DE BONDT

Een beeldje is gevallen. Het mist een oor. Valt het nog te lijmen? Cornelis de Bondt (1953) dacht van wel. Het gebroken oor is de titel van een Kuifje-album, maar ook van De Bondts compositie uit 1983-`84 en van de gehele daaruit voortvloeiende cyclus, die dertien jaar later werd afgerond en nu op een Donemus-cd staat.

De behoefte om iets gebrokens weer heel te maken is ook een metafoor voor de worsteling van veel componisten met de tonaliteit, de belangrijkste muzikale bouwstof uit de 18de en 18de eeuw, die ze ondanks 20ste eeuwse ontwikkelingen, zoals de atonaliteit, maar niet kunnen loslaten. De tonaliteit ligt aan scherven en daarvan maakt De Bondt een strikt procesmatige assemblage.

Dat mechanische karakter staat haaks op zijn temperament met een bijkans grenzeloze energie. Zo zijn in Grand Hotel, het voorlaatste deel van de cyclus, niet alleen de akkoorden uit Beethovens opus 111 geanalyseerd, maar is ook daarin zijn geest gevangen gedachtig Beethovens uitspraak “ ... und das wenige wissen, dass die Leidenschaft selbst der Thron der Musik ist.'

Grand Hotel is de beste metafoor voor een groots, pompeus verleden. Het is gecomponeerd voor pianist Gerard Bouwhuis, maar klinkt niet minder orkestraal heftig als de overige stukken voor het Schonberg Ensemble, het Nederlands Blazers Ensemble, De Volharding en Slagwerkgroep Den Haag. De premiere vond plaats in het Amsterdamse Victoria Hotel op een ietwat verouderde vleugel en was een belevenis. Die ambiance mist men helaas, zoals ook het laatste deel Singing the Faint Farewell een striptease-danseres en videobeelden van Jaap Drupsteen moet ontberen.

De Bondt begint zijn citeren met Schonbergs Erste Kammersymphonie, ook een worsteling met tonaliteit. Beethoven stond - weinig verrassend - meer keren model; voorts Purcell Weelkes, Wagenaar, filmmuziek uit Casablanca, Stockhausen, Strawinsky en Bach. Die fragmenten zijn alleen tegen het slot herkenbaar, als bezinksel dat overblijft. Het gaat dus niet om de scherven, maar om het plakwerk en dat brengt dwingende accenten binnen een spannend vormverloop bovendien uitstekend gerealiseerd, geregistreerd en gedocumenteerd.