Dag

De kaartjes voor De Koorts, het nieuwste stuk van het Amsterdamse toneelgezelschap De Trust, waren al besteld, toen de Volkskrant meldde dat er problemen waren. De premiere moest uitgesteld worden omdat de (solo)voorstelling nog onaf was. Wat te doen? Toch maar naar de try-out?

Het optimisme zegevierde. Gelukkig maar. Want De Koorts biedt een bijzondere toneelervaring. De toeschouwer belandt in een kleine ruimte van het Trusttheater, bestemd voor maximaal veertig bezoekers, die bij elkaar aan tafeltjes of een grote middentafel kunnen gaan zitten. Je eerste reactie: ben ik per ongeluk in het cafe terechtgekomen? Maar daar verschijnt al, onopvallend, actrice Sylvia Poorta, die de monoloog van schrijver Wallace Shawn zal voordragen. Ze praat tegen ons alsof we oude vrienden zijn, ze bedankt ons voor onze komst op deze mooie zonnige zondagmiddag en voordat we het weten, zijn we tot onze nek ondergedompeld in de koortsige taal van Shawn - anderhalf uur lang. Zo, in deze setting, heeft Shawn (55) het ook zelf gespeeld. Hij bracht dit stuk het liefst in de huiskamers van rijke New Yorkers, het milieu waaruit hij zelf stamt: zijn vader William was hoofdredacteur van The New Yorker. Wallace Shawn wilde zijn toeschouwers kennelijk a la Boon een geweten schoppen, want wat wisten zij, verwende intellectuelen en zakenlieden, van armoe en ellende? Hadden ze daar niet altijd hun ogen voor gesloten?

“Heeft u ooit vrienden gehad die arm waren?' laat Shawn zijn actrice vragen. Het is niet de enige keer dat je je als toeschouwer rechtstreeks aangesproken voelt. Poorta moet straks niet vreemd opkijken als er even rechtstreekse reacties uit het publiek komen. Dat begrijpt ze ook wel, vertelde ze na afloop, en ze wil ook best reageren, maar er komt een moment waarop ze door moet met de voorstelling.

Poorta schitterde in deze try-out. Ze was zelfs overtuigender dan haar tekst, bleek me later toen ik het stuk nog eens goed doorlas. Het is een bijtende, meeslepende tekst, maar niet zonder al te geengageerd pathos.

Poorta en haar regisseur Theu Boermans hebben dat pathos er bijna helemaal uit weggezuiverd.

Straks zullen er besloten voorstellingen volgen bij burgemeester Patijn en zakenman Pierre Vinken - voor Shawn ongetwijfeld smerige kapitalisten met te weinig arme vrienden.