Krantenwijk moet baan worden

De Nederlandse dagbladuitgevers hebben moeite om bezorgers aan te trekken. Ze overwegen het bijbaantje op te waarderen en meer volwassenen ervoor te interesseren.

Het zou een goed idee zijn, zegt de krantenbezorger in Den Haag, om de arbeidsvoorwaarden te verbeteren. Een fiets, kleding en vooral een hogere beloning voor het zware werk zijn geen overbodige luxe, vindt de bezorger. “Het is een uitputtende baan. Ik bid tot God dat ik elke dag op tijd mijn bed uitkom en dit werk kan blijven doen.'

Maar de vrouw van middelbare leeftijd, die anoniem wil blijven betwijfelt of het bezorgen van kranten een reguliere baan zou moeten worden. Ze zou haar inkomsten uit de krantenwijk niet langer kunnen verzwijgen zoals ze nu doet, en ze zou haar uitkering verliezen. Bovendien, zegt de bezorger zijn er veel collega's zonder geldige identiteitspapieren. Die zouden in reguliere banen allemaal door de mand vallen.

De Nederlandse krantenuitgevers hebben moeite om bezorgers te vinden. Om die reden zoeken uitgevers naar mogelijkheden het bijbaantje op te waarderen en meer volwassenen ervoor te interesseren. De Nederlandse Dagblad Pers (NDP) heeft bureau Bakkenist opdracht gegeven onderzoek te doen naar verbeteringen van de bezorging. PCM Uitgevers, de grootste krantenuitgever van Nederland, onderzoekt intern de mogelijkheden om de bezorging op langere termijn te waarborgen. Voor het einde van het jaar hoopt PCM een strategie te hebben bepaald.

Er fietsen in Nederland ongeveer vijftigduizend krantenbezorgers rond, maar steeds minder jongeren ambieren het baantje. Vooral het vroege opstaan om de ochtendkranten te bezorgen staat hun tegen. Ook de concurrentie van bijbaantjes in supermarkten doet zich sinds de verruiming van de winkeltijden voelen.

Bovendien willen abonnees, zo merken de uitgevers, hun ochtendkrant vroeger in de brievenbus hebben.

Ze willen vroeg van huis naar hun werk om de files voor te zijn en ze willen de krant dan al gelezen hebben. “We willen die verzoeken serieus nemen. We zouden de ochtendkranten uiterlijk tussen zes uur en half zeven willen bezorgen', zegt M. van Boekel directeur van PCM Facilitaire Bedrijven. Maar jongeren tot achttien jaar mogen pas vanaf zes uur worden ingezet. Te laat voor de wensen van de krantenlezende forens.

PCM, uitgever van onder meer Algemeen Dagblad, de Volkskrant en NRC Handelsblad, heeft vooral moeite om krantenbezorgers te vinden in gebieden met relatief weinig jongeren en met een hoger dan gemiddeld welstandsniveau. Van Boekel noemt het Gooi Heemstede/Aerdenhout, Haarlem Amsterfoort/Apeldoorn, Wassenaar en Eindhoven. Het probleem wordt “met krabben en bijten' tegengaan. Krantenwijken worden samengevoegd, en op enkele plaatsen worden krantenbezorgers per auto vervoerd naar hun krantenwijk. Hun fietsen reizen per aanhangwagen mee. Overigens, zegt Van Boekel, betalen de uitgevers krantenbezorgers relatief meer dan supermarkten die de belangrijkste concurrentie vormen.

PCM Uitgevers onderzoekt nu de haalbaarheid om het krantenbezorgen op te waarderen tot een deeltijdbaan voor volwassenen van ongeveer achttien uur per week. Wellicht worden de bezorgers dan ook in vaste dienst genomen. De medewerkers zouden dan niet alleen kranten maar ook huis-aan-huis-bladen, tijdschriften en ongeadresseerd drukwerk kunnen gaan bezorgen.

Ook overweegt PCM samenwerking met de PTT. De prijs van kranten hoeft door het opwaarderen niet per definitie omhoog, denkt Van Boekel.

De Nederlandse uitgevers vinden volgens Van Boekel dat het typisch Nederlandse systeem van abonnementen gehandhaafd moet worden.

Van Boekel: “We zijn het erover eens dat we niet het angelsakische model willen met alleen losse verkoop van kranten. Wij moeten het hebben van onze abonnees die hechten aan hun krant. Dat systeem is verankerd in de Nederlandse verhoudingen.'

Het invoeren van reguliere deeltijdbanen zal de sfeer onder krantenbezorgers niet ten goede komen, denkt de Haagse bezorger. “Nu steunen we elkaar. Straks wordt het allemaal veel zakelijker.' Ze fietst nu nog dagelijks twee rondes, zes dagen per week. 's Morgens verdient ze van vijf tot zeven uur driehonderd gulden met het bezorgen van vijf ochtendkranten, 's middags verdient ze hetzelfde bedrag met twee avondkranten. Ze gebruikt het geld om de studie van haar oudste van drie kinderen te betalen. “Hij heeft een computer nodig.'