Kwart sociale diensten schiet tekort; Procedures duren te lang

Een kwart van de gemeentelijke sociale diensten vertoont “tekortkomingen' bij de uitvoering van de bijstand. Aanvraagprocedures voor uitkeringen duren vaak te lang en intake-gesprekken vinden veelal te laat plaats.

Dit heeft het ministerie van Sociale Zaken vanmorgen bevestigd. Van de 548 sociale diensten moeten er 150 nu volgens een afspraak tussen het ministerie en de gemeentebesturen een `verbeterplan' maken. Om welke gemeenten het gaat, wordt niet openbaar gemaakt.

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Algemene Bijstandswet, die dit jaar naar schatting 10,9 miljard gulden kost. Het ministerie van Sociale Zaken houdt toezicht op de uitvoering ervan. In de toekomst wordt de verantwoordelijkheid van de gemeenten groter en vindt controle vooral nog steekproefsgewijs plaats.

De gebreken die aan het licht zijn gekomen onder het huidige toezicht hebben alle te maken met de procedures. “Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die te laat hun uitkering ontvangen zodat de gemeente later met terugwerkende kracht alsnog het hele verschuldigde bedrag moet overmaken', geeft een woordvoerder als voorbeeld. Ook reageren sociale diensten vaak terug op de melding van de bijstandontvanger dat deze inmiddels werk heeft gevonden.

De gemeentelijke `verbeterplannen' moeten worden gewaarmerkt door de gemeentelijke accountant en worden van tijd tot tijd ook voorgelegd aan rijksconsulenten. Als de verbeteringen volgens de gemeenten zijn gerealiseerd worden de resultaten uiteindelijk beoordeeld door Sociale Zaken.

Het zijn vooral de sociale diensten van de grotere steden die kampen met problemen. Als oorzaak voeren de directeuren van de diensten onder meer aan dat deze de vele achtereenvolgende wijzigingen in de bijstandswet niet meer bij kunnen houden. Dit wordt verergerd door verouderde automatiseringssystemen. Omdat de diensten er vaak ternauwernood in slagen om de juiste uitkeringen bij de juiste uitkeringsgerechtigde terecht te laten komen, hebben ze minder tijd en menskracht om uitkeringsfraude te bestrijden en om te werken aan de reintegratie van werklozen.