Vlugschrift

“Vlugschrift is nu eenmaal het eerste partijblad waarin partijgenoten het hartgrondig met elkaar oneens zijn', schrijft Hans Nijenhuis in de rubriek De Haagse Staat van 12 oktober. Zijn mededeling is fout. Dat is vervelend, omdat die zin alle bewondering in zijn bijdrage verbindt voor het PvdA Vlugschrift: het faxblad dat in het weekeinde aan opiniemakers influantials en journalisten wordt gestuurd om de discussie in en over de PvdA te voeden.

De SDAP (1894-1946) en de PvdA (1946-heden) hebben een rijke traditie op het gebied van het in eigen beheer uitgeven van bladen waarin partijleden het heftig met elkaar oneens waren. De dagbladen Het Volk en Het Vrije Volk deden daar aan, maar kennelijk in de ogen van de partijleiding en partijleden te weinig. Daarom bestonden bladen als De Nieuwe Tijd, De Sociaal-Democraat, De Tribune, Socialistisch Perspectief, Opinie, Roos in de Vuist en Voorwaarts. Een enkele keer was de interne discussie zo hevig dat er zelfs twee opiniebladen binnen de partij naast elkaar bestonden, wat uitliep op een afsplitsing van de partij (1932, Onafhankelijke Socialistische Partij). Een andere keer was de betaalde oplage van het blad zo hoog (1984, Voorwaarts, ruim 30.000 betalende abonnees) dat het opinieblad eenvoudigweg te groot was en steeds meer werd beschouwd als partij-in-de-partij. Spraakmakende artikelen interviews en beschouwingen trokken alom de aandacht, zoals historicus Roelof Bouwman onlangs nog schreef in Socialisme & Democratie (uitgave van het wetenschappelijk bureau van de PvdA, de Wiardi Beckman Stichting) van juli/augustus 1998, dat dus ook door Nijenhuis had kunnen worden geraadpleegd - hij hoefde er geen archief voor in. Na mijn vertrek is Voorwaarts opgeheven door de partij, ook al werd gedurende mijn periode als hoofdredacteur ruim 300.000 gulden winst uit de exploitatie bijgedragen aan de middelen van de PvdA. Na een tijdje alleen een gratis ledenblad te hebben uitgegeven is daar later het Vlugschrift bijgekomen. Al is de techniek van uitgeven anders, het voegt zich dus in de traditie van de sociaal-democratie.