VVD: kandidaat zonder ambitie

Bij PvdA en VVD is de nood minder hoog. De VVD zoekt een vervanger voor Willem Hoekzema, de praktisch onzichtbare schaduw van Frits Bolkestein. Hoekzema verdwijnt omdat hij het voorzitterschap niet meer kan combineren met zijn burgemeesterschap in Den Helder.

De VVD zoekt opnieuw naar zo'n prettig bescheiden type, die zijn plaats kent en veel vrije tijd opoffert. Wat de voorzitter van de VVD in de eerste plaats moet hebben: niet te veel ambitie, zo wordt in de top van de partij gezegd.

Bij de VVD is het voorzitterschap anders dan bij het CDA, liefdewerk. De partij heeft, behalve in de periode Van Leeuwen, altijd gewerkt met onbetaalde voorzitters. Jan Kamminga voorzitter ten tijde van het leiderschap van Ed Nijpels, combineerde het werk met een makelaarspraktijk. Zijn voorganger Frits Korthals Altes, de huidige voorzitter van de Eerste Kamer, hield destijds zijn advocatenpraktijk aan. Veel vrije ondernemers, die ook veel vrije tijd willen vrijmaken, kent ook de VVD niet meer. Dus is het waarschijnlijk dat een burgemeester van een kleinere gemeente de klus doet. Die bouwt zo zelf ook mooie papieren op om in zijn carriere verder te komen.

De PvdA is nog wankelmoedig.

Moet er weer een type-Rottenberg komen om het verdwenen elan in de partij terug te krijgen? Of houdt de partij het bij een organisator, zoals waarnemend voorzitter Ruud Vreeman er een is? Zelf is de burgemeester van Zaanstad niet beschikbaar. Wel dienen zich Tweede-Kamerleden aan als Rob Oudkerk, volksgezondheidsspecialist en kritisch lid van de fractie. En ook Jan van Zijl, de beheerste vice-voorzitter en senior-parlementarier, wordt genoemd.

Kamerleden hebben in de PvdA een handicap na het omstreden dubbelmandaat van voorzitter/Kamerlid Karin Adelmund. De partij slikte die combinatie vorig jaar met forse tegenzin: het was eens maar niet weer. Wat opvalt bij de PvdA is dat een partijstrijd om het voorzitterschap afwezig is. De jonge garde, de Niet Nixers Lennart Booy en Erik van Brugge, hebben hun kandidatuur gesteld, een partijtijger als de voorzitter van het centrum voor lokaal bestuur, Roos Vermeij heeft belangstelling, en ook Jan Bugter de spraakmakende ex-wethouder van Deventer, circuleert als kandidaat. Er valt voor de PvdA volgend voorjaar iets te kiezen, maar nergens wordt ook maar een moment de indruk gewekt dat de partij er wakker van ligt. Achter de rug van partijleider Wim Kok en achter die van fractieleider Ad Melkert is voor een PvdA-voorzitter ook maar een heel bescheiden rol weggelegd.