000 iMacs te hebben verkocht, waarvan dertig procent aan mensen die nog nooit een computer hadden gekocht. “Nieuwe gebruikers zijn belangrijk', aldus Steve Jobs. “Het zijn de belangrijkste klanten die je kunt krijgen.'

Apple eindigde zijn boekjaar 1998 op 30 september met een winst van 106 miljoen dollar over het vierde kwartaal. Het was het eerste jaar met winst (in totaal 309 miljoen) sinds 1995. Vorig jaar leed de computerfabrikant nog een verlies van 1,05 miljard dollar. De omzet over 1998 daalde in vergelijking met 1997 van 7,08 tot 5,94 miljard dollar.

Van de iMac-kopers blijkt 10 procent voormalig gebruiker van IBM-compatible pc's. Ook dat is een opsteker voor Apple, dat met zijn afwijkende technologie altijd moet opboksen tegen de door dit type pc's gedomineerde wereldmarkt.

Het aandeel van Apple daarop is gedaald tot 4 procent waar het een paar jaar geleden nog op 10 stond. Apple is er veel aan gelegen weer een belangrijker rol op de wereldmarkt te spelen en verwacht daarbij veel van de iMac.

Apple maakte vorige week ook bekend dat het een distributieovereenkomst heeft gesloten met de winkelketen Best Buy, wat de afzetmogelijkheden vergroot. Tevens werd het nieuwe besturingssysteem voor de iMac, OS 8.5, ten doop gehouden. Het bevat het nieuwe zoekprograma Sherlock, dat diverse zoekprogramma's, zoals Yahoo Excite en dergelijke, tegelijk kan laten werken en de resultaten bij elkaar voegt.

“Begin dit jaar begonnen mensen Apple op te geven' zegt Zisk. “Nu wordt iedereen weer enthousiast. Apple is springlevend. Veel gebruikers waren al aan het switchen naar een Windows-computer, maar nu zien ze dat ze met een gerust hart bij Apple kunnen blijven.'

Apple heeft moeilijke jaren achter de rug. Na het vertrek van topman John Scully in 1993 begon een periode waarin zijn opvolger, Michael Spindler, eigenlijk voortdurend in het defensief was. De verliezen hoopten zich op er werden fouten gemaakt in de planning en PowerBooks vlogen spontaan in brand. Intern was het een janboel en de ene na de andere manager moest vertrekken of nam ontslag. Apple zag zich gedwongen een kwart van zijn personeel te ontslaan.

Spindler werd opgevolgd door Gil Amelio, een zogeheten turn around artist, die Apple van de regen in de drup hielp. Toen Amelio er na een jaar uitvloog, kreeg hij nog een exorbitant hoge bonus mee ook. Apple leek klaar om te worden overgenomen. Onder meer Sun Microsystems, Philips en Oracle hebben serieus naar het bedrijf gekeken.

Ook Motorola, Hewlett-Packard en IBM werden genoemd, maar Apple bleef zelfstandig. Toen Amelio was vertrokken, bleek oprichter Steve Jobs, die in 1985 bij Apple vertrok en het bedrijf NeXT begon, bereid als interim-topman terug te komen. Apple benoemde verder enkele nieuwe commissarissen, onder wie Larry Ellison van Oracle. Microsoft maakte een genereus gebaar en kocht een belang in Apple voor 150 miljoen dollar. Dat was niet geheel uit altruisme; Microsoft maakt veel software voor Apple-gebruikers.

Misschien was die stap in de publieke opinie wel het keerpunt. Volgens Zisk is het voor de markt noodzakelijk dat er een ander systeem naast Windows van Microsoft blijft. Monopolies houden vernieuwing tegen. “Microsoft heeft zijn interface verbeterd door naar de Mac te kijken', aldus Zisk. “Die concurrentie is heilzaam gebleken en dat moet zo blijven. Denk je dat er nu zulke goede bladerprogramma's zouden zijn als Netscape niet had bestaan? Microsoft werd gedwongen op z'n tenen te lopen en daar profiteert nu iedereen van.'