Mother-Fokker

Toen een werknemer van Fokker enige jaren geleden een groep Engelsen door de fabrieken rondleidde, stond hij uitgebreid stil bij het eerste Fokker-model: `This is our first Fokker. We call it the Mother-Fokker.' Of het waar gebeurd is weet ik niet, maar het incident laat in ieder geval zien dat een welluidende naam soms een onverwachte nevenbetekenis kan hebben. Er doen nogal wat verhalen de ronde over dit soort missers met merknamen.

Een klassieker is natuurlijk de Fiat Croma. Blijkbaar had niemand de autofabrikant verteld dat er in Nederland bij het woord Croma in de eerste plaats gedacht wordt aan bruine jus en niet aan een luxueuze Italiaanse auto. Overigens is Fiat ook met een type Brio op de markt.

Autofabrikanten gaan wel vaker de mist in. In Portugal kom je bij je eerste afspraakje niet graag aanzetten met de Ford Pinto. Pinto betekent daar `klein lulletje.' En in Frankrijk deed de Toyota MR2 het niet al te best omdat het daar klonk als Toyota Merde.

Sommige fabrikanten laten de introductie van een nieuw merk in het buitenland voorafgaan door linguistisch onderzoek. Komen er ongewenste associaties aan het licht, dan veranderen ze gewoon de merknaam. Het Russische automerk Zhiguli kreeg voor de export de naam Lada, omdat Zhiguli in Engeland te dicht bij gigolo zat en de Citroen Evasion heet in Engeland Vicinity: Evasion deed te veel denken aan `tax evasion' belastingontduiking.

Een enkele keer hoeft er niet eens linguistisch onderzoek aan te pas te komen, maar ontdekt de directeur het zelf. Het verhaal gaat dat Freddy Heineken eigenhandig het nieuwe biermerk Master Beer tegenhield. Fonetisch zat het te dicht bij `masturbeer'. Helaas bleek Heineken enige jaren later minder thuis in de Belgische taal. Zijn alcoholhoudende speciaalbier Bob moest kort na de introductie veranderd worden in B&L omdat `de Bob' in Belgie de degene is die tijdens een avondje stappen sober blijft om de anderen naar huis te rijden.

Algemeen bekend is natuurlijk het verhaal over het broodmerk Bums dat na zijn grote succes op de Nederlandse markt ook zijn heil in Duitsland ging zoeken. Ook de misser van Mitsubishi met het type Pajero dat in Spaanstalige landen zoiets als Rukker schijnt te betekenen, doet het goed aan de borreltafel.

Overigens kunnen merken niet alleen vunzige associaties oproepen. Een merk kan ook om een andere reden een minder gelukkige keuze zijn. De Egyptische vliegmaatschappij Misair wekte als Misere in Frankrijk weinig vertrouwen, net als de luchtvaartmaatschappij EMU in Australie. Een emoe schijnt een aldaar voortkomende vleugelloze loopvogel te zijn.