Sprietjes groen in Azie

Een rollende recessie is het genoemd: het verschijnsel dat de in Azie begonnen financiele crisis zich langzamerhand over de aardbol verplaatst. Na Azie zelf, Rusland, Latijns-Amerika lijkt het volgende station de Verenigde Staten zelf. De prognoses voor de economische groei in 1999 worden al zo ver naar beneden bijgesteld dat sommige analisten al uitkomen op een recessie volgend jaar.

Die prognoses zijn chaotisch. De `officiele' instanties als het IMF en de OESO lopen dezer dagen met hun ramingen achter voor de inkt van hun rapporten droog is. En bovendien hangt boven hun publicaties altijd de verdenking dat ze iets te positief zijn. In de particuliere sector zijn het alleen de grote banken met omvangrijke macro-economische analyse-afdelingen die de reikwijdte van IMF-ramingen geloofwaardig kunnen benaderen.

Maar de banken die dat kunnen, worden in deze onzekere tijden door de concurrentie dan ook goed gevolgd. De aandacht die J.P. Morgan deze week ten deel viel, spreekt boekdelen. Naast de voor de meeste banken gebruikelijke lawine van dagelijkse en wekelijkse rapporten publiceert J.P. Morgan elk kwartaal het rapport World Financial Markets.

De accuratesse van de ramingen die daar in staan is dit jaar zo goed gebleken dat het werk op dit moment in brede kring geloofwaardiger wordt geacht dan de jongste World Economic Outlook van het IMF. De raming dat de VS volgend jaar in een recessie terechtkomen haalde vrijwel overal het nieuws.

J.P Morgan raamt de economische groei in de VS volgend jaar op 0,1 procent. Hetzelfde geldt voor Canada. Voor zo'n groeicijfer is een aantal kwartalen van mingroei nodig, waarvan het dieptepunt in het tweede kwartaal van volgend jaar zal liggen. De economische groei in Europa valt ook tegen. Groot-Brittannie zit op nulgroei, de Duitse economie groeit met een magere 1,5 procent, evenals Italie. Frankrijk zit daar met 1,7 procent net iets boven. Nederland komt op 1,9 procent groei in 1999. In Latijns-Amerika wordt voor Brazilie een economische krimp van 3 procent geraamd, terwijl de rest van de regio per saldo op zo'n anderhalf procent economische groei blijft steken.

Al met al bedraagt de economische groei in de wereld, die voor de analisten van J.P. Morgan bestaat uit de 45 belangrijkste landen, 0,9 procent. Dat is bijna een derde van de 2,5 procent die het IMF voor volgend jaar voorspelt. Die 0,9 procent zal, als de prognose uitkomt, op een uitzondering na de zwakste economische groei zijn die de wereld sinds de oorlog heeft gekend. Alleen in 1982 was de wereldeconomie er, met een groei van maar 0,6 procent, erger aan toe.

Door de fixatie op de volgende regio waar de crisis toeslaat raakt een ander fenomeen, waar ook in de jongste World Financial Markets aandacht aan wordt besteed, gemakkelijk op de achtergrond: terwijl de recessiedreiging voortrolt, steken daarachter de eerste voorzichtige sprietjes groen de kop op. Azie lijkt de bodem van de crisis zo onderhand te hebben bereikt.

Dat is te zien aan de aandelenkoersen, die de laatste weken eindelijk herstel beginnen te vertonen. Gisteren gingen de beurzen van Jakarta, Singapore en Hongkong met tegen de tien procent omhoog op de vleugels van de Amerikaanse renteverlaging donderdagavond. De munten hebben allemaal hun dieptepunt achter de rug, en de rentes dalen in een groot deel van de regio. Nu zijn de beurzen en de munten niet altijd een betrouwbare voorbode gebleken. In maart van dit jaar was er ook een opleving, die later een vals signaal bleek te zijn.

De kans op een jaar van positieve groei voor de getroffen landen in de regio hangt volgens de opstellers van het Morgan-rapport af van een aantal sleutelfactoren. Een soepeler rente- en begrotingspolitiek, die overigens door het IMF nu wordt toegestaan lage voorraden bij de industrie, sanering van de banken en een lage reele wisselkoers.

Die laatste factor scheidt de devaluatie-landen van de landen die hun munt geheel of grotendeels stabiel hebben weten te houden tegenover de dollar. Die laatste groep, waaronder Hongkong en ook Singapore worden gerekend, werd dit jaar minder hard getroffen, maar moet ook volgend jaar rekenen op tegenvallers.

Maar de groep die het eerst, en het hardst is getroffen, komt volgend jaar goeddeels weer uit het dal. Daartoe behoren volgens de World Financial Markets Zuid-Korea Maleisie en Thailand. In Indonesie is het economisch leven zo zwaar ontwricht dat de ongekende krimp van 14 procent dit jaar ook volgend jaar door een krimp van 3,5 procent zal worden gevolgd.

Een herstel in Azie, of in ieder geval het stoppen van de neergang, zou goed nieuws zijn voor de rest van de wereld. Maar de risico's voor de prognose liggen wel aan de onderkant. Vraag blijft of China zijn hoge tempo van economische groei volhoudt, maar veel meer nog of de binnenlandse vraag in de VS en Europa voldoende op peil blijft en of Japan uit de recessie van dit jaar komt. Daarmee zijn de rollen omgedraaid. Niet langer ligt het lot van de wereldeconomie in de handen van Azie. De toekomst van Azie hangt nu af van de prestaties van de Westerse economieen.