THE ECONOMIC JOURNAL

De laatste decennia is de vraag naar geschoolde arbeid in de ontwikkelde landen veel sneller gegroeid dan in de jaren daarvoor, blijkt uit cijfers van de OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.

De oorzaak daarvan bestaat uit twee factoren, te weten de technologische veranderingen, en het verdwijnen van internationale handelsbarrieres, de zogeheten globalisering . De tweede factor is het belangrijkst, blijkt uit een overzicht van al het onderzoek dat al is gedaan. Dat concludeert Adrian Wood van de University of Sussex in The Economic Journal.

Het aanbod van geschoolde arbeid is sinds het eind van de negentiende eeuw doorgaans net iets groter geweest dan de vraag. Op de lange termijn is het verschil in betaling van ongeschoolde en geschoolde arbeid kleiner geworden. Tot 1980 was het effect van handel tussen ontwikkelde landen en landen in ontwikkeling op de verdeling van arbeid tamelijk simpel. De arbeid voor hooggeschoolde, gespecialiseerde werknemers vond plaats in de ontwikkelde landen en dat voor ongeschoolde arbeiders in ontwikkelingslanden.

Het monopolie van ontwikkelde landen op hooggekwalificeerde arbeid is aan het afkalven door verbetering van de reis- en communicatiefaciliteiten en van de organisatie van het bedrijfsleven, terwijl de kosten ervan zijn gedaald.

De aantasting van dat monopolie is er de oorzaak van dat de lonen van werknemers in de ontwikkelde landen als geheel zijn gedaald en dat de beloningsverschillen tussen hooggeschoolde en ongeschoolde arbeiders in de ontwikkelde landen groter zijn geworden. Het staat vast dat de groei van de handel tussen OESO-landen en ontwikkelingslanden tussen 1970 en 1994 een aandeel heeft in de daling van het aantal arbeidsplaatsen in productiebedrijven in de ontwikkelde landen. De schattingen van de omvang van dat aandeel lopen uiteen van twintig tot vijftig procent.

De groei van de handel tussen ontwikkelde en ontwikkelingslanden heeft tot gevolg gehad dat er voor ongeschoolde arbeid in de industrie van de ontwikkelde landen nauwelijks meer plaats is, dat de ongeschoolde werknemers in de VS zijn overgestapt naar de dienstensector en dat de ongeschoolden in Europa voor een deel werkloos zijn en blijven als gevolg van het rigide loonsysteem. De ontwikkeling van de laatste paar jaren laat zien dat de vermindering in de vraag naar ongeschoolde arbeid in ontwikkelde landen vertraagt terwijl de ongelijkheid tussen verschillende groepen geschoolde werknemers groeit.

Hoezeer de diverse onderzoekers ook van mening verschillen over de interpretatie van de beschikbare gegevens ze zijn het er volgens de auteur allemaal over eens dat globalisering ongelijkheid bevordert en dat je die het best kunt bestrijden met betere scholing en training, herverdeling van inkomen, en stimulering van de binnenlandse vraag naar ongeschoolde arbeid. Geen enkele deskundige is voor protectie tegen import uit de ontwikkelingslanden.

Het kwartaalblad The Economic Journal is een uitgave van de Royal Economic Society en Blackwell Publishers, 108 Cowley Road, Oxford OX4 1JF, UK.