Rechter bepaalt lot Microsoft

De Amerikaanse rechter buigt zich de komende weken over de vraag of softwarereus Microsoft anti-trustwetten heeft overtreden. Een definitieve uitspraak kan lang op zich laten wachten.

Vandaag begint in Washington een grote rechtszaak tegen softwaregigant Microsoft. Het Amerikaanse ministerie van Justitie en twintig staten beschuldigen het bedrijf van concurrentiebelemmerende praktijken. De anti-trustzaak geldt in de VS als de belangrijkste sinds de procedures van de overheid tegen IBM (1969) en AT&T (1974). De zaak tegen IBM werd na dertien jaar beeindigd, die tegen AT&T leidde tot opsplitsing van het bedrijf in 1984.

De uitslag van de Microsoft-zaak, bepalend voor de toekomst van het bedrijf, is onvoorspelbaar. Justitie zal eerst moeten aantonen dat Microsoft een monopolie heeft en vervolgens dat het zijn machtspositie heeft misbruikt om concurrent Netscape de pas af te snijden. Microsoft ontkent een monopolie te hebben en bestrijdt dat Netscape op onoirbare wijze is beconcurreerd. Daarom diende de softwarereus uit Seattle direct na bekendmaking van de aanklacht een verzoek bij de rechtbank in om de zaak niet ontvankelijk te verklaren. De rechter wees dat af. Microsoft probeerde tevens bandjes van interviews te bemachtigen van twee auteurs die een boek over Netscape hebben geschreven. Ook daar stak de rechter een stokje voor.

Het proces zal naar verwachting op het scherp van de snede worden uitgevochten. Grote afwezige in de rechtszaal is William Gates III, topman van Microsoft en de rijkste man ter wereld. Wel beschikt Justitie over urenlange video-opnamen, waarop hij vragen beantwoordt. Die opnamen werden in augustus gemaakt.

Gates bleek zich toen verrassend weinig te herinneren van interne memo's die hij zelf had geschreven, e-mail die hij had verstuurd of rapporten die hij had geparafeerd. Hij vertoonde in zijn gedrag grote overeenkomst met John D.

Rockefeller van Standard Oil, die zich in 1907 in een vergelijkbare situatie bevond. Ook hij kon zich nauwelijks iets herinneren, maar hij was dan ook al 67. Bill Gates daarentegen is een vitale man, nog geen 43 jaar oud.

Gates' honneurs worden waargenomen door William Neukom, de belangrijkste jurist van Microsoft en Richard Urowsky, een externe raadsman die al jaren voor Microsoft werkt. Ook heeft Microsoft advocaat David Boies ingeschakeld, die eerder IBM met succes verdedigde. Verder zijn namens Microsoft hoge functionarissen betrokken als Robert Herbold, chief operating officer en Steve Ballmer, de nummer twee.

Het hoofd van de anti-trustafdeling van het ministerie van Justitie, Joel Klein, voert de tegenpartij aan. Hij laat zich in de rechtszaal vertegenwoordigen door Phillip Malone en John Warden.

Het proces zal naar verwachting vier tot acht weken duren. Gezien de geschiedenis van anti-trustzaken in de VS kan het lang duren voor een definitieve uitspraak volgt. In laatste instantie moet die van het Amerikaanse Hooggerechtshof komen.