LIJKSCHOUWINGEN TONEN MEER KANKER AAN DAN DIAGNOSES

Amerikaanse onderzoekers hebben de resultaten van 1.105 lijkschouwingen die de afgelopen tien jaar in een ziekenhuis in New Orleans verricht zijn vergeleken met de diagnostische gegevens en de opgegeven doodsoorzaken. Zij concluderen dat een aanzienlijk aantal van de onderzochte overledenen kwaadaardige kankergezwellen vertoonde die tijdens het leven van de betrokken patienten over het hoofd waren gezien.

Tijdens de lijkschouwingen werden in het totaal 250 kwaadaardige kankergezwellen vastgesteld. Daarvan waren er 111 gezwellen (44%) niet of onjuist gediagnosticeerd. Meer dan de helft van de patienten met zo'n niet gediagnosticeerde kankergezwel is daar vermoedelijk aan overleden.

Bij een eerder, vergelijkbaar onderzoek in 1972 werden 41% foutieve diagnosen gesignaleerd. De medische diagnostiek is er dus de afgelopen tien jaar niet op vooruitgegaan, ondanks de ongekende vernieuwingen op het gebied van de medische technologie met nauwkeurige diagnostische methoden als CT-scans, ultrageluidsonderzoek en MRI. Lijkschouwingen blijven dus nog steeds onontbeerlijk voor een bevestiging van de diagnose (Journal of the American Medical Association, 14 okt.)

De Amerikaanse auteurs voeren overigens ter verontschuldiging voor het grote aantal gemiste kankers aan dat het Medical Center of Louisiana in New Orleans waar het onderzoek plaatsvond, in een achterstandswijk ligt. De arme bevolking daar krijgt geen optimale gezondheidszorg. Het is dus mogelijk dat kanker en chronische ziekten gemaskeerd werden door acutere problemen. Het aantal onjuiste medische diagnosen blijft echter wel erg hoog.

Het percentage lijkschouwingen lag in het ziekenhuis in New Orleans op 24% van alle sterfgevallen. Dat is voor een Amerikaans plaatselijk ziekenhuis abnormaal hoog. Vaak ligt dat cijfer tegenwoordig onder de tien procent, soms nadert het de nul. In een redactioneel commentaar benadrukt de hoofdredacteur van het Journal of the American Medical Association het belang van lijkschouwingen. Die zijn niet alleen noodzakelijk om te bepalen of er sprake is van een natuurlijke doodsoorzaak (of wellicht moord), maar ze zijn ook essentieel voor artsen ter toetsing van hun diagnostiek, de effectiviteit van medicamenteuze therapie en chirurgische technieken.

Wat betreft het percentage lijkschouwingen is de situatie in Nederland vermoedelijk niet veel anders als in de VS. Er zijn weinig cijfers beschikbaar maar in bijvoorbeeld het jaarverslag over 1997 van het Laboratorium voor de Volksgezondheid in Friesland varieert het percentage lijkschouwingen in de Friese ziekenhuizen tussen de 5,6 en 21,4.

Dat laatste cijfer is overigens van het Medisch Centrum Leeuwarden, dat er bijzonder hoog uitspringt.