Pottenkijkers

Er is in Rotterdam een groep van elf burgers die jaarlijks zo'n 22 miljoen gulden mag uitgeven. Deze groep, de Adviesraad voor het Centrum, houdt zich bezig met het gebied tussen Centraal Station en Nieuwe Maas en van het ziekenhuis Dijkzigt tot het Oostplein.

De Adviesraad is in 1995 benoemd door B en W op basis van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van 1994. Formeel geeft deze raad alleen adviezen over openbare verlichting, veiligheid, het schoonhouden van de straten, Melkertbanen voor welzijnswerk en allerlei sociale en opbouwprojecten. Dat gebeurt in nauwe samenwerking met bewonersorganisaties van de diverse wijken in het centrum, van het multiculturele en vroeger activistische Oude Westen tot het chique Scheepvaartkwartier.

In de praktijk worden de adviezen gewoon uitgevoerd. In de afgelopen jaren waren dat er bijna 900 ter waarde van een kleine honderd miljoen gulden. “We zijn niet een keer overruled' zegt voorzitter Kees de Gruiter trots. Hij is de enige D66'er in de raad waarin PvdA en VVD met elk drie zetels de grootste `fracties' vormen. GroenLinks heeft twee afgevaardigden in de adviesraad en CDA en Stadspartij, evenals D66, elk een. Geen slechte staat van dienst voor deze raad, die twee keer per maand op het stadhuis bijeenkomt en waar belanghebbenden gewoon kunnen meepraten.

Op 3 maart volgend jaar de dag van de verkiezingen van Provinciale Staten, mogen de ruim 12.000 stemgerechtigden onder de 27.650 inwoners van de Rotterdamse binnenstad voor het eerst hun tot dertien leden uitgebreide adviesraad rechtstreeks kiezen. Rotterdam is dan de eerste grote stad met een eigen bestuur voor het centrum. Tot de kiezers behoren de circa 2.000 centrumbewoners die een buitenlands paspoort hebben, maar die al ten minste vijf jaar in Rotterdam wonen.

Bij de laatste raadsverkiezingen was de opkomst 49 procent. Als zich dat in maart herhaalt, komt de kiesdeler beneden de 600 stemmen, en dat biedt autochtone en allochtone belangenbehartigers een mooie kans om gekozen te worden en dan mee te beslissen over de verdeling van de miljoenen voor het centrum.

De nieuwe centrumraad wordt eigenlijk een wijkraad zoals die bijvoorbeeld bestaat in Pernis (ruim 6.000 inwoners), maar mag niet zo heten omdat het centrum vele wijken omvat.

De centrumraad krijgt ook zeggenschap over de buitenruimte, waarmee in de binnenstad jaarlijks circa tien miljoen gulden is gemoeid. Over de uitbreiding van de bevoegdheden `tot de scheefliggende tegels' is de afgelopen weken flink geharreward tussen de adviesraad en enkele wethouders. De stadsbestuurders vreesden dat de nieuwe centrumraad “onvoldoende recht zou doen aan andere belangen' zoals die van de ruim 70.000 mensen die in het centrum werken. Ook waren er twijfels over het `democratisch gehalte' van de centrumraad, omdat de opkomst van de kiezers waarschijnlijk laag zal zijn. Maar de gemeenteraad is dit voorjaar door 49 procent van de stemgerechtigden gekozen, zodat dit argument niet erg overtuigend klonk.

De wethouders die mooie plannen maken voor het centrum, hebben eigenlijk geen behoefte aan bevoegde pottenkijkers die de bewoners vertegenwoordigen. Maar zij hebben hun bezwaren ingeslikt in ruil voor een soort vetorecht over besluiten van de centrumraad als die strijdig zijn met het beleid van het stadsbestuur. De elf deelgemeenten en twee wijkraden die Rotterdam nu kent, hebben een vergelijkbare beperkte autonomie. De Coolsingel krijgt er dus volgend jaar een groter filiaal bij, in eigen huis, aan de Coolsingel.